IV KK 353/24

Sąd Najwyższy2024-10-29
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższykodeks postępowania karnegoniedopuszczalnośćumorzenie postępowaniawyrok nakazowysprzeciw

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy oskarżonego bez rozpoznania z powodu niedopuszczalności jej wniesienia na korzyść oskarżonego, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 523 § 2 k.p.k.

Obrońca oskarżonego M. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, uznając, że wyrok był dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. (wcześniejsze prawomocne zakończenie postępowania). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w tym błędne uznanie, że sprzeciw od wyroku nakazowego nie wywołał skutków procesowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ nie zostały spełnione warunki do jej wniesienia na korzyść oskarżonego, gdyż sprawa zakończyła się umorzeniem postępowania, a zarzucane uchybienie nie było tożsame z bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę oskarżonego M. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Będzinie i umorzył postępowanie. Sąd Okręgowy uznał, że wyrok Sądu Rejonowego był dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., ponieważ postępowanie zostało już wcześniej prawomocnie zakończone wyrokiem nakazowym. Obrońca oskarżonego zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności błędne uznanie, że sprzeciw od wyroku nakazowego, wniesiony drogą elektroniczną, nie wywołał skutków procesowych. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna i pozostawił ją bez rozpoznania. Uzasadnił to tym, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona tylko w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, z wyjątkiem uchybień z art. 439 k.p.k. W tej sprawie postępowanie zostało umorzone, a zatem nie zaistniały warunki do wniesienia kasacji na korzyść oskarżonego z powodu innych uchybień. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (co skarżący starał się wykazać) nie jest tożsamy z podniesieniem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., a zatem nie zachodzi wyjątek pozwalający na wniesienie kasacji na korzyść. Oskarżony został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja na korzyść oskarżonego nie może być wniesiona w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść jest dopuszczalna tylko w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, z wyjątkiem uchybień z art. 439 k.p.k. W przypadku umorzenia postępowania, nie zachodzą przesłanki do wniesienia kasacji na korzyść, nawet jeśli skarżący stara się wykazać uchybienie z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., gdyż nie jest to tożsame z podniesieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 532

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona na korzyść oskarżonego jest niedopuszczalna, ponieważ nie zaistniały przesłanki określone w art. 523 § 2 k.p.k. (brak skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia) ani wyjątki z art. 523 § 4 k.p.k. (zarzucane uchybienie nie jest tożsame z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Argumentacja obrońcy wskazująca na rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na zapadłe orzeczenie, w tym błędne uznanie, że sprzeciw od wyroku nakazowego nie wywołał skutków procesowych.

Godne uwagi sformułowania

kasacja wywiedziona na korzyść oskarżonego jest niedopuszczalna i jako taka podlegała pozostawieniu bez rozpoznania nie zaistniały warunki umożliwiające wniesienie na korzyść oskarżonego kasacji przez stronę z powodu innych uchybień niż wymienione w art. 439 k.p.k. skarżący nie zarzuca orzeczeniu Sądu odwoławczego, że zostało wydane w sytuacji określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., a więc „pomimo tego, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone”. Przeciwnie, kwestionując rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, skarżący stara się wykazać, że sytuacja taka w sprawie oskarżonego nie zaistniała.

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji na korzyść oskarżonego, zwłaszcza w kontekście umorzenia postępowania i rozróżnienia między zarzutem naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. a bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, a mianowicie dopuszczalności kasacji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 353/24
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 października 2024 r.,
w sprawie
M. W.
oskarżonego z art. 226 § 1 k.k.
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt V Ka 209/24,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Będzinie
z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt VII K 361/22 i umarzającego postępowanie,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Sąd Okręgowy w Sosnowcu, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt V Ka 209/24, orzekając na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego M. W. od wyroku Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt VII K 361/22, uchylił zaskarżony wyrok i na mocy art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył wobec oskarżonego M. W. postępowanie zakończone tym wyrokiem.
Rozstrzygając w ten sposób, Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżony apelacją wyrok dotknięty jest uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., został bowiem wydany mimo tego, że postępowanie w sprawie zostało wcześniej prawomocnie zakończone wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt VII K 361/22.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając mu rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na zapadłe w sprawie orzeczenie, tj. art. 439 §1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez błędne uznanie, iż sprzeciw od wyroku nakazowego opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym i wniesiony drogą elektroniczną nie wywołuje skutków procesowych i brak podstaw do wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych tegoż pisma.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Będzinie wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasacja wywiedziona na korzyść oskarżonego jest niedopuszczalna i jako taka podlegała pozostawieniu bez rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionej przez stronę z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.) oraz kasacji jednego z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.).
Wobec tego, że w sprawie zakończonej wyrokiem, którego dotyczy kasacja umorzono postępowanie, oczywistym jest, że nie zaistniały warunki umożliwiające wniesienie na korzyść oskarżonego kasacji przez stronę z powodu innych uchybień niż wymienione w art. 439 k.p.k.
Choć stylistyka zarzutu sformułowanego w kasacji wniesionej na korzyść oskarżonego może na pierwszy rzut oka sprawiać wrażenie jej dopuszczalności, to nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.
Przewidziana w tym przepisie możliwość wniesienia kasacji na korzyść służyć ma eliminacji z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych uchybieniami o randze bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Rzecz jednak w tym, że skarżący nie zarzuca orzeczeniu Sądu odwoławczego, że zostało wydane w sytuacji określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., a więc „pomimo tego, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone”. Przeciwnie, kwestionując rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, skarżący stara się wykazać, że sytuacja taka w sprawie oskarżonego nie zaistniała.
Nie wdając się w merytoryczną ocenę słuszności zarzutu obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., gdyż pozostawiając kasację bez rozpoznania, Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do jej prowadzenia, stwierdzić trzeba, że od strony konstrukcyjnej podniesienie naruszenia tego przepisu było prawidłowe, jako odpowiadające uchybieniu, które skarżący starał się wykazać. W układzie procesowym zaistniałym w niniejszej sprawie, sformułowanie zarzutu naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. nie jest jednak równoznaczne z podniesieniem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Oznacza to, że z uwagi na unormowanie zawarte w art. 532 k.p.k., w sprawie oskarżonego wniesienie kasacji opartej na zarzucie obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. byłoby dopuszczalne w kasacji wniesionej na jego niekorzyść (kasacji takiej nie może wnieść obrońca) albo w kasacji pochodzącej od podmiotu wymienionego w art. 521 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w części dyspozytywnej, obciążając jednocześnie oskarżonego - art. 637a k.p.k. w zw. z art.637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. - kosztami postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI