Orzeczenie · 2025-08-14

IV KK 388/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-08-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyumorzenie postępowaniaśmierć skazanegoprawo karnepostępowanie karneograniczona zdolność kierowaniaeksperyment procesowy

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego W.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku, skazując oskarżonego za zabójstwo (art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k.) na karę 9 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności bezzasadne oddalenie wniosku o przeprowadzenie eksperymentu procesowego. Po wniesieniu kasacji, skazany W.S. zmarł. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne na podstawie art. 529 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Uzasadnienie wskazuje, że śmierć oskarżonego stanowi ujemną przesłankę procesową wyłączającą ściganie, która zgodnie z art. 529 k.p.k. nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego. Jednakże, jeśli kasacja nie zasługuje na uwzględnienie, a konieczne byłoby ponowne rozpoznanie sprawy, sąd kasacyjny nie może uchylić zaskarżonego orzeczenia i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na śmierć skazanego. W takiej sytuacji sąd powinien umorzyć postępowanie kasacyjne. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zarzut dotyczący eksperymentu procesowego sprowadzał się do kwestionowania ustaleń faktycznych, co nie podlega kontroli kasacyjnej. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że przeprowadzenie eksperymentu było niemożliwe i nie wykazał rażącego naruszenia prawa procesowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci skazanego po wniesieniu kasacji na jego korzyść, gdy kasacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy śmierć skazanego po wniesieniu kasacji na jego korzyść stanowi przeszkodę do jej rozpoznania i prowadzi do umorzenia postępowania kasacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć skazanego stanowi ujemną przesłankę procesową wyłączającą ściganie, która nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego, ale w sytuacji, gdy kasacja nie zasługuje na uwzględnienie, prowadzi do umorzenia postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 529 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., wskazując, że śmierć oskarżonego wyłącza ściganie. Choć nie stoi to na przeszkodzie rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego, to w przypadku braku podstaw do uwzględnienia kasacji, sąd kasacyjny nie może przekazać sprawy do ponownego rozpoznania i musi umorzyć postępowanie.

Czy odmowa przeprowadzenia eksperymentu procesowego w sprawie, w której kluczowe jest ustalenie możliwości zadania ciosu przez oskarżonego z uwzględnieniem jego stanu zdrowia, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd odwoławczy należycie rozpoznał wniosek dowodowy, podał argumenty przemawiające za jego oddaleniem (np. brak możliwości odtworzenia warunków z inkryminowanego czasu, opinie biegłych wskazujące na brak konieczności zadania ciosu z dużą siłą) i nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut dotyczący eksperymentu procesowego sprowadzał się do kwestionowania ustaleń faktycznych, co nie podlega kontroli kasacyjnej. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił niemożliwość przeprowadzenia eksperymentu i nie wykazał rażącego naruszenia prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
W.S.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny
adw. M.S.inneobrońca z urzędu

Przepisy (20)

Główne

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

Nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego okoliczność wyłączająca ściganie, jednakże w przypadku braku podstaw do uwzględnienia kasacji, prowadzi do umorzenia postępowania.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Śmierć oskarżonego jako okoliczność wyłączająca ściganie.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

Pomocnicze

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za zabójstwo.

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Okoliczność ograniczająca w stopniu znacznym zdolność kierowania postępowaniem.

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za znęcanie.

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych w apelacji.

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zarzutu obrazy przepisów postępowania w apelacji.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek przeprowadzenia dowodów z urzędu.

k.p.k. art. 211

Kodeks postępowania karnego

Eksperyment procesowy.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania apelacji.

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie wniosku dowodowego.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada prawdy materialnej.

k.p.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.p.k. art. 86 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć skazanego jako okoliczność wyłączająca ściganie, skutkująca umorzeniem postępowania kasacyjnego na podstawie art. 529 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez bezzasadne oddalenie wniosku o przeprowadzenie eksperymentu procesowego (uznany za próbę podważenia ustaleń faktycznych).

Godne uwagi sformułowania

śmierć oskarżonego, stanowiąca ujemną przesłankę procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. i skutkującą umorzeniem postępowania karnego • nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia tej skargi • skarżący w rzeczywistości stara się podważyć ustalenia stanu faktycznego • zasadność ustaleń faktycznych nie podlega kontroli w trybie kasacji

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci skazanego po wniesieniu kasacji na jego korzyść, gdy kasacja nie zasługuje na uwzględnienie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak śmierć strony wpływa na dalszy tok postępowania sądowego, nawet na etapie kasacji, co jest istotne z punktu widzenia praktyki prawniczej.

Śmierć skazanego zamyka drogę do kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst