IV KK 332/11

Sąd Najwyższy2012-01-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
prawo karneustawa o przeciwdziałaniu narkomaniikara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenie karykasacjaSąd Najwyższyrecydywastałe źródło dochodu

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej warunkowego zawieszenia kar łącznych pozbawienia wolności dla skazanych za przestępstwa narkotykowe, uznając, że zakaz zawarty w art. 69 § 3 k.k. dotyczy również sprawców działających w warunkach art. 65 § 1 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego w sprawie Rafała D. i Andrzeja S., skazanych za przestępstwa narkotykowe. Kasacja dotyczyła warunkowego zawieszenia kar łącznych pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy błędnie zastosował instytucję warunkowego zawieszenia kary, ponieważ zakaz z art. 69 § 3 k.k. dotyczy również sprawców, którzy z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu (art. 65 § 1 k.k.). W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych Rafała D. i Andrzeja S. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 marca 2011 r. Sąd Okręgowy uznał skazanych za winnych szeregu przestępstw związanych z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii oraz innych, stosując nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 60 § 3 k.k. Następnie połączył wymierzone kary i sprowadził je do kar łącznych pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na okres 10 lat próby. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, w szczególności art. 69 § 3 zdanie drugie k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., argumentując, że zakaz warunkowego zawieszenia kary dotyczy również sprawców, którzy z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że zakaz zawarty w art. 69 § 3 k.k. odnosi się również do sprawców określonych w art. 65 § 1 k.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej warunkowego zawieszenia kar łącznych pozbawienia wolności oraz rozstrzygnięć o dozorze kuratora, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zakaz zawarty w art. 69 § 3 k.k. dotyczy również sprawcy określonego w art. 65 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni przepisów k.k. wskazując, że art. 65 § 1 k.k. nakazuje stosowanie przepisów dotyczących wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, przewidzianych wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k., do sprawcy, który z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. W związku z tym, zakaz z art. 69 § 3 k.k. ma zastosowanie również do tej grupy sprawców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
Rafał D.osoba_fizycznaskazany
Andrzej S.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 69 § § 3

Kodeks karny

Warunkowego zawieszenia kary, o którym mowa w art. 60 § 3 – 5 k.k., nie stosuje się do sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k. (zdanie drugie). Sąd Najwyższy rozszerzył to zastosowanie na sprawców z art. 65 § 1 k.k.

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

Przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k., stosuje się m.in. do sprawcy, który z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu.

Pomocnicze

k.k. art. 60 § § 3

Kodeks karny

Instytucja obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary, która daje możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 60 § § 5

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary może wynosić aż 10 lat.

k.k. art. 64 § § 2

Kodeks karny

Określa sprawcę, do którego stosuje się przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie.

u.p.n. art. 55 § ust. 1 i 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Podstawa skazania za przestępstwa narkotykowe.

u.p.n. art. 56 § ust. 1 i 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Podstawa skazania za przestępstwa narkotykowe.

u.p.n. art. 59 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Podstawa skazania za przestępstwa narkotykowe.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Ciąg przestępstw.

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Łączenie kar przy zbiegu przestępstw.

k.k. art. 91 § § 2

Kodeks karny

Łączenie kar przy zbiegu przestępstw.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Zasady łączenia kar.

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za paserstwo.

k.k. art. 270 § § 3

Kodeks karny

Podstawa skazania za fałszerstwo dokumentu.

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za udział w zorganizowanej grupie przestępczej.

k.k. art. 73 § § 2

Kodeks karny

Oddanie sprawcy pod dozór kuratora w okresie próby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz warunkowego zawieszenia kary z art. 69 § 3 k.k. dotyczy również sprawców z art. 65 § 1 k.k. (którzy uczynili sobie z przestępstwa stałe źródło dochodu).

Godne uwagi sformułowania

Zakaz zawarty w art. 69 § 3 k.k. dotyczy również sprawcy określonego w art. 65 § 1 k.k. Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia wymienionych przepisów.

Skład orzekający

J. Grubba

przewodniczący

B. Skoczkowska

członek

H. Komisarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunkowego zawieszenia kary w kontekście sprawców czyniących sobie z przestępstwa stałe źródło dochodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 60, 64, 65 i 69 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN precyzuje ważną kwestię dotyczącą możliwości warunkowego zawieszenia kary dla osób, które uczyniły sobie z przestępstwa stałe źródło dochodu, co ma istotne znaczenie praktyczne w sprawach karnych.

Czy można zawiesić karę, gdy przestępstwo to stałe źródło dochodu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  26  STYCZNIA  2012  R. 
IV  KK  332/11 
 
Zakaz zawarty w art. 69 § 3 k.k. dotyczy również sprawcy 
określonego w art. 65 § 1 k.k. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Grubba. 
Sędziowie: SN B. Skoczkowska, SA (del. do SN) H. Komisarski 
(sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tabor. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Rafała D. i Andrzeja S., skazanych z art. 
55 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i innych, po rozpoznaniu 
w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r., kasacji, 
wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych od 
wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 marca 2011 r., 
 
1) 
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięć zawartych w 
punktach 11 i 20 odnośnie do wymierzonych Rafałowi D. i 
Andrzejowi S. kar łącznych pozbawienia wolności z warunkowym 
zawieszeniem ich wykonania i w tej części sprawę p r z e k a z a ł  
do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G., 
2) 
u c h y l i ł  
rozstrzygnięcia 
zawarte 
w 
punktach 
12 
i 
21 
zaskarżonego wyroku. 

 
2 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 marca 2011 r., Rafał 
D. został uznany za winnego: 
1) 
przestępstwa z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu 
narkomanii i za to na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy o 
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 
2 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę 
grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 30 zł każda, 
2) 
ciągu trzech przestępstw kwalifikowanych z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy 
o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 
1 k.k. i za to na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu 
narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k. przy 
zastosowaniu art. 60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 2 k.k. wymierzono mu 
karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w 
wysokości 360 stawek dziennych po 30 zł każda, 
3) 
ciągu ośmiu przestępstw kwalifikowanych z art. z art. 56 ust. 1 i 3 
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z 
art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o 
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k. 
przy zastosowaniu art. 60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 4 k.k. 
wymierzono mu karę grzywny w wysokości 360 stawek dziennych 
po 30 zł każda, 
4) 
przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii 
w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 
59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 
k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 3 k.k. 
wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, 

 
3 
5) 
przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 3 k.k. w zw. z art. 
12 k.k. i za to na podstawie art. 291 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 
60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 4 k.k. wymierzono mu karę grzywny w 
wysokości 150 stawek dziennych po 30 zł każda. 
Na podstawie art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. oraz art. 60 § 3 k.k. i 
art. 60 § 5 k.k., Sąd Okręgowy połączył wymierzone Rafałowi D. kary i 
sprowadził je do kar łącznych: 
– 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie 
warunkowo zawiesił na okres 10 lat próby, oddając go w tym czasie, na 
podstawie art. 73 § 2 k.k., pod dozór kuratora. 
– 360 stawek dziennych grzywny po 30 zł każda stawka. 
Tym samym wyrokiem Andrzej S. został uznany za winnego: 
1) 
ciągu dziesięciu przestępstw kwalifikowanych z art. 56 ust. 1 i 3 
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za 
to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu 
narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k. przy 
zastosowaniu art. 60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 4 k.k. wymierzono mu 
karę grzywny w wysokości 360 stawek dziennych po 30 zł każda, 
2) 
ciągu trzech przestępstw kwalifikowanych z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy 
o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na 
podstawie art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w 
zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 3 
k.k. i art. 60 § 6 pkt 2 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia 
wolności oraz karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 
30 zł każda, 
3) 
przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii 
w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 
59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 

 
4 
k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 3 k.k. 
wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, 
4) 
przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 258 § 1 
k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 3 k.k. i art. 60 § 6 pkt 4 k.k. 
wymierzono mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych 
po 30 zł każda. 
Z kolei, na podstawie art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. oraz art. 60 § 
3 k.k. i art. 60 § 5 k.k., Sąd Okręgowy połączył wymierzone Andrzejowi 
S. kary i sprowadził je do kar łącznych: 
– 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie 
warunkowo zawiesił na okres 10 lat próby, oddając go w tym czasie, na 
podstawie art. 73 § 2 k.k., pod dozór kuratora. 
– 360 stawek dziennych grzywny po 30 zł każda stawka. 
Przedmiotowy wyrok, w części dotyczącej Rafała D. i Andrzeja S., 
nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 7 
kwietnia 2011 r. 
Kasację od tego wyroku, w trybie art. 521 k.p.k., na niekorzyść 
skazanych, w części dotyczącej orzeczenia o karze, wniósł Prokurator 
Generalny. 
Skarżący podniósł zarzut „rażącego i mającego istotny wpływ na 
treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, a 
mianowicie art. 69 § 3 zdanie drugie k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., 
polegające na przyjęciu, że przewidziana w art. 60 § 3 k.k. możliwość 
warunkowego zawieszenia wykonania nadzwyczajnie złagodzonej kary 
pozbawienia ma zastosowanie do sprawców, którzy z popełnienia 
przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu lub popełnili 
przestępstwo działając w zorganizowanej grupie, podczas gdy do 

 
5 
sprawców tych, na podstawie art. 65 § 1 k.k. stosuje się przepisy 
dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z 
poddaniem sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy określonego w 
art. 64 § 2 k.k., a więc także przepis art. 69 § 3 zdanie drugie, 
wykluczający możliwość zawieszenia wykonania kary, o którym mowa w 
art. 60 § 3 – 5 k.k.”. 
Ostatecznie skarżący wniósł o „uchylenie punktów 11 i 20 
zaskarżonego wyroku, w zakresie wymierzonych Rafałowi D. i 
Andrzejowi S. kar łącznych pozbawienia wolności z warunkowym 
zawieszeniem ich wykonania oraz punktów 12 i 21 dotyczących oddania 
oskarżonych w okresie próby pod dozór kuratora i przekazanie sprawy w 
tym zakresie do ponownego rozpoznania”. 
Sąd Najwyższy zważył co następuje. 
Kasacja okazała się zasadna. 
Wymierzając Rafałowi D. i Andrzejowi S. kary za poszczególne 
przypisane im przestępstwa, Sąd Okręgowy, w każdym przypadku, 
zastosował instytucję obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary, 
o której mowa w art. 60 § 3 k.k. 
Co istotne, Rafał D. i Andrzej S. z popełnienia wszystkich 
przestępstw, za które wymierzono im kary pozbawienia wolności, objęte 
karą łączną, za wyjątkiem jednego przestępstwa przypisanego Rafałowi 
D., uczynili sobie stałe źródło dochodu, co skutkowało przyjęciem w 
podstawie skazania art. 65 § 1 k.k. 
Idąc dalej, art. 60 § 3 k.k., daje możliwość warunkowego 
zawieszenia wykonania kary, na wyjątkowych warunkach (dopuszczalne 
jest warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności nie 
przekraczającej 5 lat, a okres próby może wynosić aż 10 lat – art. 60 § 5 
k.k.), wobec sprawcy, któremu nadzwyczajnie złagodzono karę na 
podstawie tego przepisu. Niemniej, zgodnie z art. 69 § 3 zdanie drugie 

 
6 
k.k., warunkowego zawieszenia kary, o którym mowa w art. 60 § 3 – 5 
k.k., nie stosuje się do sprawcy określonego w art. 64 § 2 k.k., czyli do 
multirecydywisty. 
Wprawdzie Rafał D. i Andrzej S. żadnego przestępstwa nie 
popełnili w warunkach art. 64 § 2 k.k., ale zostali skazani za działanie w 
warunkach art. 65 § 1 k.k. Zgodnie zaś z tym ostatnim artykułem, 
przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków 
związanych z poddaniem sprawcy próbie , przewidziane wobec sprawcy 
określonego w art. 64 § 2 k.k., stosuje się m.in. do sprawcy, który z 
popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. 
W tej sytuacji, nie może budzić wątpliwości, że zakaz zawarty w 
art. 69 § 3 k.k. dotyczy również sprawcy określonego w art. 65 § 1 k.k. 
Zakaz ten odnosił się zatem także do Rafała D. i Andrzeja S. W 
rezultacie, zawieszając warunkowo wykonanie wymierzonej im kary 
łącznej pozbawienia wolności, Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego 
naruszenia wymienionych przepisów. 
Zaprezentowane stanowisko znajduje oparcie w poglądach 
wyrażanych w piśmiennictwie (por. G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, P. Kardas, 
J. Majewski, J. Raglewski, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll: Kodeks 
karny. Część ogólna. Tom I. Komentarz do art. 1 – 116, Kraków 2004, 
teza 19 do art. 69 k.k.; E. Bieńkowska, B. Kunicka – Michalska, G. 
Rejman, J. Wojciechowska: Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, 
Warszawa 1999, teza 19 do art. 65 k.k.; R. Góral: Kodeks karny. 
Praktyczny komentarz z orzecznictwem, Warszawa 2005, teza 17 do art. 
65 k.k.). 
Zaistniałe uchybienie miało wpływ na treść zapadłego wyroku, 
ponieważ 
doszło 
do 
warunkowego 
zawieszenia 
wykonania 
wymierzonych Rafałowi D. i Andrzejowi S. kar łącznych pozbawienia 

 
7 
wolności, choć zastosowanie dobrodziejstwa tej instytucji było wobec 
nich niedopuszczalne. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił punkty 11 i 20 
zaskarżonego wyroku, w zakresie dotyczącym wymierzonych Rafałowi 
D. i Andrzejowi S. kar łącznych pozbawienia wolności z warunkowym 
zawieszeniem ich wykonania i w tej części sprawę przekazał do 
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. 
Sąd Najwyższy uchylił też punkty 12 i 21 zaskarżonego wyroku, 
które zawierały rozstrzygnięcia o oddaniu skazanych pod dozór kuratora, 
ponieważ orzeczenia te były ściśle związane z orzeczeniem o 
warunkowym 
zawieszeniu 
wykonania 
kar 
łącznych 
pozbawienia 
wolności. 
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy winien ograniczyć 
swoje orzeczenie do wymierzenia Rafałowi D. i Andrzejowi S. kar 
łącznych pozbawienia wolność, przy czym winien kierować się 
poczynionymi wyżej uwagami, tak aby uniknąć uchybienia, które 
zdecydowało o uchyleniu zaskarżonego wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI