IV KK 338/22

Sąd Najwyższy2022-10-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
korupcjawręczenie korzyści majątkowejkontrola operacyjnaochrona informacjidowodykasacjaSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora, uznając ją za oczywiście bezzasadną, i utrzymał w mocy wyrok uniewinniający R. S. od zarzutu korupcyjnego z powodu braku legalnych dowodów.

Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy uniewinnienie R. S. od zarzutu wręczenia korzyści majątkowej (art. 229 § 3 k.k.). Skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 433 § 2 k.p.k., poprzez nierzetelne rozpoznanie zarzutu apelacyjnego dotyczącego wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej uzyskanych przed wejściem w życie art. 168b k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny i prawidłowo zastosował art. 168b k.p.k. do materiałów uzyskanych w 2014 r., uznając je za nielegalne dowody.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający R. S. od zarzutu wręczenia korzyści majątkowej w kwocie 1.000 zł osobie pełniącej funkcję publiczną (art. 229 § 3 k.k.). Prokurator zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutu apelacyjnego dotyczącego obrazy art. 168b k.p.k. w zakresie wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej uzyskanych przed wejściem w życie tego przepisu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny, a jego uzasadnienie było wnikliwe i trafne. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 168b k.p.k. ma zastosowanie tylko do materiałów z kontroli operacyjnej uzyskanych po 14 kwietnia 2016 r., a materiały uzyskane w 2014 r. w niniejszej sprawie, uzyskane w wyniku kontroli operacyjnej prowadzonej w stosunku do innej osoby niż oskarżony, nie mogły stanowić podstawy dowodowej. Sąd Okręgowy prawidłowo odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym zakresie i słusznie uniewinnił oskarżonego z powodu braku legalnych dowodów sprawstwa. Sąd Najwyższy odrzucił zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., wskazując, że sąd odwoławczy rozpoznał zarzut apelacji w sposób całościowy i odniósł się do podniesionych kwestii. Koszty postępowania kasacyjnego zostały zasądzone od Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny, a materiały z kontroli operacyjnej uzyskane przed wejściem w życie art. 168b k.p.k. nie mogły stanowić podstawy dowodowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy wnikliwie i trafnie rozpoznał zarzut apelacyjny, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym art. 168b k.p.k. dotyczy materiałów uzyskanych po 14 kwietnia 2016 r. Materiały z kontroli operacyjnej przeprowadzonej w 2014 r. w niniejszej sprawie, uzyskane w stosunku do innej osoby niż oskarżony, były nielegalne i nie mogły być wykorzystane jako dowód, co skutkowało słusznym uniewinnieniem oskarżonego z powodu braku legalnych dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

oskarżeni (R. S., J. S., S. Z.)

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaoskarżony
M. J.1osoba_fizycznaoskarżony
R. S.osoba_fizycznaoskarżony
J. S.osoba_fizycznaoskarżony
M. T.osoba_fizycznaoskarżony
S. Z.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Okręgowy w Częstochowieorgan_państwowyskarżący

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 229 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 168b

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 228 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 229 § § 1

Kodeks karny

u.o.P. art. 19 § ust. 1

Ustawa o Policji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny dotyczący art. 168b k.p.k. Materiały z kontroli operacyjnej uzyskane przed wejściem w życie art. 168b k.p.k. nie mogą być wykorzystane jako dowód. Brak legalnych dowodów sprawstwa uzasadnia uniewinnienie.

Odrzucone argumenty

Wyrok Sądu Okręgowego naruszał art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierzetelne rozpoznanie zarzutu apelacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niezasadna w stopniu oczywistym Sąd II instancji prawidłowo – tj. całościowo, wnikliwie i trafnie – rozpoznał zarzut podniesiony przez prokuratora w apelacji art. 168b k.p.k. ma zastosowanie tylko do materiałów z kontroli operacyjnej, uzyskanych po dniu 14 kwietnia 2016 r. materiał z kontroli operacyjnej, przeprowadzonej niezgodnie z ustawowymi warunkami, czy też niespełniający warunków, z którymi ustawa wiąże możliwość jego dowodowego wykorzystania jest nielegalny i wobec tego nie może być wykorzystany jako dowód w sprawie, czyli inaczej mówiąc jest objęty zakazem dowodowym O tym zaś, czy określona czynność (rezultat czynności) jest objęta zakazem dowodowym winny bez wątpienia decydować przepisy z chwili jej dokonania

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów uzyskanych w drodze kontroli operacyjnej, w szczególności w kontekście stosowania art. 168b k.p.k. do materiałów sprzed jego wejścia w życie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i czasowej (materiały sprzed 2016 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z dopuszczalnością dowodów w postępowaniu karnym, a konkretnie interpretacji przepisów o kontroli operacyjnej. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy dowody z podsłuchów sprzed lat mogą pogrążyć oskarżonego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt IV KK 338/22
POSTANOWIENIE
Dnia 12 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 października 2022 r.
sprawy:
M. J.
M. J.1
R. S.
J. S.
M. T.
S. Z.
uniewinnionych od zarzutów popełnienia czynów z art. 231 § 1 k.k. i in.,
z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie
z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 1059/21,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie
z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV K 641/19,
p o s t a n o w i ł
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2.
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonych
J. S., R. S.
i S. Z. kwoty po 300 zł tytułem zwrotu
poniesionych kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym,
3.
obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
R. S. został oskarżony o to, że w lutym 2014 r. w K. wręczył za pośrednictwem M. W.  korzyść majątkową w kwocie 1.000 zł osobie pełniącej funkcję publiczną, tj. M. T., w związku z pełnieniem przez niego stanowiska starszego specjalisty w Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. Sekcji Zamiejscowej Gospodarowania Zasobem O., w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, polegające na uprzednim ujawnieniu i przekazaniu informacji dotyczącej przetargu nieruchomości gruntowej położonej w obrębie K. gm.
[…]
, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr
[…]
, do którego przystąpił oraz na poczet przyszłej współpracy, tj. o przestępstwo z art. 229 § 3 k.k.
Sąd Rejonowy w Częstochowie, wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV K 641/19, w punkcie 4 uniewinnił R. S. od popełnienia zarzuconego mu czynu. Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy uniewinnił pięciu innych oskarżonych od postawionych im zarzutów popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 k.k., 228 § 3 k.k. i art. 271 § 1 k.k., a jednego oskarżonego skazał na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat oraz karę grzywny za czyn z art. 229 § 1 k.k.
Prokurator wniósł apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go mi.in. na niekorzyść R. S., podnosząc zarzut, którego treść jest zawarta w materiałach niejawnych i wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrokiem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 1059/21, po rozpoznaniu apelacji prokuratora, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w stosunku do R. S..
Prokurator Okręgowy w Częstochowie wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zaskarżając go w całości na niekorzyść R. S. i współoskarżonych, zarzucając orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte i nierzetelne rozpoznanie przez Sąd odwoławczy zarzutu apelacyjnego, zawartego w apelacji wniesionej przez prokuratora, w zakresie dotyczącym obrazy przepisów postępowania, a mianowicie art. 168b k.p.k., skutkujące niesłusznym utrzymaniem w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV K 641/19, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku, w którym Sąd nie odniósł się do istoty podniesionego w środku odwoławczym zarzutu, ograniczając się do umotywowania swojego stanowiska poprzez pobieżne powtórzenie argumentacji prawnej wskazanej w cytowanych orzeczeniach zapadłych w innych sprawach.
Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest niezasadna w stopniu oczywistym, dlatego podlega rozpoznaniu i oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Sąd II instancji prawidłowo – tj. całościowo, wnikliwie i trafnie – rozpoznał zarzut podniesiony przez prokuratora w apelacji, szeroko omawiając powody jego oddalenia na stronach 3-5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Słusznie odwołał się przy tym do orzecznictwa Sądu Najwyższego, który konsekwentnie twierdzi, że art. 168b k.p.k. ma zastosowanie tylko do materiałów z kontroli operacyjnej, uzyskanych po dniu 14 kwietnia 2016 r. (por. m.in.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2018 r., I KZP 14/17
, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2020 r., IV KK 496/19,
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2020 r., IV KK 364/19 czy
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2019 r., IV KK 328/18). Rozstrzygając problem możliwości stosowania art. 168b k.p.k. do materiałów z kontroli operacyjnej przeprowadzonej przed wejściem w życie tego przepisu, Sąd Najwyższy miał na uwadze, że materiał z kontroli operacyjnej, przeprowadzonej niezgodnie z ustawowymi warunkami, czy też niespełniający warunków, z którymi ustawa wiąże możliwość jego dowodowego wykorzystania jest nielegalny i wobec tego nie może być wykorzystany jako dowód w sprawie, czyli inaczej mówiąc jest objęty zakazem dowodowym. O tym zaś, czy określona czynność (rezultat czynności) jest objęta zakazem dowodowym winny bez wątpienia decydować przepisy z chwili jej dokonania (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2018 r., I KZP 14/17).
Sąd Okręgowy nie „poprzestał na argumentacji w zakresie orzecznictwa”, jak to ujął w zarzucie kasacyjnym skarżący, ale rozpoznał zarzut apelacji prokuratora, odnosząc rozważania teoretyczne do realiów przedmiotowej sprawy, w której w wyniku czynności operacyjnych zgromadzono w 2014 r. materiał dowodowy obciążający R. S. i innych oskarżonych. Wskazał, że przestępstwo zarzucone R. S. (art. 229 § 3 k.k.) należy wprawdzie, do przestępstw skatalogowanych w art. 19 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, niemniej nie uzyskano zgody właściwego sądu na wykorzystanie materiałów niejawnych, uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej prowadzonej w stosunku do innej osoby niż ten oskarżony. Tym samym brak było podstaw do uznania materiałów operacyjnych, obciążających R. S., za materiał dowodowy, mogący stanowić procesową podstawę ustaleń faktycznych w zakresie zarzuconego mu czynu i słusznie uniewinniono oskarżonego ze względu na brak legalnych dowodów sprawstwa.
Odnosząc się wprost do zarzutu naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., podkreślić należy, że o obrazie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym albo gdy kontrola ta miała charakter iluzoryczny, zaś  do naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. dochodzi wówczas, gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji, a więc wtedy, gdy sąd nie wyjaśni swojego stanowiska, ewentualnie przedstawiona argumentacja będzie zawierała braki (por.
postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 2021 r., II KK 175/21). Żadna z tych sytuacji nie miała w niniejszej sprawie miejsca. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że kasację, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, cechują bardzo rygorystyczne uwarunkowania formalne co do rodzaju i konstrukcji zarzutów. W żadnym razie nie jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania rażących uchybień rażących w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, mogących wywrzeć istotny wpływ na treść orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2021 r., V KK 329/20). Wskazane przez Autora kasacji uchybienia w orzeczeniu Sądu odwoławczego w rzeczywistości nie miały miejsca, toteż złożoną przez niego skargę należało oddalić jako bezzasadną w stopniu oczywistym.
Wobec faktu, że podniesiony przez skarżącego zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy czym o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 636 § 1 w zw. z art. 637a k.p.k.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI