IV KK 380/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego skazujący obwinioną za wykroczenie po tym, jak została uniewinniona przez sąd pierwszej instancji, wskazując na rażące naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego.
Obwiniona E.P. została uniewinniona od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 70 § 2 k.w. przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, uznając ją winną i wymierzając karę grzywny. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając sądowi okręgowemu rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 454 § 1 k.p.k., który zakazuje sądowi odwoławczemu skazania oskarżonego uniewinnionego przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła wykroczenia z art. 70 § 2 Kodeksu wykroczeń, popełnionego przez E. P., która podjęła czynności zawodowe w stanie po użyciu alkoholu. Sąd Rejonowy w K. uniewinnił obwinioną od zarzucanego czynu. Apelację od tego wyroku wniósł Komendant Miejski Policji, zarzucając obrazę prawa materialnego i wnosząc o zmianę wyroku i skazanie obwinionej. Sąd Okręgowy w K. uwzględnił apelację, zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, uznał obwinioną za winną i wymierzył karę grzywny. Prokurator Generalny, działając na korzyść ukaranej, wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego. Głównym zarzutem kasacji było rażące naruszenie przepisów procesowych, a konkretnie art. 454 § 1 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s.w., polegające na wydaniu przez sąd odwoławczy wyroku skazującego, mimo że sąd pierwszej instancji uniewinnił obwinioną. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podkreślając, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 454 § 1 k.p.k. (mający odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 109 § 2 k.p.s.w.), który formułuje regułę ne peius, zakazującą sądowi odwoławczemu orzekania na niekorzyść oskarżonego w sytuacji, gdy został on uniewinniony przez sąd niższej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
E. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. P. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Komendant Miejski Policji w K. | instytucja | apelujący |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (7)
Główne
k.w. art. 70 § § 2
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.p.s.w. art. 109 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji (reguła ne peius).
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 6 § § 3
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 118 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy wydał wyrok skazujący wbrew zakazowi orzekania na niekorzyść oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji (naruszenie art. 454 § 1 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji rażące naruszenie prawa o bezdyskusyjnym wpływie na treść zapadłego w sprawie wyroku
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący-sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Dariusz Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady ne peius w postępowaniu karnym i wykroczeniowym, zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego przez sąd odwoławczy po uniewinnieniu przez sąd pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uniewinnił, a sąd odwoławczy skazał.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę procesową zakazującą pogarszania sytuacji prawnej oskarżonego przez sąd wyższej instancji, co jest kluczowe dla zrozumienia gwarancji procesowych.
“Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może skazać uniewinnionego!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 380/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Dariusz Świecki Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie E. P. obwinionej o wykroczenie z art.70 § 2 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. w dniu 27 listopada 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 maja 2013r. zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 1 lutego 2013r. 1/ uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w K., 2/ kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 E. P. stanęła pod zarzutem tego, że: - w dniu 10 października 2012r. w K. podjęła czynności zawodowe w charakterze sprzedawcy, będąc w stanie po użyciu alkoholu, przy stwierdzeniu o,81 mg/l w pierwszym badaniu oraz 0,99 mg/l w drugim badaniu alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. popełnienia wykroczenia z art. 70§2 k.w.; Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 1 lutego 2013r. przy zastosowaniu art. 5§1 pkt 2 k.p.w. w zw. z art. 62§3 k.p.w. oraz 118§2 k.p.w. uniewinnił ją od stawianego jej zarzutu. Wyrok powyższy zaskarżony został apelacją Komendanta Miejskiego Policji w K., w której zarzucono: – obrazę prawa materialnego tj. art. 70§2 k.w. polegającą na przyjęciu, że czyn obwinionej nie wypełnia znamion tego wykroczenia. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, uznanie obwinionej winną popełnienia zarzuconego jej wykroczenia i wymierzenie za to kary grzywny. Sąd Okręgowy w R. po rozpoznaniu apelacji wyrokiem z dnia 13 maja 2013r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał obwinioną winną zarzuconego jej czynu i wymierzył za to karę grzywny. Kasację od tego orzeczenia, na korzyść ukaranej, wywiódł Prokurator Generalny. W skardze podniesiono zarzut rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 454§1 k.p.k. w zw. z art. 109§2 k.p.s.w. polegający na wydaniu przez sąd odwoławczy – wbrew wyrażonemu w art. 454§1 k.p.k. zakazowi – wyroku, skazującego obwinioną za czyn z art. 70§2 k.w., od którego popełnienia obwiniona została uniewinniona wyrokiem sądu I instancji. Podnosząc powyższe Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i o przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k. 3 Nie ulega wątpliwości, że Sąd Odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę dokonał zmiany zaskarżonego wyroku wbrew jednoznacznemu zakazowi wyrażonemu w art. 454§1 k.p.k. mającego w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie na podstawie 109§2 k.p.s.w. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu – formułującego jedną z reguł ne peius – sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji. Taka sytuacja zaś niewątpliwie miała miejsce w niniejszej sprawie. Bezsprzecznie uchybienie Sądu Okręgowego miało charakter rażącego naruszenia prawa o bezdyskusyjnym wpływie na treść zapadłego w sprawie wyroku. W tej sytuacji, zarzut podniesiony w kasacji ocenić należy jako oczywiście zasadny, a skutkiem jego uwzględnienia musiało być uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI