IV KK 399/11

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  15  MAJA  2012  R. 
IV  KK  399/11 
 
Skoro w toku postępowania przygotowawczego nie nastąpiła faza in 
personam, to wniesienie przez pokrzywdzonego do sądu w trybie art. 55 § 
1 k.p.k. w zw. z art. 330 § 2 k.p.k. subsydiarnego aktu oskarżenia jest 
czynnością powodującą wszczęcie postępowanie przeciwko osobie; jeżeli 
nastąpi to w okresie przewidzianym w art. 101 k.k., przedłużenie okresu 
przedawnienia karalności przestępstwa publicznoskargowego następuje 
stosownie do reguł określonych w art. 102 k.k. 
 
Przewodniczący: sędzia SN D. Świecki. 
Sędziowie: SN R. Malarski (sprawozdawca), SA (del. do SN) D. 
Kala. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Parchimowicz. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Artura C., skazanego z art. 23 ust. 2 
ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, po rozpoznaniu w Izbie 
Karnej na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r., kasacji, wniesionej przez 
obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 18 lipca 2011 
r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 12 marca 
2009 r., 
 
1) 
o d d a l i ł  kasację w części podnoszącej uchybienia wymienione w 
art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. oraz w art. 439 
§ 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. jako oczywiście 
bezzasadną; 
2) 
p o z o s t a w i ł  bez rozpoznania kasację w pozostałym zakresie (...). 

 
2
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Sąd Rejonowy w C., wyrokiem z 12 marca 2009 r., uznał Adama C. 
za winnego popełnienia w okresie od 1999 r. do końca 2002 r. występku 
określonego w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu 
nieuczciwej konkurencji – Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 (dalej: u.z.n.k.) 
i wymierzył mu za to karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych, każda w 
wysokości 50 zł, a nadto orzekł wobec oskarżonego środek karny z art. 41 
§ 2 k.k. na okres 5 lat. Sąd Okręgowy w C., po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 
2011 r. apelacji obrońcy, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok, 
uznając złożony środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny. 
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł 
obrońca, podnosząc – z jednej strony uchybienia z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. 
w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. (przedawnienie karalności) i z art. 439 § 1 pkt 
1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. (iudex inhabilis), a z drugiej – rażące 
naruszenie prawa procesowego (art. 4, 6, 7, 41 § 1, 92, 410, 433 § 2, 457 § 
2 i 3 k.p.k.) i materialnego (art. 11 ust. 4 u.z.n.k.). W konsekwencji zażądał 
uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu 
w C. do ponownego rozpoznania. 
Prokurator Okręgowy w C. w odpowiedzi na kasację ocenił skargę 
jako oczywiście bezzasadną i domagał się jej oddalenia na posiedzeniu bez 
udziału stron. Obecny na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury 
Generalnej wniósł o oddalenie kasacji w części podnoszącej uchybienia z 
art. 439 § 1 k.p.k. jako oczywiście bezzasadnej, a w pozostałym zakresie o 
pozostawienie jej bez rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja w części wskazującej na istnienie bezwzględnych powodów 
odwoławczych okazała się bezzasadna – i to w stopniu oczywistym. 

 
3
Ustawowe zagrożenie przewidziane w art. 23 ust. 1 u.z.n.k., który 
stanowił podstawę wymiaru kary, to jest grzywna, ograniczenie wolności i 
pozbawienie wolności do 2 lat, obowiązuje w brzmieniu ustalonym przez 
art. 5 § 2 pkt 32 ustawy z 6 czerwca 1997 – Przepisy wprowadzające 
Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 554 i Nr 160, poz. 1083) i weszło w życie 
z dniem 1 września 1998 r. Do wskazanego przestępstwa ma więc 
zastosowanie art. 101 § 1 pkt 4 k.k. (a nie, jak błędnie odnotował skarżący, 
pkt 5, który został uchylony przez ustawę z 3 czerwca 2005 r. – Dz. U. Nr 
132, poz. 1109), według którego karalność obwarowanego taką sankcją 
przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat. 
Uwzględniając regulację z art. 101 § 3 k.k. (jeżeli dokonanie przestępstwa 
zależy od nastąpienia określonego w ustawie skutku, bieg przedawnienia 
rozpoczyna się od czasu, gdy skutek nastąpił), trzeba przyjąć, że in 
concreto okres przedawnienia o charakterze względnym upłynął w dniu 31 
grudnia 2007 r. 
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miała 
jednak odpowiedź na pytanie, czy w okresie przewidzianym w art. 101 § 1 
pkt 4 k.k. wszczęto postępowanie przeciwko Arturowi C. i czy miała w 
stosunku do niego zastosowanie instytucja z art. 102 k.k. Według 
skarżącego, 
w 
terminie 
5 
lat 
od 
popełnienia 
przestępstwa 
nie 
przedstawiono oskarżonemu zarzutów, a więc siłą rzeczy nie doszło wobec 
niego do przedłużenia przedawnienia karalności. Zdaniem natomiast autora 
odpowiedzi na kasację, rozwiązanie z art. 102 k.k. wchodziło tu w rachubę, 
tyle że przesłankę przedłużającą okres przedawnienia karalności wiązać 
należało z pierwszym wyrokiem skazującym, który zapadł w dniu 9 lipca 
2007 r. 
Jakkolwiek prokuratorskie podejście wykluczało możliwość przyjęcia 
w rozpoznawanej sprawie przedawnienia karalności, to jednak bazowało 

 
4
ono na wadliwym założeniu. Z kolei punkt widzenia obrońcy jawił się jako w 
całości z gruntu fałszywy. 
Analizę zagadnienia prawnego, rysującego się na tle konkretnego 
układu 
procesowego, 
wypadało 
rozpocząć 
od 
konstatacji, 
że 
w 
postępowaniu 
zainicjowanym 
aktem 
oskarżenia 
pokrzywdzonego, 
wniesionym zgodnie z art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 330 § 2 k.p.k., a więc w 
sytuacji, gdy pokrzywdzony uprzednio uruchomił sądową kontrolę 
postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego 
bądź o umorzeniu tego postępowania, albo w ogóle nie istnieje w sensie 
formalnym etap postępowania przygotowawczego (to przy odmowie jego 
wszczęcia), albo też występuje on w postaci okrojonej, czy wręcz 
szczątkowej (to przy umorzeniu postępowania przygotowawczego). 
Pozostawiając poza zakresem dociekań sytuację, gdy postępowanie 
przygotowawcze wkroczyło w fazę in personam (nie miało to wszak miejsca 
w odniesieniu do Artura C., jako że powtórne umorzenie śledztwa nastąpiło 
jeszcze na etapie in rem), wolno stwierdzić: skoro w toku postępowania 
przygotowawczego nie nastąpiła faza in personam, to wniesienie przez 
pokrzywdzonego do sądu w trybie art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 330 § 2 
k.p.k. subsydiarnego aktu oskarżenia jest czynnością powodującą 
wszczęcie postępowanie przeciwko osobie; jeśli nastąpi to w okresie 
przewidzianym 
w 
art. 
101 
k.k., 
karalność 
danego 
przestępstwa 
publicznoskargowego ulega przedłużeniu stosownie do reguł określonych w 
art. 102 k.k. 
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, trzeba odnotować, że akt 
oskarżenia przeciwko Arturowi C. wpłynął do sądu właściwego w dniu 15 
września 2005 r., czyli przed upływem 5-letniego okresu przedawnienia o 
charakterze względnym z art. 101 § 1 pkt 4 k.k., a więc przedawnienie 
zarzucanego oskarżonemu przestępstwa uległo przedłużeniu o dalsze 5 lat, 
zgodnie z dyspozycją art. 102 k.k. Według wyłożonej regulacji upływ 

 
5
przedawnienia o charakterze bezwzględnym nastąpiłby dopiero w dniu 31 
grudnia 2012 r. 
Dużo mniej obszernej argumentacji wymagało odparcie zarzutu 
forsującego uchybienie z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. (w części wstępnej kasacji 
chyba omyłkowo powołano pkt 6). Wystarczy tylko przypomnieć, że od 
dawna w judykaturze ugruntowany jest pogląd, iż art. 40 k.p.k., który jako 
wyjątkowy nie powinien podlegać interpretacji rozszerzającej, nie wyłącza 
możliwości nawet kilkakrotnego orzekania przez tego samego sędziego w 
tej samej sprawie w drugiej instancji, w sytuacji gdy orzeczenie sądu 
odwoławczego nigdy nie było uchylone (zob. wyrok SN z dnia 6 lutego 1997 
r., II KKN 138/96, OSNKW 1997, z. 7-8, poz. 62). Zapatrywanie to jest 
powszechnie aprobowane, a odstąpienie od niego oznaczałoby sięgnięcie 
po wykładnię contra legem, której stosowanie jest generalnie zakazane. 
Kasację natomiast w zakresie podnoszącym zarzuty obrazy art. 4 
k.p.k., art. 6 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., 
art. 92 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 2 i 3 k.p.k. oraz 
art. 11 ust. 4 u.z.n.k. należało potraktować jako niedopuszczalną. Ze 
względu na wyraźną treść art. 523 § 2 k.p.k. zarzuty takie nie mogły 
stanowić podstawy kasacji i w konsekwencji nie mogły w ogóle podlegać 
rozpoznaniu. W tej części zatem kasację obrońcy wypadało – w zgodzie z 
utrwaloną już linią orzecznictwa (zob. post. SN z dnia 4 grudnia 2001 r., II 
KKN 175/99, OSNKW 2001, z. 5-6, poz. 46) – pozostawić bez rozpoznania 
(art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.).