IV KK 155/22

Sąd Najwyższy2022-06-09
SNKarneprzestępstwa gospodarczeŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaprzestępstwo gospodarczeobrót paliwamiSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania prawomocnego wyroku skazującego pomimo wniesienia kasacji przez obrońców skazanych.

Obrońcy skazanych wnieśli kasacje od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się wstrzymania jego wykonania. Skazani zostali za przestępstwa związane z obrotem paliwami płynnymi. Sąd Najwyższy, analizując wnioski o wstrzymanie wykonania, uznał, że nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające takie działanie, a podniesione zarzuty w kasacjach nie wskazują na oczywistą zasadność skargi. Wniosek obrońcy jednego ze skazanych dotyczący stanu zdrowia został skierowany do rozważenia w ramach przepisów kodeksu karnego wykonawczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski obrońców skazanych K. B., D. S., M. W., K. W. i G. S. o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…), który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w C. skazujący ich za przestępstwa związane z obrotem paliwami płynnymi, w tym z art. 258 § 1 k.k. i przepisów k.k.s. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k., podkreślił, że wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia jest środkiem wyjątkowym i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które mogłyby spowodować nieodwracalne następstwa dla skazanego przed rozpoznaniem kasacji. Analiza kasacji wniesionych przez obrońców, w tym zarzutów dotyczących uchybień o charakterze bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 pkt 2 i 10 k.p.k.) oraz obrazy prawa materialnego, nie wykazała oczywistej zasadności skarg. Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym takie wnioski mogą być uwzględnione jedynie w przypadkach, gdy analiza kasacji daje przekonanie o jej zasadności. W odniesieniu do wniosku obrońcy M. W. dotyczącego stanu zdrowia skazanego, Sąd wskazał, że kwestia ta może być rozpatrywana w ramach przepisów kodeksu karnego wykonawczego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosków o wstrzymanie wykonania orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioski obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie są zasadne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia jest środkiem wyjątkowym, wymagającym wykazania szczególnych i jednoznacznych okoliczności, które mogłyby spowodować nieodwracalne następstwa dla skazanego. Analiza kasacji nie wykazała oczywistej zasadności skarg, a podniesione zarzuty, w tym dotyczące nienależytej obsady sądu, nie uzasadniają stosowania instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Kwestie zdrowotne mogą być rozpatrywane w ramach k.k.w.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosków

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaskazany
D. S.osoba_fizycznaskazany
M. W.osoba_fizycznaskazany
K. W.osoba_fizycznaskazany
G. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia w razie wniesienia kasacji. Jest to środek wyjątkowy, wymagający szczególnych okoliczności.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Wyraża zasadę niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależną obsadę sądu (pkt 2).

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy udziału w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu przestępstwo.

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy pomocnictwa do popełnienia przestępstwa.

k.k.s. art. 54 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy odpowiedzialności za przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 73a § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy przestępstw związanych z obrotem paliwami.

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy zasad odpowiedzialności karnej skarbowej.

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy zasad odpowiedzialności karnej skarbowej.

k.k.s. art. 37 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy środków karnych w sprawach o przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 56 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy przestępstw związanych z obrotem towarami.

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy przestępstw związanych z obrotem towarami.

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy zasad odpowiedzialności karnej skarbowej.

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy fałszowania dokumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania oczywistej zasadności kasacji. Wstrzymanie wykonania jest środkiem wyjątkowym. Podniesione zarzuty nie spełniają kryteriów dla zastosowania art. 532 § 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrazy prawa procesowego (w tym art. 439 § 1 pkt 2 i 10 k.p.k.). Zarzuty obrazy prawa materialnego. Stan zdrowia skazanego (jako podstawa do wstrzymania wykonania).

Godne uwagi sformułowania

mając na uwadze zasadę niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wyrażoną w art. 9 k.k.w., muszą być to okoliczności o charakterze wyjątkowym. wstrzymanie wykonalności prawomocnego orzeczenia ze względu na swoją wyjątkowość powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa treść podniesionych w kasacjach obrońców skazanych zarzutów i argumentacja przedstawiona na ich poparcie nie przekonuje o oczywistej, wprost rzucającej się oczy zasadności kasacji.

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym, interpretacja art. 532 § 1 k.p.k. oraz zasady stosowania środków zapobiegawczych w kontekście kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania w postępowaniu karnym. Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście wstrzymania wykonania może być przedmiotem dalszych rozważań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej proceduralnie kwestii wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do takich wniosków.

Kiedy Sąd Najwyższy wstrzyma wykonanie wyroku? Kluczowe zasady dla obrońców.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 155/22
POSTANOWIENIE
Dnia 9 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie
K. B., D. S., M. W., K. W. i G. S.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 czerwca 2022 r.,
wniosków obrońców skazanych w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKa (…)
na podstawie art. 532§1 k.p.k.
postanowił
nie uwzględnić wniosków.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w C.  z dnia 1 października 2018 r., sygn. akt II K (…), skazano:
1.
K. B. za zarzucane mu występki zakwalifikowane z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 54 § 1 k.k.s. w zb. z art. 73a § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.k.s., za które wymierzono mu kary jednostkowe oraz karę łączną w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, a także środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami płynnymi na okres 3 lat;
2.
D. S. za zarzucane mu występki zakwalifikowane z art. 258 § 1 k.k. oraz z art.
18 § 3 k.k. w zw. z art. 54 § 1 k.k.s.  w zb. z art. 73a § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.k.s., za które wymierzono mu kary jednostkowe oraz karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, a także środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami płynnymi na okres 3 lat;
3.
K. W. za zarzucane mu przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 54 § 1 k.k.s. i art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 73a  § 1 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.k.s., za które wymierzono mu kary jednostkowe i karę łączną w wymiarze 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a także środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami płynnymi na okres 5 lat;
4.
M. W. za przestępstwa zakwalifikowane z art. 258 § 1 k.k., z art. 270 § 1 k.k. oraz z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 54 § 1 k.k.s. w. zw. z art. 73a§ 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1,2 i 5 k.k.s., za które wymierzono mu kary jednostkowe oraz karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a także środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami płynnymi na okres 3 lat;
5.
G. S. za przestępstwa zakwalifikowane z art. 258 § 1 k.k. oraz z art.18 § 3 k.k. w zw. z art.73a § 1 k.k.s i art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art.37 § 1 pkt 1,2 i 5 k.k.s., za które orzeczono kary jednostkowe i karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, a także środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami płynnymi na okres 3 lat.
Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKa (…), zmienił zaskarżony wyrok jedynie o tyle, że orzekł wobec K. W. przepadek równowartości przedmiotów pochodzących z przestępstwa, określił datę początkową przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. przypisanego G. S. i wyeliminował z kwalifikacji drugiego przypisanego mu czynu art. 37 § 1 k.k.s.
Kasacje od wyroku Sądu odwoławczego wnieśli obrońcy skazanych formułując w nich zarzuty obrazy prawa procesowego – w tym dotyczące uchybień o charakterze bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. oraz obrazy prawa materialnego.
W kasacjach obrońców skazanych zamieszczono również wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Wniosek obrońcy skazanego K. W. nie został w sposób szczególny umotywowany. Pozostali skarżący powołali się w tym zakresie na rangę podniesionych zarzutów. Obrońca M. W. wskazała ponadto na stan zdrowia skazanego.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Wnioski obrońców skazanych nie są zasadne. Zgodnie z treścią art. 532§1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Przepis ten nie precyzuje wprawdzie przesłanek, od których spełnienia zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, ale mając na uwadze zasadę niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wyrażoną w art. 9 k.k.w., muszą być to okoliczności o charakterze wyjątkowym. Za utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego należy uznać pogląd, iż wstrzymanie wykonalności prawomocnego orzeczenia ze względu na swoją wyjątkowość powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa (por.  np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03; z dnia 22 lutego 2007 r., Wo 4/07). Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy dokonując choćby pobieżnej analizy kasacji, można nabrać przekonania o jej zasadności ze względu na rangę podniesionych zarzutów i ich oczywistą zasadność.
Nie przesądzając w tym miejscu o zasadności wniesionych kasacji – co wymaga pogłębionej analizy na rozprawie, lecz oceniając je wyłącznie z perspektywy ustalenia przesłanek wstrzymania wykonania orzeczenia, stwierdzić trzeba, że treść podniesionych w kasacjach obrońców skazanych zarzutów i argumentacja przedstawiona na ich poparcie nie przekonuje o oczywistej, wprost rzucającej się oczy zasadności kasacji. Zauważyć zresztą trzeba, że oskarżyciel publiczny w odpowiedzi na wywiedzione przez obrońców kasacje wniósł o ich oddalenie, jako oczywiście bezzasadnych. Dotyczy do również zarzutów naruszeń prawa mających stanowić uchybienia o charakterze bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym wysuwaną na pierwszy plan przez skarżących nienależytą obsadę Sądu odwoławczego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Jakkolwiek kwestia ta jest istotna i wymaga rozważenia, to jednak stanowisko prezentowane w dotychczasowej praktyce orzeczniczej Sądu Najwyższego (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22) nie daje podstaw do traktowania podniesionej w kasacjach okoliczności jako powodu uzasadniającego stosowanie instytucji z art. 532 § 1 k.p.k.
Co zaś się tyczy wskazywanego we wniosku obrońcy M. W. złego stanu zdrowia, to jeżeli stanowi on rzeczywiście przeszkodę w odbywaniu kary pozbawienia wolności, może być podstawą do skorzystania z instytucji przewidzianych w przepisach kodeksu karnego wykonawczego.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI