IV KK 342/17

Sąd Najwyższy2017-11-15
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
prawo wykroczenioweprawo o ruchu drogowymprawo do obronypostępowanie odwoławczekasacjaSąd Najwyższynaruszenie procedury

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego z powodu naruszenia prawa do obrony obwinionego, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego w sprawie wykroczenia drogowego. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego, rozpoznając apelację pod nieobecność obwinionego. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, w tym prawa do obrony, z powodu braku dowodu prawidłowego zawiadomienia obwinionego o terminie rozprawy apelacyjnej. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego M. C., który został skazany za wykroczenia drogowe. Sąd Rejonowy w K. wymierzył karę grzywny, a Sąd Okręgowy w T. utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacja podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 4 k.p.s.w., art. 106 § 1 i 3 k.p.s.w. oraz art. 453 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s.w. Głównym argumentem było rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, mimo braku dowodu na jego prawidłowe zawiadomienie o terminie rozprawy. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu, podkreślając, że prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym realizuje się m.in. przez możliwość uczestniczenia w rozprawie. Stwierdzono, że brak zawiadomienia obwinionego o terminie rozprawy apelacyjnej stanowi rażące naruszenie jego prawa do obrony. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony.

Uzasadnienie

Prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym realizuje się m.in. przez możliwość uczestniczenia w rozprawie. Przepis art. 106 k.p.s.w. gwarantuje prawo stron do uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej, a jej rozpoznanie pod nieobecność strony jest możliwe tylko w przypadku prawidłowego zawiadomienia. Brak takiego zawiadomienia skutkuje pozbawieniem możliwości realizacji prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (8)

Główne

k.p.s.w. art. 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Prawo do obrony.

k.p.s.w. art. 106 § § 1 i 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Prawo stron do uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej; rozpoznanie sprawy w przypadku niestawiennictwa stron jest możliwe wyłącznie w sytuacji prawidłowego zawiadomienia ich o terminie rozprawy apelacyjnej.

Pomocnicze

k.w. art. 92 § § 1

Kodeks wykroczeń

Prawo o ruchu drogowym art. 45 § ust. 1 pkt 4

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

k.w. art. 97

Kodeks wykroczeń

Prawo o ruchu drogowym art. 23 § ust. 1 pkt 3b

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

k.p.k. art. 453 § § 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.s.w. art. 109 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym prawa do obrony, poprzez rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, który nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym realizuje się przede wszystkim w możliwości uczestniczenia oskarżonego lub obwinionego w rozprawie apelacyjnej. Rozpoznanie sprawy w przypadku niestawiennictwa stron jest możliwe wyłącznie w sytuacji prawidłowego zawiadomienia ich o terminie rozprawy apelacyjnej.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu wykroczeniowym, prawidłowość zawiadomień o terminach rozpraw apelacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia i procedury odwoławczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony, które zostało naruszone przez proceduralny błąd sądu niższej instancji. Jest to ważny przykład dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy: Brak zawiadomienia o rozprawie to naruszenie prawa do obrony!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 342/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)
‎
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
Protokolant Ewa Sokołowska
w sprawie
M. C.
‎
obwinionego z art. 92 § 1 k.w. w zw. art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 97 k.w. w zw. art. 23 ust. 1 pkt 3b ustawy - Prawo o ruchu drogowym po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 15 listopada 2017 r.,
‎
kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II Ka (...)
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II W (…),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II W
(…)
, uznał M. C. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 97 k.w. w zw. w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i za to wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 zł.
Sąd Okręgowy w T. rozpoznał apelację obrońcy i wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r., II Ka (...), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w K.
Prokurator Generalny wniósł od powyższego wyroku kasację na korzyść obwinionego. W kasacji zarzucono rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 4 k.p.s.w., art. 106 § 1 i 3 k.p.s.w. i art. 453 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s.w., polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, w następstwie bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd, że został on prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, co naruszyło jego prawo do obrony. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Kasacja zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut podniesiony w kasacji jawi się jako zasadny w stopniu oczywistym. W istocie, apelacja obrońcy obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w K. została przez Sąd Okręgowy w T. rozpoznana na rozprawie odwoławczej w dniu 23 lutego 2017 r., pod nieobecność obwinionego. W aktach postępowania brak jednak dowodu doręczenia obwinionemu zawiadomienia o tym terminie, zatem nie jest jasne na jakiej podstawie przyjęto, że obwiniony został o terminie rozprawy prawidłowo zawiadomiony, jak zapisano w protokole. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano, że prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym realizuje się przede wszystkim w możliwości uczestniczenia oskarżonego lub obwinionego w rozprawie apelacyjnej. Możliwość taką w postępowaniu w sprawie o wykroczenie gwarantuje treść przepisu art. 106 k.p.s.w., który w § 1 statuuje prawo stron do uczestniczenia w rozprawie apelacyjnej, zaś w § 3 wskazuje, iż rozpoznanie sprawy w przypadku niestawiennictwa stron jest możliwe wyłącznie w sytuacji prawidłowego zawiadomienia ich o terminie rozprawy apelacyjnej (zob. wyrok SN z dnia 6 czerwca 2013 r., III KK 140/13). Bezspornym jest zatem, że w efekcie przeprowadzenia przez Sąd Okręgowy rozprawy pod nieobecność obwinionego, którego nie zawiadomiono o jej terminie, doszło do rażącego naruszenia tych przepisów, skutkującego pozbawieniem obwinionego możliwości realizacji prawa uczestniczenia w rozprawie odwoławczej, co stanowiło zaś rażące naruszenie jego prawa do obrony (art. 4 k.p.s.w.).
W konsekwencji Sąd Najwyższy zdecydował o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w T. w całości i przekazaniu sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI