IV KK 363/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S. A. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 października 2014 r. Sąd Rejonowy uznał S. A. winnym dwóch czynów: przywłaszczenia pieniędzy i obuwia oraz podrobienia dokumentu, orzekając karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3 lata. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, w tym brak skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.), ponieważ oskarżycielka posiłkowa, która wniosła subsydiarny akt oskarżenia, nie miała statusu osoby pokrzywdzonej w rozumieniu art. 49 k.p.k. w zakresie przywłaszczenia pieniędzy i podrobienia dokumentu. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny. Stwierdził, że przywłaszczenie pieniędzy i podrobienie dokumentu nie godziły bezpośrednio w dobra prawne oskarżycielki posiłkowej, a MI. Z., który był bezpośrednio pokrzywdzony przywłaszczeniem pieniędzy, nie występował jako oskarżyciel subsydiarny. Podrobienie dokumentu KP było przestępstwem przeciwko interesowi publicznemu, a nie indywidualnemu. Z uwagi na to, że te zachowania zostały uznane za elementy czynu ciągłego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy pkt I wyroku Sądu Rejonowego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, aby ten dokonał stosownych zmian w opisie czynu i ewentualnych modyfikacji kary.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia, statusu pokrzywdzonego oraz bezwzględnych przyczyn odwoławczych w postępowaniu karnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela w kontekście czynu ciągłego i subsydiarnego aktu oskarżenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, gdy oskarżyciel posiłkowy wnosi subsydiarny akt oskarżenia w zakresie czynów, które nie godzą bezpośrednio w jego dobra prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak skargi uprawnionego oskarżyciela w odniesieniu do części czynu przypisanego oskarżonemu, gdy oskarżyciel posiłkowy nie miał statusu pokrzywdzonego w tym zakresie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, którą sąd powinien uwzględnić z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uprawnienie do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia ograniczone jest do sytuacji, gdy czyn bezpośrednio narusza lub zagraża dobrom prawnym pokrzywdzonego. Zachowania niegodzące bezpośrednio w dobra prawne oskarżycielki posiłkowej (przywłaszczenie pieniędzy i podrobienie dokumentu) nie mogły być przedmiotem subsydiarnego aktu oskarżenia, ponieważ nie odnosiły się bezpośrednio do jej praw majątkowych ani nie stanowiły przestępstwa przeciwko jej indywidualnemu interesowi.
Czy przywłaszczenie pieniędzy i podrobienie dokumentu przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania firmy, na szkodę tej firmy, może być przedmiotem subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez właściciela firmy, jeśli te działania nie spowodowały bezpośredniego uszczerbku w jego majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli te działania nie spowodowały bezpośredniego uszczerbku w majątku właściciela firmy, nie mogą być przedmiotem subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przez niego jako pokrzywdzonego, ponieważ nie odnosiły się bezpośrednio do jego praw majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przywłaszczenie pieniędzy przez S.A. od MI. Z. podając się za przedstawiciela firmy 'O.' M. Z. nie wywołało skutków prawnych w sferze majątkowej M. Z., ani nie spowodowało uszczerbku w jej majątku. Podobnie, podrobienie dokumentu KP, służące wywołaniu przekonania u MI. Z. o działaniu w imieniu firmy, nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla sytuacji prawnej M. Z.
Czy podrobienie dokumentu KP, które służyło wywołaniu przekonania u kontrahenta, że transakcja jest legalna, jest przestępstwem przeciwko interesowi indywidualnemu pokrzywdzonej firmy, czy przeciwko interesowi publicznemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podrobienie dokumentu jest co do zasady przestępstwem przeciwko interesowi publicznemu, a nie indywidualnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo wskazujące, że przestępstwo podrobienia dokumentu jest zasadniczo przestępstwem przeciwko interesowi publicznemu, a nie indywidualnemu. W tym przypadku podrobienie dokumentu KP nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla sytuacji prawnej oskarżycielki posiłkowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. A. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Okręgowy w B. | organ_państwowy | prokurator |
| MI. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. Z. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Status pokrzywdzonego w kontekście subsydiarnego aktu oskarżenia
k.p.k. art. 55 § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunki wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia
Pomocnicze
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skargi uprawnionego oskarżyciela w odniesieniu do części czynu przypisanego skazanemu, tj. przywłaszczenia pieniędzy i podrobienia dokumentu, ponieważ oskarżycielka posiłkowa nie miała statusu pokrzywdzonej w tym zakresie.
Odrzucone argumenty
Argumenty Prokuratora Okręgowego w B. o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Godne uwagi sformułowania
Brak skargi uprawnionego oskarżyciela w odniesieniu do części czynu przypisanego S.A. w pkt I wyroku Sądu I instancji. • Z uwagi na treść art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. doszło do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, którą należało uwzględnić z urzędu poza granicami skargi apelacyjnej. • Oskarżycielka posiłkowa, jako pokrzywdzona nie miała stosownej zdolności skargowej. • Przestępstwo to jest bowiem co do zasady przestępstwem przeciwko interesowi publicznemu, a nie indywidualnemu.
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Mariusz Młoczkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących subsydiarnego aktu oskarżenia, statusu pokrzywdzonego oraz bezwzględnych przyczyn odwoławczych w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela w kontekście czynu ciągłego i subsydiarnego aktu oskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z prawami pokrzywdzonego i zakresem subsydiarnego aktu oskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.
“Czy oskarżyciel posiłkowy może ścigać za czyny, które nie dotknęły go bezpośrednio? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice subsydiarnego aktu oskarżenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.