IV KK 390/15

Sąd Najwyższy2015-12-09
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
nieletniodpowiedzialność karnaciąg przestępstwkodeks karnykasacjasąd najwyższyprawo karneoszustwo

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący nieletniego za przestępstwa popełnione przed ukończeniem 17 lat, wskazując na rażące naruszenie prawa materialnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku skazującego F.S. za oszustwa popełnione w ciągu przestępstw. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na zastosowaniu przepisów Kodeksu karnego do czynów popełnionych przez oskarżonego przed ukończeniem 17 roku życia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że znacząca część przypisanych czynów została popełniona przez nieletniego, co wyklucza odpowiedzialność karną na zasadach ogólnych. W związku z tym wyrok został uchylony do ponownego rozpoznania.

Wyrok Sądu Najwyższego w sprawie sygn. IV KK 390/15 dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego F.S. Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia 20 września 2013 r. uznał F.S. winnym popełnienia 40 przestępstw, w tym oszustw, kwalifikowanych z art. 286 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., uznając je za ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. Wymierzono karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata próby, zobowiązując skazanego do naprawienia szkody. Orzeczenie uprawomocniło się. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 10 § 1 k.k. i art. 1 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, wskazując, że część czynów została popełniona przez oskarżonego przed ukończeniem 17 lat. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że F.S. urodził się 9 listopada 1995 r., a zatem 17 lat ukończył 9 listopada 2012 r. Ponad 30 czynów przypisanych mu zostało popełnionych przed tą datą, co wykluczało jego odpowiedzialność karną na zasadach ogólnych Kodeksu karnego. Ponieważ wszystkie przestępstwa zostały potraktowane jako ciąg przestępstw i wymierzono za nie jedną karę, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który ma uwzględnić podniesione w kasacji okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba, która popełniła zabronione czyny przed ukończeniem 17 roku życia, nie może odpowiadać za nie na zasadach określonych w Kodeksie karnym, chyba że zachodzą szczególne przesłanki z art. 10 § 2 k.k., które nie miały miejsca w tej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 10 § 1 k.k., do odpowiedzialności karnej za czyn zabroniony popełniony przez sprawcę, który w czasie jego popełnienia nie ukończył 17 lat, nie stosuje się przepisów Kodeksu karnego. W analizowanej sprawie większość czynów została popełniona przez oskarżonego przed ukończeniem 17 lat, co wykluczało jego odpowiedzialność karną na zasadach ogólnych. Ponieważ wszystkie czyny potraktowano jako ciąg przestępstw i orzeczono jedną karę, nie było możliwości uwzględnienia kasacji tylko częściowo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w wyniku uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
F. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 10 § 1

Kodeks karny

Do odpowiedzialności karnej za czyn zabroniony popełniony przez sprawcę, który w czasie jego popełnienia nie ukończył 17 lat, nie stosuje się przepisów Kodeksu karnego.

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

Definicja i zasady odpowiedzialności za ciąg przestępstw.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa.

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący usiłowania przestępstwa.

Pomocnicze

k.k. art. 10 § 2

Kodeks karny

Przesłanki rozszerzenia zasady odpowiedzialności karnej na czyny popełnione przed ukończeniem 17 lat.

u.p.s.n. art. 1 § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich

Zastosowanie zasad odpowiedzialności przewidzianych w Kodeksie karnym.

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb postępowania w sprawach nieletnich.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część czynów przypisanych skazanemu została popełniona przed ukończeniem przez niego 17 roku życia. Zastosowanie przepisów Kodeksu karnego do czynów popełnionych przez nieletniego jest rażącym naruszeniem prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

bezsprzecznie ma rację skarżący, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego nie mógł on odpowiadać za popełnienie tych czynów zabronionych na zasadach określonych w kodeksie karnym

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Dorota Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 10 § 1 k.k. w kontekście odpowiedzialności karnej nieletnich oraz zasady ciągłości przestępstw."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy większość czynów w ciągu przestępstw została popełniona przed ukończeniem 17 roku życia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności karnej nieletnich i pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie wieku sprawcy w momencie popełnienia czynu.

Nieletni sprawca oszustw: Sąd Najwyższy uchyla wyrok skazujący za czyny sprzed 17. urodzin.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 390/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Dorota Rysińska Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie przeciwko F. S. skazanemu z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 września 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 września 2013r., wydanym w trybie art. 335§1 k.p.k., Sąd Rejonowy uznał F. S. za winnego popełnienia 40 przestępstw zakwalifikowanych z art. 286§1 k.k. oraz art. 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 91§1 k.k. wymierzył karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres 2 próby wynoszący 3 lata. Skazanego oddano pod dozór kuratora sądowego i zobowiązano do naprawienia szkody. Orzeczenie to uprawomocniło się nie będąc zaskarżone przez żadną ze stron. Kasację od tego wyroku, na korzyść skazanego wywiódł dopiero Prokurator Generalny. Zarzucił w niej: - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 10§1 k.k. oraz art. 1§1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. Nr 35 poz. 228 z późn. zm.) polegające na zastosowaniu do oskarżonego zasad odpowiedzialności przewidzianych w Kodeksie karnym oraz rozpoznania 31 czynów spośród 41 kwalifikowanych z art. 286§1 k.k. i 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. przy zastosowaniu art. 91§1 k.k. popełnionych przez oskarżonego przed ukończeniem przez niego 17 lat. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k. Bezsprzecznie ma rację skarżący, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skazany F. S. urodził się w dniu 9 listopada 1995r., a więc, że 17 lat ukończył 9 listopada 2012r. Tak więc stwierdzić należy, że 32 spośród przypisanych mu czynów (popełnionych w okresie od dnia 7 stycznia 2012r. do dnia 11 października 2012r.) zaistniało zanim oskarżony ukończył 17 rok życia. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 10§1 k.k. nie mógł on odpowiadać za popełnienie tych czynów zabronionych na zasadach określonych w kodeksie karnym. Jednocześnie stwierdzić należy, że zarzucone czyny nie spełniają przesłanek rozszerzenia tej zasady odpowiedzialności w oparciu o art. 10§2 k.k. Nie istniała też możliwość uwzględnienia kasacji tylko co do czynów, których zaistnienie wskazano na daty przypadające przed ukończeniem przez oskarżonego 17 lat, skoro wszystkie przypisane przestępstwa zostały uznane za popełnione w warunkach ciągu przestępstw z art. 91§1 k.k. i wymierzono za nie jedną karę. 3 W tej sytuacji należało orzec o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy zobowiązany będzie jeszcze raz przeanalizować sytuację prawną oskarżanego, a w szczególności dostrzec okoliczności podniesione w skardze Prokuratora Generalnego. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI