IV KK 379/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych B.F. i A.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKa 512/23. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 4 maja 2023 r., sygn. akt III K 78/17, w ten sposób, że złagodził karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną wobec B.F. do 4 lat i 8 miesięcy oraz uzupełnił rozstrzygnięcie o naprawieniu szkody dla A.K. Obrońcy w kasacjach podnosili zarzuty rażącej obrazy przepisów postępowania, w tym dotyczące nienależytej obsady sądu pierwszej instancji z uwagi na udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie z 2017 r. Zarzucano również błędy w kwalifikacji prawnej czynów i naruszenie reguły wyjątkowości. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne. Odnosząc się do zarzutu nienależytej obsady sądu, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) oraz własne orzecznictwo, stwierdzając, że postępowanie przed sądem pierwszej instancji zostało wszczęte przed dniem wydania tej uchwały, co wyklucza jej zastosowanie. Ponadto, skarżący nie wykazali konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego. Zarzut dotyczący nieprawidłowego połączenia czynów w ciągi przestępstw został odrzucony z uwagi na brak tożsamości kwalifikacyjnej czynów w świetle poprzednio obowiązującego art. 91 § 1 k.k. Zarzut naruszenia reguły wyjątkowości (art. 404 § 2 k.p.k.) uznano za nietrafny, wskazując, że stan epidemii stanowił sytuację wyjątkową, a skarżący nie wykazał istotnego wpływu ewentualnych uchybień na treść wyroku. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasacje i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście powoływania sędziów na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie, zasady łączenia czynów w ciąg przestępstw według poprzedniego stanu prawnego oraz stosowania art. 404 § 2 k.p.k. w okresie pandemii.
Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w kasacjach i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych stanów faktycznych. Wykładnia art. 91 § 1 k.k. odnosi się do stanu prawnego sprzed nowelizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed dniem wydania uchwały połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) lub jeśli skarżący nie wykaże konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb SN, która stanowi, że wykładnia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przed dniem jej podjęcia. Ponadto, sam fakt powołania sędziego w kwestionowanym trybie nie jest wystarczający do stwierdzenia nienależytej obsady; konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność.
Czy przestępstwa o różnej kwalifikacji prawnej mogą być połączone w jeden ciąg przestępstw na podstawie art. 91 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ warunkiem połączenia w jeden ciąg przestępstw było nie tylko podobne popełnienie w krótkich odstępach czasu, ale także tożsamość kwalifikacji prawnej czynów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że na gruncie poprzedniego brzmienia art. 91 § 1 k.k. tożsamość kwalifikacji prawnej była warunkiem koniecznym do połączenia czynów w jeden ciąg przestępstw. Różnica w kwalifikacji prawnej (np. brak zakwalifikowania jednego z czynów z art. 270 § 1 k.k.) uniemożliwiała takie połączenie.
Czy stan zagrożenia epidemicznego (pandemia COVID-19) stanowił sytuację wyjątkową uzasadniającą odstępstwa od reguły ciągłości i koncentracji rozprawy (art. 404 § 2 k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stan epidemii stanowił sytuację wyjątkową, a skarżący nie wykazał, aby prowadzenie rozprawy w dalszym ciągu po odroczeniu miało istotny wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że stan epidemii, z uwagi na wprowadzone ograniczenia, stanowił sytuację wyjątkową, która wpływała na sprawność postępowań. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby ewentualne uchybienia w tym zakresie miały istotny wpływ na treść orzeczenia, co jest warunkiem skuteczności zarzutu w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. F. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| P.Sp. z o.o. z/s w W. Oddział w B. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (39)
Główne
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
W brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r., wymagało tożsamości kwalifikacji prawnej czynów.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Pomocnicze
k.k. art. 271 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 273
Kodeks karny
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 585
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 391 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 404 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguła wyjątkowości, stosowana w kontekście stanu epidemii.
k.p.k. art. 399 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 2018 r., poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do stwierdzenia nienależytej obsady sądu pierwszej instancji z uwagi na datę wszczęcia postępowania. • Brak wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziego. • Brak tożsamości kwalifikacyjnej czynów uniemożliwiający połączenie ich w jeden ciąg przestępstw w świetle poprzedniego brzmienia art. 91 § 1 k.k. • Stan epidemii jako sytuacja wyjątkowa uzasadniająca odstępstwa od reguły ciągłości i koncentracji rozprawy. • Brak wykazania istotnego wpływu ewentualnych uchybień na treść wyroku.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu pierwszej instancji z uwagi na sposób powołania sędziego. • Nieprawidłowe połączenie czynów w dwa ciągi przestępstw zamiast jednego. • Naruszenie reguły wyjątkowości (art. 404 § 2 k.p.k.) poprzez prowadzenie postępowania dowodowego po odroczeniach w okresie pandemii.
Godne uwagi sformułowania
kasacje jako oczywiście bezzasadne • nie podziela zapatrywań obrońców, jakoby Sąd pierwszej instancji orzekał w wadliwym składzie • zachowuje aktualność stanowisko zawarte w zarządzeniu Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2025 r., IV KO 104/25 • nie może być podstawą do potencjalnego zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na tezę trzecią uchwały połączonych Izb • nie wykazał – co jest warunkiem skutecznego powołania się w postępowaniu kasacyjnym na rażące naruszenie prawa (art. 523 § 1 k.p.k.)
Skład orzekający
Piotr Mirek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście powoływania sędziów na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie, zasady łączenia czynów w ciąg przestępstw według poprzedniego stanu prawnego oraz stosowania art. 404 § 2 k.p.k. w okresie pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w kasacjach i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych stanów faktycznych. Wykładnia art. 91 § 1 k.k. odnosi się do stanu prawnego sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z praworządnością i niezawisłością sądownictwa (nienależyta obsada sądu), a także interpretacji przepisów prawa karnego materialnego i procesowego, co jest istotne dla prawników.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sędzia powołany w nowym trybie może orzekać? Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.