IV KK 395/22

Sąd Najwyższy2022-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karneart 178a kkart 67 kkwarunkowe umorzenieśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej okresu zakazu prowadzenia pojazdów, uznając rażące naruszenie art. 67 § 3 k.k. poprzez orzeczenie zakazu na okres dłuższy niż dopuszczalne 2 lata.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Okręgowego, który podwyższył okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z 2 do 3 lat w stosunku do orzeczenia Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 67 § 3 k.k., który ogranicza okres orzekania tego środka karnego do 2 lat w przypadku warunkowego umorzenia postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść oskarżonej A. K., która została skazana za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie na okres próby, orzekając zakaz prowadzenia pojazdów na 2 lata. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora, podwyższył ten zakaz do 3 lat. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w tej części, zarzucając rażące naruszenie art. 67 § 3 k.k., który stanowi, że środek karny zakazu prowadzenia pojazdów orzekany w związku z warunkowym umorzeniem postępowania nie może przekroczyć 2 lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy przekroczył ustawową granicę okresu orzekania zakazu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej okresu zakazu prowadzenia pojazdów i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przestrzegania limitu 2 lat.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 67 § 3 k.k. w związku z art. 39 pkt 3 k.k. ogranicza maksymalny okres orzekania zakazu prowadzenia pojazdów do 2 lat w przypadku warunkowego umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 67 § 3 k.k. stanowi wyjątek od zasady ogólnej dotyczącej okresu orzekania środków karnych (art. 43 § 1 k.k.) i wyraźnie ogranicza czas trwania zakazu prowadzenia pojazdów do 2 lat w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżona (w zakresie zakazu prowadzenia pojazdów)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaoskarżona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Okres orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w związku z warunkowym umorzeniem postępowania jest ograniczony do 2 lat.

Pomocnicze

k.k. art. 39 § pkt 3

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut Prokuratora Generalnego dotyczący naruszenia art. 67 § 3 k.k. poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na okres dłuższy niż dopuszczalne 2 lata.

Godne uwagi sformułowania

okres na jaki orzeka się ten środek karny w oparciu o przepis art. 67 § 3 in fine k.k., jest ograniczony do 2 lat, co stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 43 § 1 k.k. orzeczenie wobec oskarżonej środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat – na podstawie art. 67 § 3 k.k., stanowi rażącą obrazę tego przepisu

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Marek Pietruszyński

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 67 § 3 k.k. w zakresie maksymalnego okresu zakazu prowadzenia pojazdów przy warunkowym umorzeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego i interpretacji przepisów dotyczących środków karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Zakaz prowadzenia pojazdów po warunkowym umorzeniu nie może trwać dłużej niż 2 lata!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 395/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
Protokolant Olga Tyburc - Żelazek
w sprawie
A. K.
oskarżonej o czyn z art. 178a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2022 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonej
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt VIII Ka 153/22
zmieniającego w części, a w pozostałym zakresie utrzymującego w mocy
wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III K 842/21
na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. zmieniającej rozstrzygnięcie Sądu I instancji co do okresu orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pkt I. tiret pierwszy wyroku), i w tym zakresie sprawę A. K. przekazuje Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III K 842/21, warunkowo umorzył, na okres dwóch lat próby, postępowanie karne przeciwko A. K. oskarżonej o czyn z art. 178a § 1 k.k. Jednocześnie orzekł wobec oskarżonej środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na
okres dwóch lat,
zaliczając na poczet orzeczonego środka okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 23 marca 2021 r. oraz orzekł od niej świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Po rozpoznaniu apelacji prokuratora, Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 maja 2022 r. w punkcie I. tiret pierwszy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczony w punkcie II środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych podwyższył do lat trzech, w punkcie I. tiret drugi zmienił zaskarżony wyrok poprzez podwyższenie orzeczonego w punkcie IV środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej do kwoty 8.000 złotych, zaś w punkcie II. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie.
Od tego wyroku kasację na korzyść oskarżonej A. P. złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył go w części zmieniającej rozstrzygnięcie Sądu I instancji co do okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz
zarzucając:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 67 § 3 k.k., polegające na podwyższeniu do lat 3 orzeczonego na podstawie wymienionego przepisu przez Sąd I instancji, na okres 2 lat, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy przepis ten dopuszcza możliwość orzeczenia tego środka jedynie na okres 2 lat”.
Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny
wniósł
o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
W świetle treści przepisu art. 67 § 3 k.k. jest bowiem oczywiste, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszenie tej normy prawa materialnego. Warunkowe umorzenie postępowania karnego następuje na okres próby i może zostać połączone ze środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przewidzianym w art. 39 pkt 3 k.k. Recz jednak w tym, że okres na jaki orzeka się ten środek karny w oparciu o przepis art. 67 § 3
in fine
k
.
k
.
, jest ograniczony do 2 lat, co stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 43 § 1 k.k. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt I KZP 33/01, LEX 50503; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III KK 481/13, LEX nr 1427472).
Tym samym, orzeczenie wobec oskarżonej środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat –  na podstawie art. 67 § 3 k.k., stanowi rażącą obrazę tego przepisu,
które rzutowało w istotny sposób na treść zaskarżonego kasacją wyroku
wobec przekroczenia ustawowej granicy okresu orzekania tego środka.
Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części zmieniającej rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego co do okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Okręgowy w postępowaniu ponownym, orzekając w granicach przekazania, baczył będzie, aby rozpoznając apelację prokuratora w tym zakresie nie przekroczył prawem przewidzianych granic.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[as
ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI