IV KK 375/13

Sąd Najwyższy2013-11-28
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
kasacjaobrona koniecznagranice zaskarżeniaustalenia faktycznesąd najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego G.R. od wyroku utrzymującego karę pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego G.R. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Zarzucono naruszenie prawa materialnego, w szczególności niezastosowanie kontratypu obrony koniecznej (art. 25 k.k.). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że zarzut naruszenia art. 25 k.k. był skierowany przeciwko ustaleniom faktycznym sądu pierwszej instancji, co wykraczało poza kognicję sądu odwoławczego i Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, merytorycznie uznano, że zachowanie pokrzywdzonego nie stanowiło ataku uzasadniającego obronę konieczną, a argumentacja dotycząca zamiaru skazanego nie mogła być przedmiotem rozpoznania w kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego G.R. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 maja 2013 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 listopada 2012 r. skazujący G.R. za przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca zarzucił naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 25 k.k. poprzez niezastosowanie kontratypu obrony koniecznej. Sąd Najwyższy, działając w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Uzasadnienie wskazuje, że zarzut naruszenia art. 25 k.k. był skierowany przeciwko ustaleniom faktycznym sądu pierwszej instancji, co stanowiło naruszenie art. 519 k.p.k. i wykraczało poza granice kognicji sądu odwoławczego i Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, które jest ograniczone do kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy nie zmieniał ustaleń faktycznych ani nie przeprowadzał procesu subsumpcji, a jedynie kontrolował proces dokonany przez sąd pierwszej instancji. Ponadto, sąd uznał, że nawet merytorycznie zarzut obrony koniecznej był chybiony, gdyż zachowanie pokrzywdzonego miało charakter werbalny i nie stanowiło ataku na osobę skazanego, który mógłby być powstrzymany przez obronę konieczną. Argumentacja dotycząca zamiaru skazanego również nie mogła być przedmiotem rozpoznania w kasacji, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. Skazany został również zwolniony od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne na podstawie art. 624 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego, który w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, nie może być skutecznie podniesiony w kasacji, gdyż wykracza to poza granice kognicji sądu odwoławczego i Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne jest postępowaniem wpadkowym, ograniczonym do kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia. Zarzut naruszenia art. 25 k.k. skierowany przeciwko ustaleniom faktycznym sądu pierwszej instancji narusza art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

SkarPaństwo

Strony

NazwaTypRola
G. R.osoba_fizycznaskazany
pokrzywdzonyinnepokrzywdzony

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, jeśli uzna się ją za oczywiście bezzasadną.

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za recydywę (ponowne popełnienie umyślnego przestępstwa podobnego).

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia skazanego od kosztów sądowych.

Pomocnicze

k.k. art. 25

Kodeks karny

Przepis dotyczący obrony koniecznej, który nie został zastosowany w sprawie.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Określa granice rozpoznania kasacji przez Sąd Najwyższy.

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od zasady rozpoznania kasacji w granicach zaskarżenia.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od zasady rozpoznania kasacji w granicach zaskarżenia (bezwzględne przyczyny odwoławcze).

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od zasady rozpoznania kasacji w granicach zaskarżenia.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres kognicji sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres kognicji sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa wymogi formalne kasacji, w tym zakaz kwestionowania ustaleń faktycznych.

k.p.k. art. 526 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa przymus adwokacki w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy narusza art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. poprzez kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. Zachowanie pokrzywdzonego miało charakter werbalny i nie stanowiło ataku uzasadniającego obronę konieczną. Argumentacja dotycząca zamiaru skazanego nie mogła być przedmiotem rozpoznania w kasacji.

Odrzucone argumenty

Niezastosowanie kontratypu obrony koniecznej (art. 25 k.k.) przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym zarzut naruszenia art. 25 k.k. w istocie skierowany więc został przeciwko rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji, co stoi w oczywistej sprzeczności z art. 519 k.p.k. W sprawie nie można przyjąć, że skazany działał w ramach obrony koniecznej. Zachowanie pokrzywdzonego, które przybrało jedynie charakter werbalny, w realiach niniejszej sprawy nie mogło być zatem postrzegane jako atak na osobę G. R., który mógłby zostać powstrzymany przez zadanie pokrzywdzonemu przez skazanego silnego ciosu.

Skład orzekający

Rafał Malarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji granic kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym oraz kryteriów stosowania obrony koniecznej w sprawach o uszkodzenie ciała."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym - granic kognicji Sądu Najwyższego w kasacji, a także praktycznego zastosowania instytucji obrony koniecznej. Jest to interesujące dla prawników procesualistów i karnistów.

Kasacja oddalona: Kiedy obrona konieczna nie działa, a sąd nie może badać faktów?

Dane finansowe

WPS: 2500 PLN

nawiązka: 2500 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 375/13
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 listopada 2013 r.,
‎
sprawy
G. R.
‎
skazanego z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt IV Ka 146/13
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 21 listopada 2012 r.,
p o s t a n o w i ł
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) zwolnić skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r., skazał G. R. za przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a także zasądził od niego na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w kwocie 2 500 zł. Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. apelacji obrońcy skazanego, utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego, podnosząc w niej zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 25 k.k. przez niezastosowanie w sprawie względem skazanego kontratypu obrony koniecznej.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Na akceptację przy tym zasługuje stanowisko prokuratora, zawarte w pisemnej odpowiedzi na tę skargę.
Zgodnie z
art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 k.p.k. i art. 455 k.p.k., które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
W toku postępowania odwoławczego Sąd
ad quem
nie zmieniał dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych i nie przeprowadzał w związku z tym procesu subsumpcji normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego, co  miało miejsce  przed Sądem pierwszej instancji. Sąd odwoławczy dokonał jedynie kontroli tego procesu. Zarzut naruszenia art. 25 k.k. w istocie skierowany więc został przeciwko rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji, co stoi w oczywistej sprzeczności z art. 519  k.p.k.
Również w aspekcie merytorycznym zarzut kasacyjny okazał się chybiony. W sprawie nie można przyjąć, że skazany działał w ramach obrony koniecznej. Działania pokrzywdzonego nie sposób było w ogóle rozpatrywać przez ten pryzmat, a co najwyżej w kategoriach jego przyczynienia się do przedmiotowego przestępstwa. Nawet w treści samego zarzutu autor kasacji pisze o „sprowokowaniu” zachowania skazanego przez pokrzywdzonego. Zachowanie pokrzywdzonego, które przybrało jedynie charakter werbalny, w realiach niniejszej sprawy nie mogło być zatem postrzegane jako atak na osobę G. R., który mógłby zostać powstrzymany przez zadanie pokrzywdzonemu przez skazanego silnego ciosu. W konsekwencji uznanie takiego działania za kontratyp obrony koniecznej nie wchodziło w rachubę, w związku z tym o naruszeniu art. 25 k.k. w sprawie nie mogło być mowy. Na uwagę zasługuje także fakt, że okoliczności dotyczące obrony koniecznej w ogóle nie były podnoszone w toku procesu na żadnym jego etapie.
W treści uzasadnienia skargi autor kasacji przedstawia argumentację, która nie mogła być przedmiotem rozpoznania w sprawie, albowiem dotyczyła w zasadzie przypisanego skazanemu zamiaru, a więc w istocie związana była z kwestionowaniem ustaleń faktycznych, wbrew wymogom zawartym w treści art. 523 § 1 k.p.k.
Szczegółowe odnoszenie się do pisma procesowego skazanego, mając na względzie to, że argumenty tam wskazane nie były podnoszone w treści kasacji, stanowiłoby wyjście poza granice jej rozpoznania z art. 536 k.p.k. Postępowanie przed Sądem Najwyższym objęte jest bowiem, zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k., przymusem adwokackim, czego konsekwencją jest możliwość rozpoznania w tym postępowaniu zarzutów podnoszonych jedynie w treści kasacji, oczywiście z wyjątkami z art. 536 k.p.k., które jednak nie miały w sprawie miejsca. Abstrahując od tego, zasygnalizować jedynie należy, że okoliczności podnoszone przez skazanego były przedmiotem kompleksowego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy potraktował przedmiotową kasację jako bezzasadną w stopniu oczywistym, skutkującym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., skazanego zwolniono od kosztów  postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI