IV KK 37/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący K.H. za wykroczenie z art. 141 k.w. (umieszczenie nieprzyzwoitego napisu). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, który nie rozpoznał w sposób należyty zarzutów apelacji dotyczących braku społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykroczenie zdefiniowane jest jako czyn społecznie szkodliwy, a sama bezprawność formalna nie jest wystarczająca do przypisania odpowiedzialności. Analizując konkretne okoliczności sprawy, Sąd Najwyższy stwierdził, że zachowanie obwinionego, polegające na umieszczeniu napisu "wypierdalać" na transparencie podczas protestu przeciwko wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego, było wyrazem sprzeciwu wobec ważnej kwestii społecznej i stanowiło realizację konstytucyjnego prawa do wolności wypowiedzi. Sąd odwołał się do orzecznictwa ETPCz, wskazując, że ochrona wolności wypowiedzi obejmuje również poglądy drażniące i odpychające, zwłaszcza gdy dotyczą ważnych kwestii społecznych. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że czyn obwinionego nie był społecznie szkodliwy i uchylił zaskarżone wyroki, uniewinniając K.H. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii relacji między wolnością słowa a odpowiedzialnością za wykroczenia, zwłaszcza w kontekście protestów społecznych i ważnych kwestii politycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu protestów po wyroku TK w sprawie aborcji i może być trudniejsze do zastosowania w innych, mniej nacechowanych politycznie sytuacjach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umieszczenie nieprzyzwoitego napisu w miejscu publicznym, w kontekście protestu społecznego i realizacji prawa do wolności wypowiedzi, stanowi wykroczenie z art. 141 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czyn nie jest społecznie szkodliwy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć zachowanie formalnie wyczerpuje znamiona wykroczenia, to brak społecznej szkodliwości, wynikający z kontekstu protestu i realizacji prawa do wolności wypowiedzi gwarantowanego konstytucyjnie i konwencyjnie, wyłącza odpowiedzialność wykroczeniową.
Jaki jest zakres ochrony wolności wypowiedzi gwarantowanej przez Konstytucję RP i EKPC w kontekście wypowiedzi drażniących lub obraźliwych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ochrona obejmuje również wypowiedzi przesadzone, drażniące, a nawet odpychające, zwłaszcza gdy dotyczą ważnych kwestii społecznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo ETPCz podkreślił, że wolność słowa nie ogranicza się do poglądów akceptowalnych, ale chroni także te, które obrażają lub oburzają, co jest wymogiem pluralizmu demokratycznego społeczeństwa.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące braku społecznej szkodliwości czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, nie rozpatrując w sposób należyty zarzutów apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie wykonał obowiązku pełnego rozpoznania zarzutów apelacji, w szczególności dotyczących oceny społecznej szkodliwości czynu, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. H. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 141
Kodeks wykroczeń
Przepis penalizuje umieszczenie nieprzyzwoitego napisu w miejscu publicznym. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla odpowiedzialności konieczne jest nie tylko formalne wyczerpanie znamion czynu, ale także jego społeczna szkodliwość.
k.w. art. 1 § § 1
Kodeks wykroczeń
Definicja wykroczenia jako czynu społecznie szkodliwego. Sąd Najwyższy podkreślił, że społeczna szkodliwość jest materialnym elementem wykroczenia, odrębnym od elementu formalnego (bezprawności).
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym. Sąd Najwyższy stwierdził naruszenie tego przepisu przez Sąd Okręgowy.
k.p.w. art. 109 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Przepis dotyczący środków odwoławczych w sprawach o wykroczenia, w tym wymogów formalnych apelacji.
k.p.w. art. 110 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa prawna do wniesienia kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich.
k.w. art. 36 § § 1
Kodeks wykroczeń
Określa karę nagany jako najłagodniejszą karę za wykroczenie, uzależnioną od charakteru czynu i właściwości sprawcy.
k.w. art. 47 § § 6
Kodeks wykroczeń
Kryteria oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu, w tym rodzaj naruszonego dobra, rozmiar szkody, sposób popełnienia czynu, motywacja sprawcy.
Konstytucja RP art. 54 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja wolności wypowiedzi i prawa do informacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie obwinionego, choć formalnie wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 141 k.w., nie jest społecznie szkodliwe ze względu na kontekst protestu i realizację prawa do wolności wypowiedzi. • Wolność wypowiedzi chroni również poglądy drażniące i odpychające, zwłaszcza w kontekście ważnych kwestii społecznych. • Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, nie rozpoznając w sposób należyty zarzutów apelacji dotyczących braku społecznej szkodliwości czynu.
Godne uwagi sformułowania
nieprzyzwoity napis • czyn społecznie szkodliwy • wolność wypowiedzi • prawo do wyrażania poglądów • debata publiczna • rażące naruszenie przepisów prawa procesowego • brak społecznej szkodliwości • wypowiedzi przesadzone, drażniące a nawet odpychające
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Jacek Błaszczyk
członek
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii relacji między wolnością słowa a odpowiedzialnością za wykroczenia, zwłaszcza w kontekście protestów społecznych i ważnych kwestii politycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu protestów po wyroku TK w sprawie aborcji i może być trudniejsze do zastosowania w innych, mniej nacechowanych politycznie sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do wolności słowa w kontekście protestu społecznego i kontrowersyjnej decyzji Trybunału Konstytucyjnego, co czyni ją niezwykle aktualną i interesującą dla szerokiego grona odbiorców.
“Sąd Najwyższy: Wulgarny napis na proteście to nie wykroczenie, jeśli służy wolności słowa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.