IV KK 392/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę E. G. i H. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku, który modyfikował wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku. Sprawa dotyczyła zarzutów nadużycia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prezesa zarządu spółki (E. G.) oraz pomocnictwa (H. S.), prowadzących do wyrządzenia spółce znacznej szkody majątkowej, a także zarzutu użycia podrobionego dokumentu. Kluczowym zarzutem kasacji było skazanie za czyn z art. 23 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który jest ścigany na wniosek pokrzywdzonego, mimo braku takiego wniosku złożonego przez uprawnioną osobę. Sąd Najwyższy stwierdził, że pokrzywdzoną spółką jest P. sp. z o.o., a wniosek o ściganie złożyła K. M., która nie była już uprawniona do reprezentowania spółki w tym zakresie. W związku z tym, brak wymaganego wniosku o ściganie stanowił bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów przypisanych oskarżonym z art. 23 ust. 1 u.z.n.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu, wskazując na możliwość sanowania braku wniosku o ściganie do czasu przedawnienia karalności czynu. Drugi zarzut kasacji dotyczący reprezentacji pokrzywdzonego przez nieuprawnioną osobę został uznany za niedopuszczalny w kontekście art. 439 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wniosku o ściganie w sprawach o nieuczciwą konkurencję, reprezentacji spółek w postępowaniu karnym oraz bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie w przypadku kumulatywnej kwalifikacji czynu, gdzie jeden z czynów jest ścigany z urzędu, a drugi na wniosek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skazanie za czyn z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest możliwe bez wniosku o ściganie złożonego przez uprawnioną osobę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skazanie za czyn z art. 23 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest możliwe tylko na wniosek pokrzywdzonego. Brak takiego wniosku złożonego przez osobę uprawnioną stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Ściganie przestępstw z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji następuje na wniosek pokrzywdzonego. Jeśli pokrzywdzonym jest osoba prawna, wniosek musi być złożony przez organ uprawniony do jej reprezentowania. W tej sprawie wniosek złożyła osoba nieuprawniona, co skutkowało uchyleniem wyroku w tej części.
Czy osoba odwołana z zarządu spółki może złożyć wniosek o ściganie w imieniu tej spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba odwołana z zarządu spółki nie jest uprawniona do składania wniosku o ściganie w jej imieniu, nawet jeśli pozostaje udziałowcem.
Uzasadnienie
Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, spółkę reprezentuje zarząd. Osoba, która została odwołana z funkcji członka zarządu, traci uprawnienia do reprezentowania spółki, w tym do składania wniosków o ściganie.
Czy brak wniosku o ściganie w przypadku kumulatywnej kwalifikacji czynu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wniosku o ściganie co do czynu ujętego w kumulatywnej kwalifikacji z czynem ściganym z urzędu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Uzasadnienie
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że w sytuacji braku wniosku o ściganie dla jednego z czynów w zbiegu kumulatywnym, sąd może skazać tylko za czyn ścigany z urzędu. Brak wniosku w odniesieniu do czynu ściganego na wniosek stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, powodującą uchylenie orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. G. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| H. S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| P. sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| K. M. | osoba_fizyczna | świadk |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 296 § § 1 i 2
Kodeks karny
Dotyczy wyrządzenia szkody majątkowej przez nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez osobę zobowiązaną do zajmowania się sprawami majątkowymi i działalnością gospodarczą.
u.z.n.k. art. 23 § ust. 1
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Dotyczy wykorzystania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa lub jego renomy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy użycia jako autentycznego podrobionego dokumentu.
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa do popełnienia przestępstwa.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym skazanie bez wymaganego wniosku o ściganie.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 10
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy braku wniosku o ściganie lub zezwolenia do wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia czynu zabronionego w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy, gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona kilku przepisów.
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary w przypadku zbiegu przepisów ustawy.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy stosowania ustawy karnej względem sprawcy czynu zabronionego.
k.p.k. art. 51 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy czynności procesowych dokonywanych przez osoby prawne.
k.s.h. art. 201 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez zarząd.
k.s.h. art. 205 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy sposobu reprezentacji spółki z wieloosobowym zarządem.
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności.
k.k. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Dotyczy zobowiązań wobec kuratora przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody.
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary grzywny.
k.k. art. 19 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa do popełnienia przestępstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skazanie za czyn z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji bez wymaganego wniosku o ściganie złożonego przez uprawnioną osobę stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Osoba odwołana z zarządu spółki nie jest uprawniona do złożenia wniosku o ściganie w imieniu tej spółki.
Odrzucone argumenty
Drugi zarzut kasacji dotyczący reprezentacji pokrzywdzonego przez nieuprawnioną osobę nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
ścigane na wniosek pokrzywdzonego (art. 27 ust. 1 u.z.n.k.) • obowiązkiem sądu odwoławczego było zbadanie z urzędu, czy zalegające w aktach sprawy oświadczenie woli K. M. w przedmiocie ścigania sprawców występu z art. 23 ust. 1 u.z.n.k. pochodziło od osoby uprawnionej • brak wniosku o ściganie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.) • pokrzywdzonym powyższym przestępstwem jest osoba prawna, to w myśl art. 51 § 1 k.p.k. czynności procesowych w postępowaniu karnym może dokonywać wyłącznie organ uprawniony do działania w jej imieniu • K. M. nie była uprawniona do złożenia w dniu 16 października 2017 r. w imieniu P. sp. z o.o. wniosku o ściganie oskarżonych za przestępstwo z art. 23 ust. 1 u.z.n.k. • brak wniosku o ściganie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.) powodującą uchylenie orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów • negatywna przesłanka procesowa o charakterze usuwalnym, a uzyskanie wniosku, o którym mowa w art. 12 § 1 k.p.k. może nastąpić do czasu upływu okresu przedawnienia karalności przestępstwa • Sam fakt wykonywania w toku postępowania karnego uprawnień pokrzywdzonego, a następnie oskarżyciela posiłkowego przez osobę do tego niepowołaną nie stanowi żadnego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Anna Dziergawka
przewodniczący
Paweł Kołodziejski
sprawozdawca
Adam Roch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o ściganie w sprawach o nieuczciwą konkurencję, reprezentacji spółek w postępowaniu karnym oraz bezwzględnych przyczyn odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o ściganie w przypadku kumulatywnej kwalifikacji czynu, gdzie jeden z czynów jest ścigany z urzędu, a drugi na wniosek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wnioskiem o ściganie w kontekście przestępstw gospodarczych, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego gospodarczego.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu formalnego błędu: kluczowy dowód (wniosek o ściganie) złożony przez niewłaściwą osobę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.