IV KK 329/19

Sąd Najwyższy2019-08-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaobrona obligatoryjnabezwzględna przyczyna odwoławczaSąd Najwyższypostępowanie karneart. 439 k.p.k.art. 79 k.p.k.

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w R., uwzględniając wniosek obrońcy skazanego i wskazując na prawdopodobne wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z powodu braku obligatoryjnego obrońcy w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w R., który utrzymywał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca uzasadniał wniosek trudną sytuacją osobistą i majątkową skazanego. Prokurator wniósł o uwzględnienie kasacji z uwagi na bezwzględną przyczynę odwoławczą związaną z brakiem obligatoryjnego obrońcy w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Najwyższy, podzielając te argumenty, wstrzymał wykonanie zaskarżonego wyroku.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego L. P. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 stycznia 2019 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 6 sierpnia 2018 r. Obrońca uzasadniał swój wniosek trudną sytuacją osobistą i majątkową skazanego. Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej uwzględnienie, wskazując na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k., a mianowicie brak udziału obligatoryjnego obrońcy w rozprawie apelacyjnej. Sąd Najwyższy, opierając się na tej przesłance, uznał za prawdopodobne wystąpienie tej wady postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, obrona obligatoryjna w takich przypadkach ustaje dopiero z chwilą wydania postanowienia o jej braku, czego w tej sprawie nie uczyniono. W związku z tym, procedowanie pod nieobecność obrońcy było niedopuszczalne. Sąd Najwyższy uznał, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, co może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i ponownym rozpoznaniem sprawy. W konsekwencji, wstrzymano wykonanie zaskarżonego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania orzeczenia jest uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji z powodu braku udziału obligatoryjnego obrońcy w postępowaniu apelacyjnym, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Skoro istnieje możliwość wydania rozstrzygnięcia kształtującego inaczej sytuację prawną skazanego, wstrzymanie wykonania orzeczenia jest zasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wstrzymanie wykonania wyroku

Strona wygrywająca

skazany (L. P.)

Strony

NazwaTypRola
L. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza polegająca na braku udziału w rozprawie apelacyjnej obowiązkowego obrońcy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których udział obrońcy w postępowaniu jest obligatoryjny.

k.p.k. art. 79 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na obligatoryjność obrony w określonych sytuacjach.

k.p.k. art. 79 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Określa moment ustania obowiązku obrony.

k.p.k. art. 450 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Wyklucza procedowanie pod nieobecność obrońcy w sytuacji, gdy jego udział jest obligatoryjny.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Reguluje zakres rozpoznania kasacji, wskazując na możliwość uwzględnienia szerszych podstaw niż te podniesione przez stronę.

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego skazano oskarżonego (groźba karalna).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k. (brak obligatoryjnego obrońcy w postępowaniu apelacyjnym). Możliwość wydania rozstrzygnięcia kształtującego w sposób odmienny sytuację prawną skazanego.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k. obrona obligatoryjna w wypadkach wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 k.p.k.) podlega ona rozpoznaniu w zakresie szerszym wynikającym m.in. z dyspozycji art. 439 k.p.k.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjności obrony w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wstrzymania wykonania orzeczenia w przypadku wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem obrońcy w postępowaniu apelacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w postępowaniu karnym i pokazuje, jak Sąd Najwyższy może interweniować na etapie kasacji, wstrzymując wykonanie wyroku z powodu wadliwości proceduralnych.

Brak obrońcy w sądzie? Sąd Najwyższy wstrzymuje wykonanie wyroku!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 329/19
POSTANOWIENIE
Dnia 29 sierpnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
L. P.
skazanego z art. 190 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 29 sierpnia 2019 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego w kasacji
od wyroku Sądu Okręgowego w R.
z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R.
z dnia 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt X K (…)
postanowił:
wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt III Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt X K (…).
UZASADNIENIE
W kasacji obrońcy skazanego zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego przez tę skargę orzeczenia, uzasadniając go trudną sytuacją osobistą i majątkową L. P.. W odpowiedzi na tę kasację prokurator wniósł o jej uwzględnienie z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie na etapie postępowania przed Sądem drugiej instancji bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k., a w konsekwencji uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Przesłanką decyzji Sądu Najwyższego były okoliczności sygnalizowane w odpowiedzi prokuratora na kasację. Niezależnie bowiem od treści zarzutów zamieszczonych we wniesionej skardze, stosownie do regulacji art. 536 k.p.k., podlega ona rozpoznaniu w zakresie szerszym wynikającym m.in. z dyspozycji art. 439 k.p.k. Ten aspekt sprawy należało uwzględnić również na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Jako realne jawi się w sprawie wystąpienie w postępowaniu odwoławczym uchybienia polegającego na braku udziału w rozprawie apelacyjnej obowiązkowego obrońcy oskarżonego (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 oraz § 3 k.p.k.). Stosownie bowiem do poglądu wyrażanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. np. wyrok z dnia 16 stycznia 2018 r., V KK 450/17, LEX nr 2425909), obrona obligatoryjna w wypadkach wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 k.p.k.). Skoro zatem w sprawie niniejszej takiego postanowienia nie wydano, to stosownie do powyższego zapatrywania, udział obrońcy miał charakter obligatoryjny także w postępowaniu odwoławczym. Wykluczone więc w konsekwencji byłoby procedowanie pod nieobecność obrońcy (art. 450 § 1 i 3 k.p.k.).
Okoliczności te będą przedmiotem szczegółowego rozważenia na rozprawie kasacyjnej, choć już na obecnym etapie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej kasacji z podanych powodów jest znaczne, co może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i otworzyć drogę do ponownego rozpoznania zwykłego środka odwoławczego wniesionego na korzyść skazanego. Tym samym, przedmiotem rozważań sądu odwoławczego stanie się na nowo kwestia oceny prawnej zachowania zarzuconego skazanemu. Skoro zaś pojawiła się możliwość wydania rozstrzygnięcia kształtującego w sposób odmienny jego sytuację prawną, należało uznać, że powstały warunki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego wyroku.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI