IV KK 332/14

Sąd Najwyższy2014-11-27
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomWysokanajwyższy
przedawnieniekasacjasąd najwyższyart. 271 k.k.art. 17 k.p.k.art. 101 k.k.warunkowe umorzeniediagnosta

Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności czynu, mimo wcześniejszego warunkowego umorzenia.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który warunkowo umorzył postępowanie wobec J. N. oskarżonego o poświadczenie nieprawdy w dokumentacji technicznej pojazdu. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując na przedawnienie karalności czynu, które nastąpiło przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że karalność czynu z art. 271 § 2 k.k. ustała przed upływem 5 lat od jego popełnienia, a sądy niższych instancji dopuściły się uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą.

Sprawa dotyczyła J. N., oskarżonego o poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniu o badaniu technicznym pojazdu, wpisując niższą masę własną niż rzeczywista. Sąd Rejonowy w B. uznał go za winnego i wymierzył karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata, a także grzywnę. Sąd Okręgowy w T. zmienił wyrok, kwalifikując czyn jako wypadek mniejszej wagi (art. 271 § 2 k.k.) i warunkowo umorzył postępowanie na rok, nakładając świadczenie pieniężne. Prokurator Generalny wniósł kasację, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, a konkretnie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 101 § 5 k.k. i art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Argumentował, że karalność czynu z art. 271 § 2 k.k. (zagrożonego grzywną lub ograniczeniem wolności) ustaje po 5 latach od popełnienia, a w tym przypadku termin ten upłynął przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że karalność czynu upłynęła w dniu 5 listopada 2009 r., a postanowienie o przedstawieniu zarzutów wydano dopiero 19 sierpnia 2011 r. Wobec tego, sądy niższych instancji dopuściły się uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą, nie umarzając postępowania z powodu przedawnienia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. umorzył postępowanie, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może warunkowo umorzyć postępowania, jeśli czyn uległ przedawnieniu, ponieważ przedawnienie stanowi bezwzględną przesłankę umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że karalność czynu z art. 271 § 2 k.k. upłynęła przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Dopuszczenie do warunkowego umorzenia w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.) i jest bezwzględną przesłanką odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

oskarżony (J. N.)

Strony

NazwaTypRola
J. N.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 271 § § 2

Kodeks karny

Czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, zagrożony karą grzywny i ograniczenia wolności.

k.k. art. 101 § § 1 pkt 4

Kodeks karny

Karalność czynu ustaje po 5 latach od jego popełnienia, jeśli jest to występek zagrożony karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat lub jedynie karą grzywny, czy ograniczenia wolności.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wyłączająca ściganie, w tym przedawnienie karalności.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przesłanka odwoławcza, obejmująca umorzenie postępowania z powodu przedawnienia.

Pomocnicze

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 102

Kodeks karny

Przepis dotyczący przerwania biegu przedawnienia, który nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie karalności czynu z art. 271 § 2 k.k. nastąpiło przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Warunkowe umorzenie postępowania w sytuacji przedawnienia stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i bezwzględną przesłankę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

kasację należy uznać za oczywiście zasadną karalność przypisanego mu przestępstwa upłynęła w dniu 5 listopada 2009r. i nie została przedłużona w oparciu o dyspozycję art. 102 k.k., bowiem postanowienie o przedstawieniu podejrzanemu zarzutów wydano dopiero w dniu 19 sierpnia 2011r. dopuszczając się uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Grzegorczyk

członek

Roman Sądej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów o przedawnieniu karalności w sprawach o przestępstwa, w tym o poświadczenie nieprawdy, oraz konsekwencje naruszenia tych przepisów przez sądy niższych instancji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa i specyficznej sytuacji procesowej (wydanie postanowienia o zarzutach po upływie terminu przedawnienia).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów procesowych, nawet w przypadku umorzenia postępowania, i jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji, nawet po latach.

Sąd Najwyższy umorzył sprawę po latach, bo czyn się przedawnił!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 332/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Roman Sądej Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie J. N. oskarżonego z art. 271 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 listopada 2014 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 12 kwietnia 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 10 stycznia 2012 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt […] i przy zastosowaniu art. 537 § 2 k.p.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie w sprawie umarza, 2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 J. N. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 5 lutego 2004 r. w G. pow. B., woj. M., jako diagnosta na Stacji Kontroli Pojazdów „C.” s.j. uprawniony do wydawania zaświadczeń o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdów poświadczył nieprawdę w wydanym załączniku do zaświadczenia nr …/2004 dotyczącym pojazdu marki Iveco nr rej. […], wpisując masę własną pojazdu jako 2220 kg gdy faktycznie masa ta wynosiła 3000 kg, tj. popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt […], Sąd Rejonowy w B. uznał oskarżonego J. N. za winnego zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu i wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata. Oskarżonemu wymierzono też grzywnę w wysokości 180 stawek dziennych po 10 zł każda. Powyższy wyrok zaskarżony został apelacjami przez prokuratora i obrońcę. Sąd Okręgowy w T., wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjmując, iż przypisany czyn stanowi wypadek mniejszej wagi z art. 271 § 2 k.k., na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie przeciwko oskarżonemu warunkowo umorzył na okres próby wynoszącej rok i zasądził od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 500 zł płatne w terminie do dnia 1 lipca 2012 r. Kasację od tego orzeczenia, na korzyść J. N., wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut: - rażącego naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., wynikający z pominięcia dyspozycji art. 101 § 5 k.k. i polegający na warunkowym umorzeniu postępowania karnego względem oskarżonego, co do którego przyjęto, iż popełnił czyn stypizowany w art. 271 § 2 k.k. pomimo zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. 3 Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości oraz umorzenie postępowania przeciwko J. N. o czyn z art. 271 § 2 k.k. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasację należy uznać za oczywiście zasadną, tak jak tego wymaga art. 535 § 5 k.p.k. Jak wynika z akt sprawy, Sąd Okręgowy przypisał, że oskarżony dopuścił się w dniu 5 lutego 2004r. czynu z art. 271 § 2 k.k., a więc przestępstwa, które zagrożone jest jedynie karami grzywny i ograniczenia wolności. Zgodnie z dyspozycją art. 101 § 1 pkt 4 k.k. w przypadku, gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat lub jedynie karą grzywny, czy ograniczenia wolności, jego karalność ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat. W tym stanie rzeczy, karalność przypisanego mu przestępstwa upłynęła w dniu 5 listopada 2009r. i nie została przedłużona w oparciu o dyspozycję art. 102 k.k., bowiem postanowienie o przedstawieniu podejrzanemu zarzutów wydano dopiero w dniu 19 sierpnia 2011r. (k. 49 - 49v), a więc już po upływie terminu przedawnienia. Słusznie zatem podniósł skarżący, że Sąd Okręgowy zmieniając kwalifikację prawną czynu z art. 271 § 1 k.k. na typ uprzywilejowany z art. 271 § 2 k.k. nie dostrzegł wynikających stąd konsekwencji prawnych i wbrew dyspozycji art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. nie umorzył postępowania dopuszczając się uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, uznając, że zarzut podniesiony w kasacji jest w pełni zasadny, należało zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu I instancji uchylić i wobec przedawnienia karalności czynu, którego popełnienie przypisano J. N. postępowanie w sprawie umorzyć. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI