IV KK 397/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 2024 r. rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść I. R. od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Olecku. I. R. została oskarżona o znieważenie funkcjonariuszy Policji (art. 226 § 1 k.k.) oraz zniszczenie dokumentu (art. 276 k.k.). Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej z powodu niepoczytalności w chwili czynów, ale orzekł wobec niej środek zabezpieczający w postaci terapii farmakologicznej (art. 93a § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 93b § 1 k.k. i nast.). Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k.) przez nienależyte rozpoznanie apelacji, wskazując na obrazę prawa materialnego (art. 93a § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 93f § 1 k.k.). Argumentowano, że terapia farmakologiczna może być orzeczona jedynie w celu osłabienia popędu seksualnego, a zarzucane I. R. czyny nie miały z nim związku. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka zabezpieczającego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Suwałkach. Podkreślono, że Sąd Okręgowy nie rozważył należycie zarzutu apelacji dotyczącego prawidłowości zastosowania terapii farmakologicznej w kontekście przepisów k.k., a w szczególności art. 93f § 1 k.k., który ogranicza cel terapii farmakologicznej do osłabienia popędu seksualnego. Sąd Najwyższy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zaktualizowanie opinii sądowo-psychiatrycznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności terapii farmakologicznej, oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli apelacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania terapii farmakologicznej jako środka zabezpieczającego w kontekście czynów niezwiązanych z popędem seksualnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy terapia farmakologiczna jako środek zabezpieczający może być orzeczona w celu korygowania zachowań sprawcy, które nie mają związku z popędem seksualnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, terapia farmakologiczna jako środek zabezpieczający może być orzeczona wyłącznie w celu osłabienia popędu seksualnego, zgodnie z art. 93f § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 93f § 1 k.k. jednoznacznie ogranicza cel terapii farmakologicznej do osłabienia popędu seksualnego. W sytuacji, gdy zarzucone czyny zabronione nie miały związku z popędem seksualnym oskarżonej, orzeczenie wobec niej terapii farmakologicznej stanowiło naruszenie prawa materialnego.
Czy Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację dotyczącą środka zabezpieczającego, gdy zarzut nie był wprost sformułowany jako obraza przepisów prawa materialnego, ale kwestionował zasadność zastosowania środka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd odwoławczy rażąco naruszył art. 433 § 2 k.p.k., nie rozważając należycie zarzutu apelacji dotyczącego prawidłowości zastosowania środka zabezpieczającego, mimo że oskarżona kwestionowała jego zasadność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet jeśli apelacja nie zawierała formalnego zarzutu obrazy prawa materialnego, to kwestionowanie przez oskarżoną środka zabezpieczającego obligowało Sąd odwoławczy do jego uważnego zbadania. Brak takiego zbadania stanowił rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k., mające istotny wpływ na treść wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. R. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| mł. asp. P. W. | inne | pokrzywdzony |
| sierż. sztab. K. Ż. | inne | pokrzywdzony |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 93a § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Jeden ze środków zabezpieczających.
k.k. art. 93f § § 1
Kodeks karny
Terapia farmakologiczna ma zmierzać tylko do osłabienia popędu seksualnego, nie do korygowania zachowań z nim niezwiązanych.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek Sądu odwoławczego do należytego rozpoznania apelacji, w tym zbadania zarzutów dotyczących zasadności zastosowanych środków.
Pomocnicze
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 276
Kodeks karny
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 93b § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie terapii farmakologicznej jako środka zabezpieczającego było niezgodne z prawem, gdyż czyny zarzucane oskarżonej nie miały związku z popędem seksualnym. • Sąd odwoławczy naruszył art. 433 § 2 k.p.k., nie rozpatrując należycie zarzutu apelacji dotyczącego środka zabezpieczającego.
Godne uwagi sformułowania
terapia farmakologiczna [...] ma zmierzać tylko do osłabienia popędu seksualnego, a więc nie do korygowania zachowań, które z popędem tym nie mają nic wspólnego • poza zakresem tego środka zabezpieczającego pozostaje np. leczenie lekami przeciwpsychotycznymi • Sąd odwoławczy rażąco naruszył art. 433 § 2 k.p.k.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Tomasz Artymiuk
członek
Zbigniew Puszkarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających, w szczególności terapii farmakologicznej, oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli apelacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania terapii farmakologicznej jako środka zabezpieczającego w kontekście czynów niezwiązanych z popędem seksualnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zakresu stosowania środków zabezpieczających, w szczególności terapii farmakologicznej, oraz precyzyjnej interpretacji przepisów prawa karnego. Pokazuje, jak istotna jest prawidłowa kontrola instancyjna.
“Czy terapia farmakologiczna może być karą za czyny niezwiązane z popędem seksualnym? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.