IV KK 337/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację skazanego jako oczywiście bezzasadną, obciążając go kosztami postępowania.
Skazany D. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uznając go za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. i art. 235 k.k. Obrońca zarzucał rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego i nie naruszył zasady skargowości ani innych przepisów proceduralnych.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D. K. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w C. Skazany został pierwotnie uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. (podrobienie podpisu na druku mandatu karnego) i skazany na 4 miesiące pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok, uznał skazanego za winnego również czynu z art. 235 k.k. (w celu użycia za autentyczny podrobił dokument) przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k., utrzymując karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia (naruszenie zasady skargowości), błędną kwalifikację prawną oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 399 § 1 k.p.k. (nieuprzedzenie o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślił, że zarzut rażącego naruszenia prawa wymaga wykazania poważnej obrazy prawa, która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. W ocenie SN, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, a uzupełnienie kwalifikacji o art. 235 k.k. było dopuszczalne i nie naruszyło zasady skargowości ani innych przepisów, zwłaszcza że nie wpłynęło na wymierzoną karę. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd odwoławczy stosuje dodatkowy przepis do ustalonego stanu faktycznego, który nie zmienia istoty czynu i nie wpływa na wymierzoną karę, a strony miały możliwość obrony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uzupełnienie kwalifikacji prawnej czynu o art. 235 k.k. przez sąd odwoławczy, przy zachowaniu tego samego stanu faktycznego i wymierzonej kary, nie stanowi naruszenia zasady skargowości ani bezwzględnej przyczyny odwoławczej, zwłaszcza gdy strony były obecne na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie_kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator Rejonowy w C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Podrobienie dokumentu w celu użycia go za autentyczny.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość oddalenia kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.
Pomocnicze
k.k. art. 235
Kodeks karny
Podrobienie dokumentu w celu użycia go za autentyczny (w kontekście sprawy, doprowadzenie do skierowania ścigania).
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów przy zbiegu przepisów ustawy.
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Zasada stosowania surowszej kary przy zbiegu przepisów ustawy.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja rażącego naruszenia prawa w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.k. art. 14 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada skargowości.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść skazanego w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.k. art. 413 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek dokładnego opisu czynu w wyroku.
k.p.k. art. 399 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uprzedzenia o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie przepisów postępowania skutkujące wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 14 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) poprzez skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia. Rażące naruszenie prawa materialnego (błędna kwalifikacja prawna czynu z art. 270 § 1 k.k. i art. 235 k.k.). Rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 455 k.p.k., art. 413 § 2 k.p.k.) poprzez zmianę opisu i kwalifikacji prawnej czynu na podstawie nowych ustaleń faktycznych. Rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 399 § 1 k.p.k.) poprzez nieuprzedzenie o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić tylko wtedy, gdy doszło do poważnej obrazy prawa, a więc odgrywającej przy rozstrzyganiu sprawy znaczącą rolę nie wystarczy samo podniesienie zarzutu naruszenia konkretnego przepisu, ale trzeba w drodze umotywowanego wywodu wykazać, że w realiach konkretnej sprawy, w wyniku wadliwych decyzji sądu, rzeczywiście doszło do naruszenia w stopniu rażącym określonego przepisu prawa zarzut ten ma charakter wyłącznie pozorny zdarzenie faktyczne, które to w zarzucie aktu oskarżenia zostało prawidłowo opisane jednakże z pominięciem art. 235 k.k., a co jedynie zostało uzupełnione przez Sąd odwoławczy obrońca podjął w niej argumentację wprost odpowiadającą zarzutowi błędu w ustaleniach faktycznych, w ogóle nie zmierzającą do wykazania jakiegokolwiek rażącego naruszenia prawa procesowego
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kasacji, dopuszczalności uzupełniania kwalifikacji prawnej czynu przez sąd odwoławczy bez naruszenia zasady skargowości i art. 399 § 1 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie zarzuty kasacyjne były w dużej mierze oparte na błędnym rozumieniu pojęcia rażącego naruszenia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak zasada skargowości i możliwość zmiany kwalifikacji prawnej czynu przez sąd odwoławczy. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa karnego.
“Czy sąd odwoławczy może zmienić kwalifikację prawną czynu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KK 337/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie D. K. skazanego z art. 270 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 lipca 2021 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt XXIII Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt VII K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE D. K. został oskarżony o to, że w dniu 26 lipca 2019 roku w C. przy ul. A., podczas kontroli drogowej podał się za D. K., a następnie dokonał podrobienia podpisu D. K. na druku mandatu karnego nr (…) w celu użycia go za autentyczny, to jest o czyn z art. 270 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt VII K (…), uznał oskarżonego D. K. za winnego tego, że w dniu 26 lipca 2019 roku w C. przy ul. A., w celu użycia za autentyczny, podrobił dokument w postaci druku mandatu karnego nr (…), w ten sposób, że nakreślił na nim podpis swojego brata D. K., czym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 270 § 1 kk i za to na podstawie tego przepisu skaz ał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności . Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego i oskarżyciela publicznego Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt XXIII Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał D. K. za winnego tego, że w dniu 26 lipca 2019 roku w C. przy ul. A., w celu użycia za autentyczny podrobił dokument w postaci druku mandatu karnego numer (…), w ten sposób, że nakreślił na nim podpis swojego brata D. K., poprzez co doprowadził do skierowania ścigania o wykroczenie D. K., czym wyczerpał znamiona występku z art. 270 § 1 k.k. i art. 235 k.k., przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i skazał go za to, na mocy art. 270 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, który zarzucił: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania skutkujące wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a to art. 14 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez skazanie D. K. za czyn nieobjęty aktem oskarżenia, a mianowicie za czyn z art. 235 k.k. i naruszenie przez to zasady skargowości; 2. rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na dokonaniu błędnej kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego oskarżonemu D. K., a wskazanego w punkcie I petitum kasacji, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu zabronionego z art. 270 § 1 k.k.. oraz z art. 235 k.k., co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 11 § 2 i 3 k.k.; 3. rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 455 k.p.k., w konsekwencji również art. 413 § 2 k.p.k. poprzez zmianę opisu oraz kwalifikacji prawnej czynu na czyn z art. 235 k.k. dokonując nowych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu cyt. „że oskarżony skierował swym zachowaniem ściganie o wykroczenie na D. K.", choć okoliczność ta nie znajduje odzwierciedlenia w akcie oskarżenia ani w materiale dowodowym zebranym w sprawie; 4. na zasadzie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. rażące naruszenia przepisów postępowania, mające wpływ na treść wyroku, a to art. 399 § 1 k.p.k. poprzez nie uprzedzenie o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu; ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w C. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron. Rozważania dotyczące przedstawionych w kasacji zarzutów trzeba rozpocząć od przypomnienia, że o "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. można mówić tylko wtedy, gdy doszło do poważnej obrazy prawa, a więc odgrywającej przy rozstrzyganiu sprawy znaczącą rolę. To jednak dla uznania kasacji za zasadną nie jest wystarczające, bowiem należy jeszcze wykazać, że owo rażące naruszenie prawa mogło wywrzeć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. O wpływie „rażącego naruszenia prawa” na treść zaskarżonego orzeczenia, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., można natomiast mówić jedynie wówczas, gdy jest możliwe wykazanie, że kwestionowane rozstrzygnięcie byłoby w zasadniczy sposób odmienne od tego, które w sprawie zostało wydane. Nie wystarczy więc samo podniesienie zarzutu naruszenia konkretnego przepisu, ale trzeba w drodze umotywowanego wywodu wykazać, że w realiach konkretnej sprawy, w wyniku wadliwych decyzji sądu, rzeczywiście doszło do naruszenia w stopniu rażącym określonego przepisu prawa, a sąd miał obowiązek postąpić inaczej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2020 r., V KK 150/20, Prok. i Pr. 2021/4/21). Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej zauważyć należy, że zarzut ten ma charakter wyłącznie pozorny, albowiem w realiach rozpoznawanej sprawy możliwa była korekta orzeczenia poprzez zmianę opisu czynu i jego uzupełnienie o przepis art. 235 k.k. Sąd bowiem do prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego zastosował odpowiedni przepis prawa materialnego. Wyznacznikiem przedmiotowej tożsamości czynu jest – co słusznie podkreślił prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację - zdarzenie faktyczne, które to w zarzucie aktu oskarżenia zostało prawidłowo opisane jednakże z pominięciem art. 235 k.k., a co jedynie zostało uzupełnione przez Sąd odwoławczy. Tym samym, wobec nie stwierdzenia, aby w sprawie zachodziły bezwzględne przyczyny odwoławczej, chybiony okazał się także zarzut obrazy przepisu art. 399 § 1 k.p.k. Dość w tym kontekście przypomnieć, że zarówno oskarżony, jak i jego obrońca byli obecni na rozprawie odwoławczej w dniu 20 października 2020 r., a oskarżony stawił się także na ogłoszenie wyroku w dniu 21 października 2020 r. (k. 117, k. 118, t. I). Sąd Okręgowy uzupełniając kwalifikację czynu o art. 235 k.k. uczynił to w oparciu o istniejący już opis czynu, co nie stanowi obowiązku pouczania stron o zmianie kwalifikacji czynu. Jednocześnie, uzupełnienie kwalifikacji czynu o art. 235 k.k. nie wpłynęło na wymierzoną w oparciu o przepis art. 270 § 1 k.k. karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, skutkiem czego był brak konieczności informowania stron o jego przyjęciu. Tym samym mając na uwadze, iż Sąd odwoławczy nie poczynił, jak twierdzi obrona w zarzutach kasacyjnych, nowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie przyjął nową kwalifikację czynu, nie sposób uznać, by doszło do naruszenia art. 413 § 2 k.p.k. Uzasadnienie kasacji jednoznacznie przekonuje, że obrońca podjął w niej argumentację wprost odpowiadającą zarzutowi błędu w ustaleniach faktycznych, w ogóle nie zmierzającą do wykazania jakiegokolwiek rażącego naruszenia prawa procesowego. Skarżący zakwestionował wyłącznie wynik – ostateczne wnioski, jakie legły u podstaw przypisania skazanemu winy, a nie sposób dojścia do tych wniosków przez Sąd Okręgowy, akceptujący co do zasady stanowisko Sądu Rejonowego i dokonujący korekty jedynie w zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej czynu (subsumcji). W tym stanie rzeczy, jak również wobec braku podstaw do przekroczenia granic kasacji z urzędu, kasację obrońcy D. K. ocenić należało jako oczywiście bezzasadną, co implikowało jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Ponadto obciążono skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI