IV KK 343/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkazany A. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Chorzowie, zmieniając jedynie wysokość obowiązku naprawienia szkody. Głównym zarzutem w kasacji było naruszenie prawa do obrony w aspekcie materialnym, wynikające z nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy apelacyjnej z powodu choroby skazanego. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Uzasadnienie opierało się na interpretacji art. 117 § 3a k.p.k., zgodnie z którym niestawiennictwo strony, nawet usprawiedliwione, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu czynności procesowej, jeśli obecny jest jej obrońca, a udział strony nie jest obowiązkowy. Sąd podkreślił, że skazany A. K. wykazywał znaczną bierność procesową na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, co uzasadniało przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej pod jego nieobecność, ale w obecności obrońcy. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że choć należy korzystać z art. 117 § 3a k.p.k. ostrożnie, to w realiach tej sprawy, z uwagi na postawę skazanego, jego zastosowanie było dopuszczalne i nie stanowiło naruszenia prawa do obrony. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono skazanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 117 § 3a k.p.k. w kontekście prawa do obrony w postępowaniu karnym, zwłaszcza w przypadku bierności procesowej strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie obrońca jest obecny, a strona nieobecna, a jej niestawiennictwo jest wynikiem wcześniejszej bierności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy apelacyjnej z powodu choroby strony, przy obecności jej obrońcy, stanowi naruszenie prawa do obrony w aspekcie materialnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli niestawiennictwo strony nie jest obowiązkowe, a strona wykazywała wcześniej bierność procesową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że niestawiennictwo strony, nawet usprawiedliwione, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu czynności procesowej, gdy obecny jest obrońca, a udział strony nie jest obowiązkowy. W realiach sprawy, bierność skazanego uzasadniała zastosowanie art. 117 § 3a k.p.k.
Czy stosowanie art. 117 § 3a k.p.k. w postępowaniu apelacyjnym, gdy obecny jest obrońca, ale nieobecny oskarżony, może prowadzić do naruszenia prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Może, ale nie w sytuacji, gdy zachowanie oskarżonego wskazuje na nadużycie prawa do obrony lub obstrukcję procesową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że stosowanie art. 117 § 3a k.p.k. wymaga ostrożności, aby nie kolidować z prawem do obrony i rzetelnego procesu. Jednakże, w przypadku obstrukcji procesowej ze strony oskarżonego, zastosowanie tego przepisu jest dopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| I. K. | osoba_fizyczna | współoskarżony |
| J. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (prezes zarządu) |
| G. S.A. 2 SKA | spółka | pokrzywdzony |
| T. sp. z o.o. | spółka | podmiot wykorzystany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia oddalenie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, jeśli jest ona oczywiście bezzasadna.
k.p.k. art. 117 § § 3a
Kodeks postępowania karnego
Niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu czynności, jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik, z wyjątkiem czynności, w których udział strony jest obowiązkowy.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje zasady ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obciążenia skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy fałszerstwa dokumentu.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy recydywy.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody.
k.k. art. 33 § § 1, 2 i 3
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru grzywny.
Pomocnicze
k.p.k. art. 450 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Określa przypadki, w których udział oskarżonego w rozprawie odwoławczej jest obowiązkowy.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy prawa do obrony.
Konstytucja RP art. 42 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do obrony.
EKPC art. 6
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Dotyczy prawa do rzetelnego procesu.
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. do postępowania przed sądem odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu czynności procesowej, jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik (art. 117 § 3a k.p.k.). • Bierność procesowa skazanego na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji uzasadniała przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej pod jego nieobecność. • Zastosowanie art. 117 § 3a k.p.k. w niniejszej sprawie było dopuszczalne i nie stanowiło naruszenia prawa do obrony, mimo ograniczenia tego prawa.
Odrzucone argumenty
Nieuwzględnienie wniosku obrońcy o odroczenie rozprawy apelacyjnej z powodu choroby skazanego stanowiło naruszenie prawa do obrony w aspekcie materialnym.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście bezzasadna • niestawiennictwo strony (...) nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu tej czynności, jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik • zachowanie oskarżonego wskazuje na nadużycie prawa do obrony, a więc gdy w sprawie mamy do czynienia z obstrukcją procesową oskarżonego
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 117 § 3a k.p.k. w kontekście prawa do obrony w postępowaniu karnym, zwłaszcza w przypadku bierności procesowej strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie obrońca jest obecny, a strona nieobecna, a jej niestawiennictwo jest wynikiem wcześniejszej bierności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do obrony w postępowaniu karnym, a konkretnie interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście nieobecności strony na rozprawie. Jest to interesujące dla prawników procesowych.
“Czy choroba usprawiedliwia nieobecność na rozprawie? Sąd Najwyższy rozstrzyga o prawie do obrony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.