IV KK 380/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że sprawa powinna być rozpoznana w składzie trzech sędziów, a nie jednoosobowym.
Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego M. O. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach, które oddaliło wniosek o wznowienie postępowania karnego. Zarzutem było rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu wniosku w jednoosobowym składzie sędziowskim, podczas gdy powinien on być rozpatrzony przez skład trzech sędziów zgodnie z art. 544 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.
Sprawa dotyczy wniosku o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem skazującym M. O. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. Wniosek o wznowienie, złożony przez obrońcę z urzędu, został oddalony przez Sąd Okręgowy w Gliwicach w składzie jednoosobowym. Prokurator Generalny złożył kasację, zarzucając sądowi okręgowemu rażące naruszenie art. 544 § 1 k.p.k., który nakazuje rozpoznawanie wniosków o wznowienie postępowania w składzie trzech sędziów, chyba że wniosek jest oczywisty bezzasadny i nie został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że sąd okręgowy orzekał w nienależytym składzie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu w prawidłowym, trzyosobowym składzie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania karnego przez sąd okręgowy w składzie jednoosobowym, gdy ustawa wymaga składu trzyosobowego, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 544 § 1 k.p.k., sąd orzeka w kwestii wznowienia postępowania w składzie trzech sędziów, z wyjątkiem sytuacji odmowy przyjęcia wniosku nie sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ wniosek został złożony przez obrońcę z urzędu, sąd okręgowy był zobowiązany orzekać w składzie trzyosobowym. Orzekanie w składzie jednoosobowym stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego, kwalifikowane jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 544 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd orzeka w kwestii wznowienia postępowania w składzie trzech sędziów.
Pomocnicze
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wyjątek od wymogu składu trzyosobowego, gdy sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie nie sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego z powodu oczywistej bezzasadności.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym orzekanie w nienależytym składzie (pkt 2).
k.k. art. 209 § § 1a
Kodeks karny
Przepis, z którego skazany został M. O.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w składzie jednoosobowym przez sąd okręgowy narusza art. 544 § 1 k.p.k., który wymaga składu trzyosobowego. Nienależyty skład sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisu prawa procesowego bezwzględna przyczyna odwoławcza sąd orzekający w sprawie z wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania karnego nie był bowiem należycie obsadzony
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Andrzej Siuchniński
członek
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymóg orzekania w składzie trzech sędziów przy rozpoznawaniu wniosków o wznowienie postępowania karnego, chyba że zachodzą wyjątki określone w k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i wniosków o wznowienie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń, nawet na etapie kasacji. Podkreśla znaczenie prawidłowego składu sądu.
“Błąd proceduralny w sądzie okręgowym – Sąd Najwyższy uchyla postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KK 380/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Andrzej Siuchniński SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie M. O. skazanego z art. 209 § 1a k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie at. 535 § 5 k.p.k. w dniu 5 października 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI Ko 41/21, o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE M. O. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt IX K 707/21, na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. Wyrok ten uprawomocnił się, wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron, z dniem 1 lutego 2022 r. W dniu 6 lipca 2022 r. do Sądu Okręgowego w Gliwicach wpłynął wniosek wyznaczonego skazanemu M. O. obrońcy z urzędu o wznowienie postępowania karnego, zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt IX K 707/21, w związku z wystąpieniem okoliczności wskazanych w art. 540b § 1 k.p.k. Obrońca wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt IX K 707/21 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Gliwicach, postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI Ko 41/22, orzekając w składzie jednoosobowym, powołując się na treść art. 540b § 1 k.p.k. a contrario i art. 542 § 1 k.p.k., powyższy wniosek oddalił. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się w dniu 7 września 2022 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od powyższego postanowienia. Zaskarżył je w całości na korzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 544 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy w Gliwicach wniosku obrońcy skazanego M. O. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 roku, sygn. akt IX K 707/21 w składzie jednego sędziego, podczas gdy sąd ten powinien był orzekać na zasadach określonych w art. 544 § 1 k.p.k., tj. w składzie trzech sędziów, co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, w związku z czym podlega rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 544 § 1 k.p.k., sąd orzeka w kwestii wznowienia postępowania w składzie trzech sędziów. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, który nie został sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego, ze względu na jego oczywistą bezzasadność (art. 545 § 3 k.p.k.). Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o wznowienie postępowania w sprawie M. O. złożył wyznaczony mu obrońca z urzędu. Rozpoznając przedmiotowy wniosek w składzie jednoosobowym, a więc nieprzewidzianym ustawą, Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd orzekający w sprawie z wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania karnego nie był bowiem należycie obsadzony. Implikuje to konieczność uchylenia zaskarżonego kasacją orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania w składzie trzyosobowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI