IV KK 341/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego D.M. w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Sprawa dotyczyła zastosowania art. 152 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. do wniosku o warunkowe zawieszenie kary, złożonego po wejściu w życie nowelizacji z 2019 r. Sąd Rejonowy w Cieszynie warunkowo zawiesił wykonanie kary 2 lat pozbawienia wolności, a Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej zmienił podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując na błędne zastosowanie art. 152 k.k.w. poprzez regułę z art. 4 § 1 k.k., mimo że art. 8 ustawy nowelizującej stanowił lex specialis wyłączający stosowanie ogólnych reguł intertemporalnych. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, uznając, że nowelizacja wyłączyła stosowanie art. 4 § 1 k.k., a postępowanie w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary było bezprzedmiotowe, ponieważ przepis art. 152 k.k.w. został uchylony, a postępowanie zainicjowane po wejściu w życie ustawy nowelizującej. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i umorzył postępowanie wykonawcze, obciążając Skarb Państwa kosztami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie karnym wykonawczym, zwłaszcza w kontekście nowelizacji i uchylania przepisów, a także pierwszeństwo przepisów szczególnych nad ogólnymi regułami kolizyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia art. 152 k.k.w. i stosowania przepisów po nowelizacji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 152 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. może być stosowany do wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania kary, złożonego po wejściu w życie nowelizacji z 2019 r., na podstawie ogólnej zasady intertemporalnej z art. 4 § 1 k.k., czy też przepisy szczególne nowelizacji wyłączają jej zastosowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy szczególne nowelizacji (art. 8 ustawy nowelizującej) wyłączają zastosowanie ogólnej zasady intertemporalnej z art. 4 § 1 k.k. w odniesieniu do uchylonego art. 152 k.k.w.
Uzasadnienie
Ustawa nowelizująca Kodeks karny wykonawczy z 2019 r. zawiera przepisy szczególne (art. 8), które stanowią lex specialis w stosunku do ogólnej zasady intertemporalnej z art. 4 § 1 k.k. Przepis art. 8 nakazuje stosowanie przepisów w nowym brzmieniu do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. W tej sprawie postępowanie wykonawcze zostało zainicjowane po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a uchylony art. 152 k.k.w. nie mógł być stosowany na podstawie art. 4 § 1 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| adw. J. M. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (13)
Główne
k.k.w. art. 152 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2015 r. pozwalał na warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej 2 lat, jeżeli odroczenie trwało co najmniej rok. Po 1 lipca 2015 r. odnosił się do kar nieprzekraczających roku, a od 5 października 2019 r. został uchylony.
Dz.U.2019.1694 art. 8
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Przepis szczególny wyłączający stosowanie ogólnych reguł intertemporalnych (art. 4 § 1 k.k.) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej.
Pomocnicze
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Ogólne przesłanki warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie kary w stosunku do sprawcy recydywisty.
k.k. art. 73 § § 1
Kodeks karny
Obowiązki skazanego w okresie próby.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy. W tej sprawie wyłączona przez przepisy szczególne ustawy nowelizującej.
Dz.U.2019.1694 art. 6
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Nakazuje stosowanie przepisów nowej ustawy w razie wątpliwości.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek Sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów podniesionych w zażaleniu.
k.p.k. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu do rozważenia wszystkich zarzutów.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów kasacji.
k.k.w. art. 15 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Podstawa do umorzenia postępowania wykonawczego.
Dz.U.2023.1964 art. 12 § § 1 w zw. z § 11 ust. 2 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja Kodeksu karnego wykonawczego z 2019 r. wyłączyła stosowanie ogólnych reguł intertemporalnych (art. 4 § 1 k.k.) poprzez przepisy szczególne (art. 8 ustawy nowelizującej). • Postępowanie w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary zostało zainicjowane po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a przepis art. 152 k.k.w. był już uchylony. • Sądy niższych instancji błędnie zastosowały uchylony przepis na podstawie art. 4 § 1 k.k.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy skazanego o nieuwzględnienie kasacji Prokuratora Generalnego. • Stanowisko sądów niższych instancji o możliwości zastosowania art. 152 k.k.w. w brzmieniu sprzed nowelizacji na podstawie art. 4 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 4 § 1 k.k. nie ma charakteru przepisu absolutnego • zasada stosowania ustawy poprzedniej, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy, nie ma bowiem w ogóle zastosowania, gdy przepisy ustawy nowej (nowelizującej) nakazują bezpośrednie stosowanie – po ich wejściu w życie – przepisów nowych, a więc w sposób jednoznaczny wyłączają zastosowanie art. 4 § 1 k.k. • przepisy ustawy nowej (nowelizującej) nakazują bezpośrednie stosowanie – po ich wejściu w życie – przepisów nowych, a więc w sposób jednoznaczny wyłączają zastosowanie art. 4 § 1 k.k. • ustawa nowelizująca Kodeks karny wykonawczy wyłączyła, na podstawie art. 8, stosowanie ogólnych reguł intertemporalnych, stanowiąc lex specialis w odniesieniu do unormowania zawartego w art. 4 § 1 k.k. • norma intertemporalna zawarta w art. 4 § 1 k.k. znajduje zastosowanie, jeżeli w ustawie nie przewidziano stosownych uregulowań przewidujących odmienne reguły rozstrzygające o kolizji ustaw w czasie
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Waldemar Płóciennik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie karnym wykonawczym, zwłaszcza w kontekście nowelizacji i uchylania przepisów, a także pierwszeństwo przepisów szczególnych nad ogólnymi regułami kolizyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia art. 152 k.k.w. i stosowania przepisów po nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii interpretacji przepisów intertemporalnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne wpływają na stosowanie prawa.
“Sąd Najwyższy: Nowe prawo zawsze wygrywa z zasadą względności? Kluczowa interpretacja przepisów intertemporalnych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.