Orzeczenie · 2022-11-28

IV KK 333/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-11-28
SNinneinneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegolustracjakrajowa rada sądownictwakonstytucjakpkustawa o sądzie najwyższymprawomocnośćniezawisłość sędziowska

W niniejszej sprawie obrońca lustrowanego, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz przepisy dotyczące ujawniania informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, a także art. 6 ust. 1 EKPC, złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Podstawą wniosku były uzasadnione wątpliwości co do posiadania przez sędziego formalnej legitymacji do orzekania w Sądzie Najwyższym, wynikające z nieprawidłowego trybu powołania na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, uznał go za niedopuszczalny i pozostawił bez rozpoznania. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z jego udziałem lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Podkreślono, że przepis art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, jako przepis późniejszy i szczególny, ma pierwszeństwo przed ogólnym przepisem art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim przedmioty obu regulacji się pokrywają. W związku z tym, wniosek oparty na okolicznościach dotyczących powołania sędziego i Krajowej Rady Sądownictwa był niedopuszczalny na gruncie przepisów szczególnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączania sędziów Sądu Najwyższego oraz relacji między przepisami k.p.k. a ustawą o Sądzie Najwyższym w kontekście wadliwości procedury powołania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowymi przepisami o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury powołania jest dopuszczalny na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. w świetle późniejszych przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest niedopuszczalny, ponieważ przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 4 i § 5) regulują tę kwestię w sposób szczególny i wyłączają stosowanie art. 41 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 29 § 4 i § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowią przepisy szczególne wobec art. 41 § 1 k.p.k. i regulują kwestię dopuszczalności kwestionowania statusu sędziego SN ze względu na okoliczności powołania. W związku z tym, wniosek oparty na tych przesłankach jest niedopuszczalny i podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Czy wadliwa procedura powołania sędziego Sądu Najwyższego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.)?

Odpowiedź sądu

Nie, w kontekście przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, wadliwa procedura powołania nie może być samodzielną podstawą do wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 29 § 4 ustawy o SN, który wyłącza możliwość podważania orzeczeń lub niezawisłości sędziego SN wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu. Podkreślono, że art. 41 § 1 k.p.k. nie może być stosowany w sytuacji, gdy istnieją przepisy szczególne regulujące daną materię.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznalustrowany

Przepisy (6)

Główne

u.SN art. 29 § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.

u.SN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis szczególny wobec art. 41 § 1 k.p.k., regulujący badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN z uwzględnieniem okoliczności powołania i postępowania po powołaniu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Nie ma zastosowania w sytuacji, gdy istnieją przepisy szczególne (art. 29 u.SN).

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymieniony jako potencjalna podstawa wniosku o wyłączenie (nienależyta obsada sądu), ale nieuznany za mający zastosowanie w tej sprawie.

u.lustracyjna art. 7

Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów

Dotyczy oświadczenia lustracyjnego, stanowiącego kontekst sprawy.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczące kształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, które stanowiły podstawę wniosku o wyłączenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 29 § 4 i § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym ma charakter szczególny wobec art. 41 § 1 k.p.k. i wyłącza możliwość stosowania tego ostatniego przepisu do kwestionowania statusu sędziego SN z powodu wadliwej procedury powołania.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wadliwej procedury powołania jest dopuszczalny na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (nienależyta obsada sądu).

Godne uwagi sformułowania

okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności • art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym jest przepisem późniejszym i przewiduje szczególne postępowanie • Moment jego wprowadzenia do porządku prawnego implikuje skutek derogujący art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim przedmioty obu regulacji pokrywają się.

Skład orzekający

Igor Zgoliński

przewodniczący

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączania sędziów Sądu Najwyższego oraz relacji między przepisami k.p.k. a ustawą o Sądzie Najwyższym w kontekście wadliwości procedury powołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowymi przepisami o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i procedurą powoływania sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Czy wadliwe powołanie sędziego SN unieważnia jego orzeczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst