Orzeczenie · 2024-10-17

IV KK 338/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-10-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
znęcanieprzemoc domowakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenie karyobowiązek terapiizgoda skazanegokasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanej M.M., która została uznana za winną popełnienia występku z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie się nad małoletnią córką). Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich wymierzył jej karę 9 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby wynoszący 3 lata, zobowiązując ją do poddania się terapii (art. 72 § 2 k.k.) i oddając pod dozór kuratora (art. 73 § 1 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 74 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu obowiązku terapii bez uprzedniego wysłuchania skazanej i uzyskania jej zgody. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy rzeczywiście naruszył przepis art. 74 § 1 k.k., nakładając obowiązek terapii na podstawie art. 72 § 2 k.k. (zamiast prawidłowo art. 72 § 1 pkt 6a k.k.) bez wysłuchania oskarżonej i uzyskania jej zgody, co jest wymagane dla tego typu środka probacyjnego. Podkreślono, że nałożenie takiego obowiązku narusza podstawowe wolności i prawa człowieka, a zgoda skazanego ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia. Sąd Najwyższy wskazał również na inne błędy Sądu Rejonowego, które nie miały istotnego wpływu na treść orzeczenia, ale powinny zostać skorygowane przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Dotyczyły one błędnej podstawy prawnej warunkowego zawieszenia kary (art. 70 § 1 pkt 1 k.k. zamiast art. 70 § 2 k.k.), błędnej podstawy prawnej orzeczenia dozoru kuratora (art. 73 § 2 k.k. zamiast art. 73 § 1 k.k.) oraz błędnej podstawy prawnej obowiązku terapii (art. 72 § 2 k.k. zamiast art. 72 § 1 pkt 6a k.k.). W związku z powyższymi uchybieniami, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich do ponownego rozpoznania, z zaleceniem wysłuchania oskarżonej, uzyskania jej zgody na terapię oraz prawidłowego określenia podstaw prawnych orzeczeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 74 § 1 k.k. w kontekście obowiązku terapii przy warunkowym zawieszeniu kary, podkreślająca znaczenie zgody skazanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku terapii; inne środki probacyjne mogą podlegać odmiennej interpretacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nałożenie obowiązku poddania się terapii na skazanego w ramach warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności wymaga uprzedniego wysłuchania skazanego i uzyskania jego zgody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nałożenie obowiązku poddania się terapii (art. 72 § 1 pkt 6a k.k.) wymaga uprzedniego wysłuchania skazanego i uzyskania jego zgody, zgodnie z art. 74 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 74 § 1 k.k. jasno stanowi, iż czas i sposób wykonania obowiązków określonych w art. 72 k.k. sąd określa po wysłuchaniu skazanego, a nałożenie obowiązku terapii wymaga dodatkowo zgody skazanego. Naruszenie tego przepisu, polegające na orzeczeniu terapii bez wysłuchania i zgody, jest rażącym naruszeniem prawa materialnego mającym istotny wpływ na treść orzeczenia.

Czy błędne wskazanie podstawy prawnej orzeczenia środka probacyjnego, warunkowego zawieszenia kary lub dozoru kuratora, stanowi naruszenie mające istotny wpływ na treść wyroku?

Odpowiedź sądu

Błędne wskazanie podstawy prawnej, choć samo w sobie może nie mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia, powinno zostać skorygowane przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na kilka błędów w podstawach prawnych orzeczeń Sądu Rejonowego (dotyczących warunkowego zawieszenia kary, dozoru kuratora i obowiązku terapii), wskazując prawidłowe przepisy. Choć te błędy nie miały istotnego wpływu na treść wyroku w kontekście kasacji, zostały wskazane jako kwestie do poprawy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznaskazana
N.M.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 6a

Kodeks karny

Prawidłowa podstawa prawna dla obowiązku terapii, wymagająca zgody skazanego.

k.k. art. 73 § § 1

Kodeks karny

Prawidłowa podstawa prawna dla orzeczenia dozoru kuratora.

k.k. art. 70 § § 2

Kodeks karny

Prawidłowa podstawa prawna dla warunkowego zawieszenia kary w okolicznościach sprawy.

k.k. art. 74 § § 1

Kodeks karny

Nakłada obowiązek wysłuchania skazanego i uzyskania jego zgody na nałożenie niektórych obowiązków, w tym terapii.

Pomocnicze

k.k. art. 72 § § 2

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji, ale błędnie.

k.k. art. 73 § § 2

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji, ale błędnie.

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Zastosowany przez sąd I instancji, ale błędnie.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nałożenie obowiązku terapii bez wysłuchania i zgody skazanej stanowi rażące naruszenie art. 74 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego • nałożenie obowiązku wymienionego w art. 72 § 1 pkt 6a k.k. wymaga nadto zgody skazanego • nałożenie wymienionego obowiązku wkracza w materię podstawowych wolności i praw człowieka

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 74 § 1 k.k. w kontekście obowiązku terapii przy warunkowym zawieszeniu kary, podkreślająca znaczenie zgody skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku terapii; inne środki probacyjne mogą podlegać odmiennej interpretacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z prawami skazanego i skutecznością terapii, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy terapia narzucona bez zgody skazanego jest legalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst