IV KK 379/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego S. P. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 października 2013 r. Sąd Rejonowy uznał S. P. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. (poświadczenie nieprawdy w dokumencie) poprzez wystawienie T. F. fałszywego zaświadczenia o zatrudnieniu i dochodach, co miało pomóc T. F. w uzyskaniu pożyczki. Wyrok został wydany na posiedzeniu w trybie art. 335 § 1 k.p.k., bez przeprowadzania rozprawy. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, wskazując, że okoliczności popełnienia czynu budziły wątpliwości, a S. P. nie wyczerpał znamion przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego. Podkreślono, że przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. jest przestępstwem indywidualnym, a uprawnienie do wystawienia dokumentu musi mieć charakter publicznoprawny. Właściciel firmy nie jest osobą uprawnioną do wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu w rozumieniu tego przepisu, jeśli osoba ta nie jest jego pracownikiem. Sąd Najwyższy wskazał, że działanie S. P. mogło być rozpatrywane co najwyżej w kontekście pomocnictwa do oszustwa kredytowego (art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k.). Ponieważ sąd nie mógłby orzec na niekorzyść S. P. w przypadku ponownego rozpoznania sprawy (zakaz reformationis in peius), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił S. P., obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 271 § 1 k.k. w kontekście wystawiania zaświadczeń przez właścicieli firm oraz stosowanie art. 335 § 1 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uprawnienia do wystawienia dokumentu w rozumieniu art. 271 § 1 k.k. przez właściciela firmy wobec osoby niebędącej jego pracownikiem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel firmy, który wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach osobie, która faktycznie nie jest jego pracownikiem, popełnia przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. (poświadczenie nieprawdy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel firmy nie jest osobą uprawnioną do wystawienia takiego zaświadczenia w rozumieniu art. 271 § 1 k.k., jeśli osoba ta nie jest jego pracownikiem. Uprawnienie to ma charakter publicznoprawny i wiąże się z prowadzeniem stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę I KZP 12/04, stwierdził, że uprawnienie do wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu przysługuje wyłącznie pracodawcy wobec swojego pracownika. Samo prowadzenie działalności gospodarczej nie nadaje takiego uprawnienia wobec osób trzecich.
Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 1 k.p.k.), jeśli okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości lub czyn nie wyczerpuje znamion zarzucanego przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może uwzględnić takiego wniosku, jeśli okoliczności popełnienia czynu budzą wątpliwości lub jeśli czyn nie wyczerpuje znamion zarzucanego przestępstwa. Sąd ma obowiązek dokonać kontroli istnienia przesłanek z art. 335 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Jedną z kluczowych przesłanek uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy jest brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu. Jeśli sąd stwierdzi, że czyn nie wyczerpuje znamion zarzucanego przestępstwa, powinien skierować sprawę na rozprawę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| T. F. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | inna |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo indywidualne, którego podmiotem jest funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu. Uprawnienie to musi mieć charakter publicznoprawny i nie obejmuje ogólnej kompetencji do uczestniczenia w obrocie cywilnoprawnym.
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka do wydania wyroku skazującego bez rozprawy; wymaga, aby okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i uniewinnienia oskarżonego w przypadku uwzględnienia kasacji.
Pomocnicze
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa w popełnieniu przestępstwa, co mogło być rozpatrywane w stosunku do S. P. zamiast zarzutu z art. 271 § 1 k.k.
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa kredytowego, w kontekście którego S. P. mógłby być uznany za pomocnika.
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius, uniemożliwiający orzeczenie na niekorzyść skazanego po wniesieniu kasacji na jego korzyść.
PDG
Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej
Podjęcie działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z uprawnieniem do wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
S. P. nie był osobą uprawnioną do wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu w rozumieniu art. 271 § 1 k.k. • Sąd Rejonowy nie dokonał należytej kontroli przesłanek z art. 335 § 1 k.p.k. • Okoliczności popełnienia czynu przez S. P. budziły wątpliwości.
Godne uwagi sformułowania
uprawnienie do wystawienia dokumentu musi mieć charakter publicznoprawny • nie obejmuje ono ogólnej kompetencji do uczestniczenia w obrocie oraz zawierania umów o charakterze cywilnoprawnym • pracodawca nie ma potencjalnego uprawnienia do wystawiania tego rodzaju dokumentów każdej osobie fizycznej, a wyłącznie pracownikowi w rozumieniu art. 2 k.p. • podjęcie działalności gospodarczej w ujęciu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z uprawnieniem do wystawienia tego rodzaju zaświadczenia
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Cesarz
członek
Roman Sądej
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 271 § 1 k.k. w kontekście wystawiania zaświadczeń przez właścicieli firm oraz stosowanie art. 335 § 1 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uprawnienia do wystawienia dokumentu w rozumieniu art. 271 § 1 k.k. przez właściciela firmy wobec osoby niebędącej jego pracownikiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa karnego i proceduralnego, nawet w trybie uproszczonym. Uniewinnienie od zarzutu poświadczenia nieprawdy z powodu braku formalnego uprawnienia jest ciekawym przykładem interpretacji prawa.
“Czy właściciel firmy może trafić do więzienia za wystawienie fałszywego zaświadczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.