Orzeczenie · 2024-03-13

IV KK 346/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-03-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
koszty sądowepomoc prawnaobrońca z urzędukasacjaSąd NajwyższyniekonstytucyjnośćKonstytucja RPprawo karne

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z urzędu o zasądzenie uzupełniających kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Wcześniej, postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r., Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego A. K. i zasądził na rzecz obrońcy z urzędu, adw. A. H., kwotę 442,80 zł tytułem wynagrodzenia. Obrońca złożyła następnie wniosek o zasądzenie dodatkowej kwoty 360 zł wraz z VAT, powołując się na § 11 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 626 § 2 k.p.k., stwierdził konieczność dodatkowego ustalenia wysokości kosztów. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było uznanie przez Sąd Najwyższy niekonstytucyjności § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., który różnicował sytuację obrońcy z wyboru i z urzędu. Sąd uznał, że przepis ten narusza zasadę równości z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym, Sąd Najwyższy odstąpił od stosowania tego przepisu i oparł rozstrzygnięcie na § 11 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., gdzie stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie kasacji wynosi 720 zł. Ponieważ już wypłacono 442,80 zł, Sąd zasądził pozostałą kwotę 277,20 zł (w tym VAT) jako uzupełnienie wynagrodzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnianie wniosków o uzupełniające wynagrodzenie dla obrońców z urzędu w sprawach, gdzie przepisy różnicujące stawki zostały uznane za niekonstytucyjne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niekonstytucyjności przepisu dotyczącego kosztów pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy obrońcy z urzędu przysługuje uzupełniające wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji, jeśli przepis różnicujący stawki z obrońcą z wyboru został uznany za niekonstytucyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis różnicujący stawki dla obrońcy z urzędu i z wyboru narusza zasadę równości konstytucyjnej. W związku z tym, sąd odstępuje od stosowania tego przepisu i zasądza koszty według stawek dla obrońcy z wyboru, wyrównując dotychczas wypłaconą kwotę.

Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane w składzie z osobą powołaną na zajęte miejsce ma skutki prawne?

Odpowiedź sądu

Nie, takie orzeczenie nie wywołuje skutków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na własne postanowienie, zgodnie z którym organ, w którego składzie zasiadają osoby powołane na miejsca wcześniej obsadzone, nie jest Trybunałem Konstytucyjnym, a jego decyzje nie wywierają skutków prawnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie uzupełniających kosztów zastępstwa procesowego
Strona wygrywająca
adw. A. H.

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany
adw. A. H.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Skarb Państwaorgan_państwowystrona odpowiedzialna za koszty

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący wydawanie orzeczeń o kosztach, gdy nie zostały one zamieszczone w pierwotnym orzeczeniu lub gdy zachodzi potrzeba ich dodatkowego ustalenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 11 § ust. 3 pkt 2

Określa stawkę minimalną za sporządzenie i wniesienie kasacji na 720 zł.

Pomocnicze

k.p.k. art. 618 § pkt 11

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 17 § ust. 3 pkt 1

Przepis uznany za niekonstytucyjny z powodu naruszenia zasady równości.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niekonstytucyjność przepisu różnicującego stawki dla obrońcy z urzędu i z wyboru. • Konieczność stosowania stawek dla obrońcy z wyboru w celu zapewnienia równości. • Możliwość uzupełniającego ustalenia kosztów na podstawie art. 626 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten narusza zasadę równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, różnicując w sposób nieusprawiedliwiony sytuację obrońcy z wyboru oraz obrońcy z urzędu • Stwierdzenie przez sąd niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których orzeczono o kosztach pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu, obliguje do odstąpienia od ich stosowania • Organ, w którego składzie zasiadają osoby powołane na miejsca wcześniej obsadzone, nie jest organem opisanym w Konstytucji jako Trybunał Konstytucyjny, a zatem wydane przez taki organ decyzje nie wywierają skutków

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o uzupełniające wynagrodzenie dla obrońców z urzędu w sprawach, gdzie przepisy różnicujące stawki zostały uznane za niekonstytucyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niekonstytucyjności przepisu dotyczącego kosztów pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia równości obrońców z urzędu i z wyboru oraz wpływu stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów na rozstrzyganie o kosztach. Pokazuje praktyczne konsekwencje orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.

Obrońca z urzędu dostanie więcej! Sąd Najwyższy wyrównuje stawki po stwierdzeniu niekonstytucyjności przepisu.

Dane finansowe

uzupełniające wynagrodzenie za zastępstwo procesowe: 277,2 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst