IV KK 357/16

Sąd Najwyższy2016-11-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
stalkingnękaniekasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie prywatnościgroźbyobraza

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego J.R. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego J.R. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty skarżącego w istocie kwestionują ustalenia faktyczne, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy rzetelnie rozpoznał zarzuty apelacji, a Sąd Najwyższy nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J.R. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który z kolei zmienił wyrok Sądu Rejonowego w P. w części dotyczącej kwalifikacji czynu i kary za przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. Obrońca zarzucał rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 437, 433 i 440 k.p.k., kwestionując ustalenia faktyczne i sposób rozpoznania apelacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Przypomniano, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a niedopuszczalne jest bezpośrednie atakowanie ustaleń faktycznych sądu I instancji. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy rzetelnie rozpoznał zarzuty apelacji i przedstawił przekonującą argumentację, a zarzuty podniesione w kasacji w istocie rzeczy kwestionują ustalenia faktyczne, które zostały zaaprobowane przez sąd odwoławczy. Odniesiono się również do zarzutu naruszenia art. 167 k.p.k., wskazując, że skazany cofnął wnioski dowodowe, a następnie nie wnosił o uzupełnienie postępowania. Sąd Najwyższy oddalił kasację, zasądził koszty zastępstwa procesowego z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów sądowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacji nie mogą bezpośrednio kwestionować ustaleń faktycznych sądu I instancji, a jedynie wskazywać na rażące naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że kasacja jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym, ograniczonym do kwestii prawnych. Kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne, a rola sądu kasacyjnego nie polega na ponownej kontroli apelacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J.R.osoba_fizycznaskazany
M.G.osoba_fizycznapokrzywdzona
A.S.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu bez udziału stron.

k.k. art. 190a § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo uporczywego nękania.

Pomocnicze

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

Określa recydywę, która była podstawą kwalifikacji czynu przez Sąd Rejonowy.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki dopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, które mogą stanowić podstawę kasacji.

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakazu reformationis in peius (zakazu pogorszenia sytuacji oskarżonego).

k.p.k. art. 2 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada prawdy materialnej.

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada obiektywizmu.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada domniemania niewinności.

k.p.k. art. 433

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Możliwość uchylenia lub zmiany wyroku, gdy utrzymanie go w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu prowadzenia postępowania dowodowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 17 § 3

Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 4 § 1

Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 4 § 3

Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które w istocie kwestionują ustalenia faktyczne sądu I instancji. Zarzut naruszenia art. 167 k.p.k. w sytuacji, gdy skazany cofnął wnioski dowodowe. Zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. bez wykazania rażącej niesprawiedliwości orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia Niedopuszczalne jest więc bezpośrednie atakowanie w kasacji orzeczenia sądu I instancji, a także kwestionowanie ustaleń faktycznych. Rolą sądu kasacyjnego nie jest bowiem ponowne "dublujące" kontrolę apelacyjną Sąd odwoławczy w sposób rzetelny przeprowadził kontrolę zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji, rozpoznał wszystkie zarzuty wywiedzione w apelacji obrońcy P. R., a na kartach pisemnych motywów wyroku przedstawił przekonywującą argumentację

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dopuszczalności kasacji, w szczególności zakazu kwestionowania ustaleń faktycznych i konieczności rzetelnego rozpoznania zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza utrwalone zasady postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych. Brak w nim jednak nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli sądowej w sprawach karnych.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 357/16
POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 listopada 2016 r.,
sprawy
J.R.
,
‎
skazanego z art. 190a § 1 k.k.,
‎
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego,
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w P.,
‎
z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II Ka …/15,
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P.,
‎
z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt II K …/13,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. S. - Zespół Adwokacki w P. - kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) - w tym 23 % podatku VAT - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym;
3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt II K …/13, P. R. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a także orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu wszelkich kontaktów zarówno osobistych, jak również telefonicznych, drogą elektroniczną i listowną z M. G. na okres 7 (siedmiu) lat.
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II Ka …/15, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego J.R., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał oskarżonego J.R. za winnego tego, że w okresie od 6 czerwca 2011 roku do 12 września 2013 roku w M. i w P. uporczywie nękał M. G. w ten sposób, że przebywając w różnych zakładach karnych wielokrotnie wysyłał do niej listy oraz wykonywał natrętne połączenia telefoniczne do miejsca jej zamieszkania i świadczenia pracy, w których groził i obrażał ja wulgaryzmami oraz wmawiał istnienie pomiędzy nimi bliskich relacji, sugerując także innym rozmówcom istnienie między nimi związku, przez co istotnie naruszał jej prywatność i wzbudził u niej uzasadnione powyższymi okolicznościami poczucie zagrożenia, tj. przestępstwa z art. 190a § 1 k.k., i za to na podstawie art. 190a § 1 k.k. skazał oskarżonego na karę roku pozbawienia wolności, a w pozostałej
części utrzymał wyrok Sądu Rejonowego w mocy.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P. wniósł obrońca skazanego J.R., zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 437 k.p.k. w zw. art. 2 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 433 k.p.k., art. 438 k.p.k. i art. 440 k.p.k.
W konkluzji obrońca skazanego wniósł „o uchylenie zaskarżoneg
o wyroku oraz utrzymanego nim wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania lub uniewinnienie oskarżonego”.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego J.R. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
W pierwszej kolejności wypada przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Podnoszone w kasacji zarzuty muszą wskazywać na rażące naruszenie prawa, do którego doszło w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego. Niedopuszczalne jest więc bezpośrednie atakowanie w kasacji orzeczenia sądu I instancji, a także kwestionowanie ustaleń faktycznych. Zarzuty podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia sądu I instancji podlegają rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego. Rolą sądu kasacyjnego nie jest bowiem ponowne "dublujące" kontrolę apelacyjną – rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu I instancji. Stwierdzenie ich zasadności ma znaczenie wyłącznie jako racja ewentualnego stwierdzenia zasadności i uwzględnienia zarzutu odniesionego do zaskarżonego kasacją orzeczenia sądu odwoławczego
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2008 r., II KK 270/07, LEX nr 354285; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1996 r., III KKN 148/96, R-OSNKW 1997, poz. 12)
.
Powyższe uwagi natury ogólnej poczyniono z uwagi na podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty oraz argumenty przywołane na ich poparcie. Postawione zarzuty w istocie rzeczy kwestionują bowiem ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji, które następnie zostały zaaprobowane przez Sąd odwoławczy. W tym kontekście niezbędne staje się odesłanie skarżącego do stosownych kart uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego, na których w
pełny i przekonujący sposób odniesiono się już do okoliczności, które wcześniej
podnoszono w apelacji, a które i obecnie wyeksponowano w kasacji. W szczególności na s. 5 uzasadnienia wyroku
(k. 498)
jednoznacznie wskazano, że pokrzywdzona na początku znajomości nie wiedziała, iż P. R. odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Na kolejnej karcie
(k. 499)
wyjaśniono z kolei, że wysłanie P. R. kart telefonicznych nie oznaczało jeszcze, iż pokrzywdzona chciała kontynuować kontakt ze skazanym. Sąd
ad quem
odniósł się także do podnoszonej przez obrońcę wizyty pokrzywdzonej w zakładzie karnym, przypominając że celem wizyty było zakończenie znajomości ze skazanym. Jeżeli chodzi natomiast o zeznania świadka A. O. (obrońca w kasacji błędnie podaje nazwisko świadka – G.), to o ile na rozprawie w dniu 17 marca 2014 r. rzeczywiście stwierdziła, że pokrzywdzona w czerwcu 2013 r. była umówiona na spotkanie z P. R., to z jej wypowiedzi nie wynika – wbrew temu, co twierdzi obrońca – by do spotkania miało dojść poza zakładem karnym. Kwestionując zaś wprost wiarygodność zeznań pokrzywdzonej M. G. skarżący podjął oczywiście nieskuteczną próbę, by ponownej oceny zeznań pokrzywdzonej dokonał tym razem Sąd Najwyższy. To natomiast przesądza o bezzasadności zarzutu naruszenia art. 433 k.p.k. Sąd odwoławczy w sposób rzetelny przeprowadził kontrolę zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji, rozpoznał wszystkie zarzuty wywiedzione w apelacji obrońcy P. R., a na kartach pisemnych motywów wyroku przedstawił przekonywającą argumentację, z jakich powodów nie zyskały one jego aprobaty.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej w kasacji kwestii naruszenia
przez Sąd I instancji art. 167 k.p.k., a następnie nieskorygowania tego uchybienia przez Sąd odwoławczy zauważyć przede wszystkim należy, że rzeczywiście w piśmie datowanym na dzień 30 grudnia 2013 r. skazany złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadków wychowawców z Zakładu Karnego w U. – K. B. i R. S. Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2014 r. oskarżony oświadczył jednak, że „wnioski dowodowe cofa gdyż są one bezprzedmiotowe”
(k. 250)
, a na rozprawie w dniu 8 września 2014 r. zarówno P. R., jak i jego obrońca przed zamknięciem przewodu sądowego nie wnosili o jego uzupełnienie
(k. 327)
. Nie sposób tym samym podzielić stanowiska obrońcy, iż w sprawie – na etapie postępowania przed Sądem I instancji – doszło do naruszenia art. 167 k.p.k.
Powyższe wskazuje także, iż procedujące w sprawie sądy nie uchybiły także zasadzie prawdy materialnej i obiektywizmu, których naruszenie obrońca skazanego bezzasadnie zarzuca.
Jeżeli chodzi natomiast o zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. to wskazać należy, że stosowanie tego przepisu jest pozostawione uznaniu sądu odwoławczego i ograniczone jest do sytuacji, w których uzna on, że utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2013 r., III KK 315/13, LEX nr 1403885)
. Skoro Sąd Okręgowy w ramach swego uznania nie doszedł do przekonania o konieczności zastosowania wspomnianego przepisu, to oczywiście nie można czynić z tego faktu zarzutu rażącego naruszenia procesowego. Skarżący przy tym w żaden sposób nie wykazał, aby w toku postępowania sądowego doszło do takich naruszeń prawa, które skutkowały rażącą niesprawiedliwością orzeczenia Sądu I instancji, a które to uchybienie winien był usunąć Sąd odwoławczy.
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne w stopniu oczywistym, przy czym zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążył Skarb Państwa.
O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z § 17 ust. 3 pkt 1 oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
(Dz. U. poz. 1801)
.
kc

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę