IV KK 356/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika J. L. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zasądził od Skarbu Państwa 85.000 zł zadośćuczynienia za represje, pomniejszone o kwotę już wypłaconą. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, w tym art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. oraz art. 383 k.p.c., kwestionując zakres postępowania i nieuwzględnienie przez sąd odszkodowania. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją. Zwrócono uwagę, że pełnomocnik sam zawęził zakres postępowania do zadośćuczynienia, a nie odszkodowania, mimo że pierwotnie pismo procesowe mogło sugerować inaczej. Sąd Najwyższy przypomniał również o cywilno-prawnym charakterze roszczeń z ustawy rehabilitacyjnej i o odrębności roszczenia o zadośćuczynienie od roszczenia o odszkodowanie, które można dochodzić w odrębnym postępowaniu. Wnioskodawca został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad postępowania kasacyjnego, rozróżnienie między zadośćuczynieniem a odszkodowaniem w sprawach o represje, stosowanie k.p.c. w sprawach rehabilitacyjnych.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami i ustawą rehabilitacyjną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ograniczył zakres postępowania do zadośćuczynienia, nieuwzględniając roszczenia o odszkodowanie, mimo że pełnomocnik wnioskodawcy pierwotnie domagał się obu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo ograniczył zakres postępowania do zadośćuczynienia, ponieważ pełnomocnik wnioskodawcy na rozprawie wyraźnie oświadczył, że nie domaga się odszkodowania, a jedynie zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją. Wskazał, że pełnomocnik wnioskodawcy sam zawęził zakres postępowania do kwestii zadośćuczynienia, a nie odszkodowania, co zostało potwierdzone na rozprawach. Sąd odwoławczy słusznie pozostawił poza granicami rozpoznania zarzuty apelacji dotyczące szkody.
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (w tym art. 321 § 1 i art. 383 k.p.c.) mają zastosowanie w postępowaniu dotyczącym roszczeń z ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego mają zastosowanie do tych kwestii, których ustawy szczególne (jak ustawa rehabilitacyjna czy Kodeks postępowania karnego) nie regulują.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do swojego orzecznictwa, zgodnie z którym roszczenia z ustawy rehabilitacyjnej mają charakter cywilno-prawny. W konsekwencji, w sprawach tych, w zakresie nieuregulowanym przez ustawy szczególne, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Jaka jest różnica między roszczeniem o odszkodowanie a roszczeniem o zadośćuczynienie dla osoby represjonowanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zadośćuczynienie dla osoby represjonowanej stanowi prawo ściśle związane z jej osobą, w przeciwieństwie do roszczenia o odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, wskazujące na osobisty charakter roszczenia o zadośćuczynienie dla osoby represjonowanej. Jednocześnie zaznaczył, że nie pozbawia to wnioskodawcy prawa do wystąpienia o odszkodowanie w odrębnym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu bez udziału stron.
ustawa rehabilitacyjna art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia od Skarbu Państwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Określa ramy postępowania kasacyjnego jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakazu orzekania ponad żądanie strony, podniesiony w kasacji.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ograniczenia materiału dowodowego w postępowaniu apelacyjnym, podniesiony w kasacji.
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. w sprawach o roszczenia z rozdziału 58 k.p.k.
ustawa rehabilitacyjna art. 8 § ust. 3
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Kwestia związana z zakresem postępowania i zakresem roszczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnik wnioskodawcy sam zawęził zakres postępowania do zadośćuczynienia. • Roszczenie o zadośćuczynienie jest prawem ściśle związanym z osobą represjonowanego. • Przepisy k.p.c. mają zastosowanie do kwestii nieuregulowanych w ustawie rehabilitacyjnej i k.p.k.
Odrzucone argumenty
Sąd drugiej instancji powinien był zasądzić także odszkodowanie. • Niedopuszczalność stosowania przepisów k.p.c. (art. 321 § 1, art. 383 k.p.c.) w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze • roszczenie o zadośćuczynienie [...] stanowi prawo „ściśle związane z jego osobą”
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad postępowania kasacyjnego, rozróżnienie między zadośćuczynieniem a odszkodowaniem w sprawach o represje, stosowanie k.p.c. w sprawach rehabilitacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z represjami i ustawą rehabilitacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu zadośćuczynienia za represje, ale rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych już zasadach proceduralnych i interpretacyjnych.
“Czy można dochodzić odszkodowania za represje, gdy sąd zasądził już zadośćuczynienie?”
Dane finansowe
WPS: 200 000 PLN
zadośćuczynienie: 85 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.