IV KK 383/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego umarzający postępowanie z powodu rzekomego braku skargi uprawnionego oskarżyciela i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że akt oskarżenia został prawidłowo wniesiony przez prokuratora.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec G.R. z powodu rzekomego braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że akt oskarżenia został prawidłowo zatwierdzony i wniesiony przez prokuratora, co potwierdzają liczne okoliczności procesowe. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego G.R. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Sosnowcu i umorzył postępowanie karne. Sąd Rejonowy pierwotnie uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył kary pozbawienia wolności oraz aresztu, a także orzekł środek kompensacyjny. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, opierając się na art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., co oznaczało stwierdzenie braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Prokurator zaskarżył to rozstrzygnięcie, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podkreślając, że akt oskarżenia został prawidłowo sporządzony przez Policję i zatwierdzony przez prokuratora, co potwierdzały liczne dowody, w tym pismo przewodnie, pieczęcie prokuratury i zawiadomienia. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym należy odróżnić brak skargi od wad formalnych aktu oskarżenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pismo przewodnie podpisane przez prokuratora, którym przesłano do sądu akt oskarżenia sporządzony przez Policję, wraz z innymi okolicznościami wskazującymi na wolę prokuratora do ścigania, stanowi wystarczające zatwierdzenie aktu oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 331 § 1 k.p.k. nie wymaga szczególnej formy zatwierdzenia aktu oskarżenia przez prokuratora. Wystarczające jest, gdy akt ten zostanie przesłany do sądu przez prokuratora przy piśmie przewodnim podpisanym przez prokuratora, co wyraźnie wskazuje na jego akceptację i wolę ścigania. W analizowanej sprawie liczne dowody, takie jak pismo przewodnie, pieczęcie prokuratury i zawiadomienia, potwierdzały prawidłowość wniesienia aktu oskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 331 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie wymaga szczególnej formy zatwierdzenia przez prokuratora aktu oskarżenia sporządzonego przez Policję; wystarczy jego przesłanie do sądu przez prokuratora przy piśmie przewodnim podpisanym przez prokuratora.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania następuje m.in. w wypadku stwierdzenia braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Pomocnicze
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku stwierdzenia okoliczności wyłączającej ściganie.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 9 § § 2
Kodeks wykroczeń
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 334 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt oskarżenia został prawidłowo zatwierdzony przez prokuratora, co potwierdzają liczne dowody procesowe. Należy odróżnić wady formalne aktu oskarżenia od braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że w sprawie doszło do braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Godne uwagi sformułowania
akt oskarżenia sporządzony przez prowadzącego śledztwo lub dochodzenie wymaga jedynie pisemnego zatwierdzenia prokuratora, lecz nie przewiduje szczególnej formy takiego zatwierdzenia wystarczy, gdy akt oskarżenia sporządzony przez prowadzącego śledztwo lub dochodzenie zostanie przesłany do sądu przez prokuratora przy piśmie przewodnim podpisanym przez prokuratora, albowiem z faktu takiego przesłania aktu oskarżenia wynika, że prokurator z jego treścią się zapoznał i akt ten zaakceptował odróżnić należy sytuację, w której dochodzi do rzeczywistego braku skargi uprawnionego oskarżyciela [...] od sytuacji, w której akt oskarżenia obarczony jest wadami o charakterze formalnym, a uprawniony oskarżyciel wyraża wolę ścigania.
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Bednarek
członek
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących zatwierdzania aktów oskarżenia przez prokuratora oraz rozróżnienie między wadami formalnymi a brakiem skargi uprawnionego oskarżyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w polskim postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym, która może mieć wpływ na przebieg wielu procesów. Wyjaśnia, kiedy formalne niedociągnięcia nie przekreślają możliwości prowadzenia postępowania.
“Czy pismo prokuratora wystarczy do wniesienia aktu oskarżenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KK 383/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Bednarek SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie G. R. oskarżonego o czyny z art. 278 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 17 czerwca 2025 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść, od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z 28 maja 2024 r. sygn. akt V Ka 172/24, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Sosnowcu z 11 grudnia 2023 r. sygn. akt III K 84/23 i umarzającego postępowanie na mocy art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę G. R. przekazuje Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski Stanisław Stankiewicz UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Sosnowcu w wyroku z 11 grudnia 2023 r. sygn. akt III K 84/23, uznał G. R. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i na mocy art. 278 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności, a w odniesieniu do dwóch spośród nich, że stanowią one wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. i na mocy art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył mu karę 30 dni aresztu. Ponadto na mocy art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek kompensacyjny i zobowiązał go do zapłaty kwoty 12 028 zł na rzecz S. Sp. z o.o. Od powyższego wyroku apelację złożył obrońca oskarżonego zarzucając w niej rażącą niewspółmierność i surowość kary oraz niezasadne orzeczenie środka kompensacyjnego i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w Sosnowcu w wyroku z 28 maja 2024 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i umorzył postępowanie na podstawie art. art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. Od powyższego rozstrzygnięcia kasację wniósł Prokurator Rejonowy Sosnowiec-Południe w Sosnowcu, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów postępowania, a to art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 14 § 1 k.p.k., polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że sąd I instancji nie dysponował skargą uprawnionego oskarżyciela, co skutkowało niezasadnym umorzeniem postępowania karnego wobec G. R. , w zakresie zarzuconych mu czynów. Stawiając powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazane sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 331 § 1 k.p.k. w ciągu 14 dni od daty zamknięcia śledztwa albo od otrzymania aktu oskarżenia sporządzonego przez Policję w dochodzeniu prokurator sporządza akt oskarżenia lub zatwierdza akt oskarżenia sporządzony przez Policję w dochodzeniu i wnosi go do sądu albo sam wydaje postanowienie o umorzeniu, o zawieszeniu albo o uzupełnieniu śledztwa lub dochodzenia. Przepis ten nie wymaga szczególnej formy zatwierdzenia przez prokuratora aktu oskarżenia sporządzonego przez Policję. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który sformułował tezę, z której wynika, że akt oskarżenia sporządzony przez prowadzącego postępowanie przygotowawcze wymaga jedynie pisemnego zatwierdzenia prokuratora, lecz nie przewiduje szczególnej formy takiego zatwierdzenia ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2024 sygn. akt I KK 60/24 i powołane tam orzecznictwo ). Zdaniem Sądu Najwyższego „wystarczy, gdy akt oskarżenia sporządzony przez prowadzącego śledztwo lub dochodzenie zostanie przesłany do sądu przez prokuratora przy piśmie przewodnim podpisanym przez prokuratora, albowiem z faktu takiego przesłania aktu oskarżenia wynika, że prokurator z jego treścią się zapoznał i akt ten zaakceptował. Podzielając tę argumentację na gruncie obowiązującego prawa, a to wspomnianego art. 331 § 1 k.p.k. i przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że w sprawie G. R. , Policja, zgodnie z wymogami określonymi w art. 334 § 1 pkt 2 k.p.k., przesłała akta prokuratorowi wraz ze sporządzonym przez funkcjonariusza Policji, prowadzącego postępowanie przygotowawcze, aktem oskarżenia w odpowiedniej ilości egzemplarzy. Następnie akta sprawy wraz z aktem oskarżenia zostały przesłane do Sądu Rejonowego w Sosnowcu przy piśmie przewodnim podpisanym w dniu 13 lutego 2023 r . przez Prokuratora Rejonowego co – jak słusznie zauważył skarżący – wyraźnie wskazuje na wolę prokuratora do zatwierdzenia i wniesienia aktu oskarżenia sporządzonego przez właściwy organ Policji. W piśmie tym wyraźnie wskazano jednostkę Prokuratury, sygnaturę przekazanych akt, dane oskarżonego, kwalifikację prawną czynu i rodzaj wnoszonej skargi, inicjującej etap jurysdykcyjny. Do stron postępowania skierowano wówczas zawiadomienia o wniesieniu aktu oskarżenia. Już z tej tylko okoliczności nie sposób przyjąć, że doszło do sytuacji, w której akt oskarżenia wniósł nieuprawniony podmiot. Co więcej, w szelkie pozostałe okoliczności świadczą o ty m, że skarga pochodzi od uprawnionego oskarżyciela. Akt oskarżenia opatrzony został pieczęcią nagłówkową Prokuratury Rejonowe Sosnowiec-Południe w Sosnowcu. W formule końcowej wskazano sygnaturę sprawy i nazwisko prokuratora nadzorującego dochodzenie. Akt oskarżenia został skierowany do Sądu z Prokuratury, a nie z Komisariatu Policji, którego funkcjonariusze prowadzili czynności w sprawie. Prokurator podpisał również załączoną do aktu oskarżenia listę osób podlegających wezwaniu na rozprawę główną. Dnia 13 lutego 2023 r. Prokurator Rejonowy Sosnowiec-Południe w Sosnowcu skierował również do Dyrektora Aresztu Śledczego w Sosnowcu powiadomienie o przekazaniu tymczasowo aresztowanego podejrzanego do dyspozycji Sądu Rejonowego w Sosnowcu z powodu wniesienia aktu oskarżenia. Sąd dyspozycji tej nie zakwestionował. Przypomnieć i podkreślić na końcu należy, iż Sąd Najwyższy w wyroku z 23 lipca 2015 r. sygn. akt II KK 185/15 ( LEX nr 3529597 ), stanowczo stwierdził, iż odróżnić należy sytuację, w której dochodzi do rzeczywistego braku skargi uprawnionego oskarżyciela, na przykład gdy skargę składa osoba nieuprawniona - pokrzywdzony w sprawie ściganej z oskarżenia prywatnego lub prokurator złożony z urzędu albo gdy przedmiotem rozpoznania przez sąd jest czyn, który nie został objęty zarzutem aktu oskarżenia, od sytuacji, w której akt oskarżenia obarczony jest wadami o charakterze formalnym, a uprawniony oskarżyciel wyraża wolę ścigania. Zdaniem Sądu Najwyższego decydujący dla właściwej oceny prawnej sytuacji był całokształt przesłanek wskazujących na to, od kogo w istocie pochodził wniesiony akt oskarżenia, a nie jedynie sama kwestia złożenia na nim podpisu przez oskarżyciela. Wskazał więc na takie okoliczności jak to, że uprawniony przedstawiciel prokuratury złożył swój podpis na załączniku do aktu oskarżenia oraz to, że prokuratura zawiadamiana była o toczącym się postępowaniu i otrzymała odpis zapadłego wyroku ( zob. też wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2024 r. sygn. akt I KK 60/24 ). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie pogląd ten w pełni podziela. W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że Sąd Okręgowy w Sosnowcu błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie doszło do zaistnienia ujemnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., gdyż wymóg określony w art. 331 § 1 k.p.k., a dotyczący zatwierdzenia aktu oskarżenia przez prokuratora został spełniony. Z tych też powodów uchylenie zaskarżonego wyroku było konieczne, a co za tym idzie przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym za uzasadnione. Sąd, któremu sprawa została przekazana, winien wziąć pod rozwagę naprowadzone wyżej okoliczności i rozpoznać sprawę w ramach wniesionych przez oskarżonych apelacji. W związku z powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. [J.J.] [a.ł] Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski Stanisław Stankiewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI