IV KK 338/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanej M.M., która została uznana za winną popełnienia występku z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie się nad małoletnią córką). Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich wymierzył jej karę 9 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby wynoszący 3 lata, zobowiązując ją do poddania się terapii (art. 72 § 2 k.k.) i oddając pod dozór kuratora (art. 73 § 1 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 74 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu obowiązku terapii bez uprzedniego wysłuchania skazanej i uzyskania jej zgody. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy rzeczywiście naruszył przepis art. 74 § 1 k.k., nakładając obowiązek terapii na podstawie art. 72 § 2 k.k. (zamiast prawidłowo art. 72 § 1 pkt 6a k.k.) bez wysłuchania oskarżonej i uzyskania jej zgody, co jest wymagane dla tego typu środka probacyjnego. Podkreślono, że nałożenie takiego obowiązku narusza podstawowe wolności i prawa człowieka, a zgoda skazanego ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia. Sąd Najwyższy wskazał również na inne błędy Sądu Rejonowego, które nie miały istotnego wpływu na treść orzeczenia, ale powinny zostać skorygowane przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Dotyczyły one błędnej podstawy prawnej warunkowego zawieszenia kary (art. 70 § 1 pkt 1 k.k. zamiast art. 70 § 2 k.k.), błędnej podstawy prawnej orzeczenia dozoru kuratora (art. 73 § 2 k.k. zamiast art. 73 § 1 k.k.) oraz błędnej podstawy prawnej obowiązku terapii (art. 72 § 2 k.k. zamiast art. 72 § 1 pkt 6a k.k.). W związku z powyższymi uchybieniami, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich do ponownego rozpoznania, z zaleceniem wysłuchania oskarżonej, uzyskania jej zgody na terapię oraz prawidłowego określenia podstaw prawnych orzeczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 74 § 1 k.k. w kontekście obowiązku terapii przy warunkowym zawieszeniu kary, podkreślająca znaczenie zgody skazanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku terapii; inne środki probacyjne mogą podlegać odmiennej interpretacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nałożenie obowiązku poddania się terapii na skazanego w ramach warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności wymaga uprzedniego wysłuchania skazanego i uzyskania jego zgody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie obowiązku poddania się terapii (art. 72 § 1 pkt 6a k.k.) wymaga uprzedniego wysłuchania skazanego i uzyskania jego zgody, zgodnie z art. 74 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 74 § 1 k.k. jasno stanowi, iż czas i sposób wykonania obowiązków określonych w art. 72 k.k. sąd określa po wysłuchaniu skazanego, a nałożenie obowiązku terapii wymaga dodatkowo zgody skazanego. Naruszenie tego przepisu, polegające na orzeczeniu terapii bez wysłuchania i zgody, jest rażącym naruszeniem prawa materialnego mającym istotny wpływ na treść orzeczenia.
Czy błędne wskazanie podstawy prawnej orzeczenia środka probacyjnego, warunkowego zawieszenia kary lub dozoru kuratora, stanowi naruszenie mające istotny wpływ na treść wyroku?
Odpowiedź sądu
Błędne wskazanie podstawy prawnej, choć samo w sobie może nie mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia, powinno zostać skorygowane przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na kilka błędów w podstawach prawnych orzeczeń Sądu Rejonowego (dotyczących warunkowego zawieszenia kary, dozoru kuratora i obowiązku terapii), wskazując prawidłowe przepisy. Choć te błędy nie miały istotnego wpływu na treść wyroku w kontekście kasacji, zostały wskazane jako kwestie do poprawy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | skazana |
| N.M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1 pkt 6a
Kodeks karny
Prawidłowa podstawa prawna dla obowiązku terapii, wymagająca zgody skazanego.
k.k. art. 73 § § 1
Kodeks karny
Prawidłowa podstawa prawna dla orzeczenia dozoru kuratora.
k.k. art. 70 § § 2
Kodeks karny
Prawidłowa podstawa prawna dla warunkowego zawieszenia kary w okolicznościach sprawy.
k.k. art. 74 § § 1
Kodeks karny
Nakłada obowiązek wysłuchania skazanego i uzyskania jego zgody na nałożenie niektórych obowiązków, w tym terapii.
Pomocnicze
k.k. art. 72 § § 2
Kodeks karny
Zastosowany przez sąd I instancji, ale błędnie.
k.k. art. 73 § § 2
Kodeks karny
Zastosowany przez sąd I instancji, ale błędnie.
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Zastosowany przez sąd I instancji, ale błędnie.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nałożenie obowiązku terapii bez wysłuchania i zgody skazanej stanowi rażące naruszenie art. 74 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego • nałożenie obowiązku wymienionego w art. 72 § 1 pkt 6a k.k. wymaga nadto zgody skazanego • nałożenie wymienionego obowiązku wkracza w materię podstawowych wolności i praw człowieka
Skład orzekający
Dariusz Kala
przewodniczący
Tomasz Artymiuk
członek
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 74 § 1 k.k. w kontekście obowiązku terapii przy warunkowym zawieszeniu kary, podkreślająca znaczenie zgody skazanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku terapii; inne środki probacyjne mogą podlegać odmiennej interpretacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z prawami skazanego i skutecznością terapii, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy terapia narzucona bez zgody skazanego jest legalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.