IV KK 325/24

Sąd Najwyższy2024-10-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
przywłaszczenieleasingpojazdyczyn ciągłykasacjaSąd Najwyższyprawo karneszkoda majątkowa

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją i nie służy ponownej ocenie dowodów ani kontroli ustaleń sądu pierwszej instancji. Oddalono kasację i obciążono skazanego kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach. Skazany został uznany za winnego przywłaszczenia szeregu samochodów ciężarowych i naczep, co spowodowało szkodę o łącznej wartości ponad 2,7 miliona złotych. Obrońca w apelacji zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok jedynie w zakresie dat czynów ciągłych. Obrońca w kasacji podtrzymał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 284 k.k. i art. 709^13 § 2 k.c., kwestionując zasadność przypisania skazanemu popełnienia czynów zabronionych oraz zobowiązania do naprawienia szkody. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie z powodu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do ponownej oceny dowodów. Stwierdzono, że sąd odwoławczy rzetelnie odniósł się do zarzutów apelacyjnych i prawidłowo dokonał kontroli instancyjnej. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 415 § 1 k.p.k. uznano za chybione, gdyż sądy obu instancji prawidłowo stwierdziły brak zastosowania tej klauzuli antykumulacyjnej ze względu na różnicę przedmiotową roszczeń dochodzonych w postępowaniu cywilnym i orzeczonych w wyroku karnym. Kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli kasacja jest oczywiście bezzasadna i nie dotyczy uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją i nie służy ponownej ocenie dowodów ani kontroli ustaleń sądu pierwszej instancji. Zarzuty muszą dotyczyć wadliwego procedowania sądu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

SkarPaństwo (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznaskazany
P.spółkapokrzywdzony
S. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 415 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 709^13 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 433 § 1, art. 447 § 1, art. 440, art. 438 pkt 1 k.p.k.) poprzez zaniechanie rozpoznania apelacji poza granicami podniesionych zarzutów. Naruszenie prawa materialnego (art. 284 k.k., art. 709^13 § 2 k.c.) poprzez nieprawidłowe zastosowanie. Naruszenie art. 415 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie jego zastosowania. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 433 § 2, art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 4, art. 410 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3, art. 433 § 2 k.p.k.) poprzez arbitralne zaakceptowanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego przez sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony dokonywać w ramach postępowania kasacyjnego ponownej oceny dowodów i na tej podstawie kontrolować prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych. Postępowanie kasacyjne nie może bowiem polegać na ponownej apelacyjnej kontroli orzeczenia i nie może być traktowane jako trzecia instancja. o obrazie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, zaś o naruszeniu przepisu art. 457 § 3 k.p.k. - gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji. Wskazana w art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. tzw. klauzula antykumulacyjna wymaga dla swego zastosowania stwierdzenia zarówno tożsamości przedmiotowej, jak i podmiotowej owego roszczenia, do którego procedowanie się odnosi.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania kasacyjnego, w szczególności ograniczeń kontroli sądowej, stosowania klauzuli antykumulacyjnej oraz zakresu kontroli apelacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z przywłaszczeniem pojazdów leasingowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym ograniczeń kasacji i stosowania klauzuli antykumulacyjnej, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Sąd Najwyższy przypomina: Kasacja to nie trzecia instancja!

Dane finansowe

WPS: 2 734 500 PLN

naprawienie szkody: 865 500 PLN

naprawienie szkody: 1 188 300 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 325/24
POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
w sprawie
S. B. (B.)
skazanego z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 października 2024 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II AKa 338/23 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Katowiacach
z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt V K 72/20
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 3 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Katowicach sygn. akt V K 72/20 uznał
S. B. za winnego tego, że działając w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. dopuścił się następujących występków polegających na tym, że:
1.
w dniu 20 lipca 2018 roku w K. i M. , działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą O. z siedzibą w K. i M. , przywłaszczył cudze rzeczy ruchome w postaci:
1.
samochodu ciężarowego D. nr X. , nr rej. S. , o wartości 142 000 zł powierzonego mu przez P. z siedzibą w Ł.  na podstawie umowy leasingu o numerze […] z dnia 12 grudnia 2017 roku,
2.
samochodu ciężarowego D.1 nr X. 1 , nr rej. S. 1 , o wartości 142 000 zł powierzonego mu przez P. z siedzibą w Ł.  na podstawie umowy leasingu o numerze [...]1 z dnia 12 grudnia 2017 roku,
3.
samochodu ciężarowego D. nr X. 2 , nr rej. S. 2 , o wartości 142 000 zł powierzonego mu przez P. z siedzibą w Ł.  na podstawie umowy leasingu o numerze [...]2 z dnia 12 grudnia 2017 roku,
4.
samochodu ciężarowego D.1 nr X. 3 , nr rej. S. 3, o wartości 146 500 zł powierzonego mu przez P. z siedzibą w Ł.  na podstawie umowy leasingu o numerze [...]3 z dnia 1 marca 2017 roku,
5.
samochodu ciężarowego D.1 nr X. 4 , nr rej. S. 4, o wartości 146 500 zł powierzonego mu przez P. z siedzibą w Ł.  na podstawie umowy leasingu o numerze [...]4 z dnia 1 marca 2017 roku,
6.
samochodu ciężarowego D.1 nr X. 5 , nr rej. S. 5, o wartości 146 500 zł powierzonego mu przez P. z siedzibą w Ł.  na podstawie umowy leasingu o numerze [...]5 z dnia 3 marca 2017 roku,
czym spowodował szkodę o łącznej wartości 865 500 zł w mieniu P. z siedzibą w Ł. , czym wyczerpał znamiona występku z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 12 § 1 k.k.;
7.
w dniu 20 sierpnia 2018 roku w K. i M. , działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą O. z siedzibą w K. i M. , przywłaszczył cudze rzeczy ruchome w postaci:
8.
naczepy K. o nr rej. W., rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze […]6z dnia 1 czerwca 2016 roku,
9.
naczepy K. o nr rej. W. 2, rok produkcji 2016 o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze […]7 z dnia 1 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 3, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze […]8 z dnia 1 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 4, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze […]9 z dnia 1 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 5, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze […]10 z dnia 1 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 6, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. 6\sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze[…]11 z dnia 9 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 7, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. 6sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]12 z dnia 9 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 8, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]13 z dnia 9 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 9, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]14 z dnia 15 czerwca 2016 roku,
-
naczepy K. o nr rej. W. 10, rok produkcji 2016, o wartości 66 900 zł powierzonej mu przez S. 6sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]15 z dnia 15 czerwca 2016 roku,
-
ciągnika siodłowego M. o nr rej. W. 11, rok produkcji 2016, o wartości 240 000 zł powierzonego mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]16 z dnia 18 listopada 2016 roku,
- ciągnika siodłowego M. nr rej. W. 12, rok produkcji 2016, o wartości 240 000 zł powierzonego mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 -na podstawie umowy leasingu o numerze [...]17 z dnia 18 listopada 2016 roku,
-
ciągnika siodłowego M. nr rej. W. 13, rok produkcji 2016, o wartości 240 000 zł powierzonego mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]18 dnia 18 listopada 2016 roku,
-
ciągnika siodłowego M. nr rej. W. 14, rok produkcji 2016, o wartości 240 000 zł powierzonego mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]19 z dnia 18 listopada 2016 roku,
-
ciągnika siodłowego M. nr rej. W. 15, rok produkcji 2016, o wartości 240 000 zł powierzonego mu przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 na podstawie umowy leasingu o numerze [...]20 z dnia 22 listopada 2016 roku, czym spowodował szkodę o łącznej wartości 1 869 000 zł w mieniu S. sp. z o.o. z siedzibą w W., tj. występku z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.km. i art. 12 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 rr. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu jedną karę 2 lat pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązano S. B.  do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem: przypisanym mu w punkcie 1a wyroku poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego P. z siedzibą w Ł.  kwoty 865. 500,00 zł oraz przypisanego mu w punkcie 1b wyroku poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego S. sp. z o.o. z siedzibą w W. 1 kwoty 1 188 300 zł.
Apelację od wyroku złożył obrońca skazanego i zarzucił rozstrzygnięciu: obrazę przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku tj. art. 7 k.p.k., w zw. z art. 4 k.p.k., i art. 410 k.p.k., a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażąca niewspółmierność orzeczonej kary. Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego S. B. od popełnienia zarzucanych czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, lub w przypadku braku uznania zarzutów z pkt. 1 bądź 4 apelacji o zmianę wyroku poprzez orzeczenie kary jednego roku ograniczenia wolności obok kary 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Wyrokiem z 11 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w sprawie o sygn. II AKa 338/23 zmienił
wyrok w ten sposób, że datę czynu ciągłego z punktu 1a określił jako: „w nieustalonym dniu w okresie od 21 lipca 2018 roku do końca 2018 roku", natomiast datę czynu ciągłego z punktu 1b określił jako: „w nieustalonym dniu w okresie od 22 sierpnia 2018 roku do końca 2018 roku”, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku złożył obrońca skazanego i zarzucił rozstrzygnięciu:
1.
rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj
.  art
. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k. i art. 438 pkt 1 k.p.k.
,
polegające na
zaniechaniu rozpoznania apelacji oskarżonego poza granicami podniesionych zarzutów
i dokonania wszechstronnej kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku, w
skutek czego doszło do rażąco niesprawiedliwego utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Katowicach przypisującego oskarżonemu popełnienie czynów ciągłych z art.
284 k.k. pomimo tego, że zapadło ono z
rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 284 k.k. oraz art. 709
13
§ 2 k.c.,
tj.
pomimo tego, że oskarżony swoim działaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu zabronionego, gdyż w dacie czynu posiadał tytuł prawny do władania pojazdami powierzonymi mu w wyniku zawarcia umów leasingu; a w sytuacji braku uznania za zasadne powyższego zarzutu - rażąco niesprawiedliwego utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Katowicach, na mocy którego oskarżony został zobowiązany na podstawie art. 46 k.k., do naprawienia szkody wobec S. sp. z o.o. oraz P. S.A. mimo, że roszczenia wynikające z przestępstwa było już przedmiotem postępowań cywilnych, w większości prawomocnych, wskutek czego doszło do naruszenia 415 § 1 zd. drugie k.p.k. poprzez jego niezastosowanie konsekwencją czego jest, bądź będzie pozostawienie w obrocie prawnym dwóch orzeczeń dotyczących tych samych roszczeń,
2.
rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia przepisu prawa
materialnego - art. 284 k.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, a przepisu art. 709
13
§ 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że wypełnienie znamion czynu zabronionego przywłaszczenia może nastąpić także w sytuacji, gdy nie ustal byt prawny umowy na mocy, której oskarżony był uprawniony do posiadania ruchomości
, które w zarzucie wskazane zostały jako przedmioty czynności wykonawczej, a w konsekwencji uznanie oskarżonego za winnego, mimo że nie wyczerpał on znamion zarzucanego mu przestępstwa,
3.
rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 415 k.p.k. poprzez zaniechanie jego zastosowania i utrzymanie w mocy wyroku sądu I instancji, w którym na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem,
4.
rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego -
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k
., polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Apelacyjny wszechstronnej kontroli odwoławczej wszystkich zarzutów apelacji, w następstwie czego doszło do utrzymania w mocy wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. akt V K 72/20 z dnia 11 stycznia 2024 roku, co przejawiało się brakiem należytego rozważenia zarzutów apelacji w zakresie, w jakim dotyczyły one zarzutu opisanego w punkcie 1a), tirety 1, 2, 3 i 4 apelacji,
5.
rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia przepisu prawa procesowego -
art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 410 k.p.k.
w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k., polegające na arbitralnym zaakceptowaniu przez sąd II instancji nieprawidłowej oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd I instancji, a przez to brak należytej kontroli tej oceny, poprzez:
-
przyjęcie pozbawionego podstaw dowodowych domniemania, zgodnie z którym wprawdzie nie sposób ustalić, wypowiedzenie której umowy leasingu znajdowało się w przesyłce, której dotyczy dowód w postaci potwierdzenia odbioru korespondencji, jednakże „Nie wiadomo jednak, czy nie dotyczyło nadanych wspólną przesyłką pakietu wszystkich oświadczeń leasingodawcy w tym przedmiocie pochodzących z tej samej daty” (cyt. strona 5 uzasadnienia wyroku),
-
przyjęcie pozbawionego podstaw dowodowych domniemania, zgodnie z którym wprawdzie na potwierdzeniu odebrania wypowiedzenia umowy leasingu nadanego przez P. S.A. widnieje podpis P. Ś. , jednakże trudno przypuszczać, aby nie przekazała onA tak istotnych dokumentów swojemu przełożonemu.
Autor kasacji wniósł o uchylenie obu wyroków oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,
względnie o
uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasacje prokurator wniósł o jej oddalanie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja
obrońcy skazanego okazała się oczywiście bezzasadna, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do uwag o charakterze ogólnym należy wskazać, że zgodnie z art. 523
§
1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Dotyczy to uchybień sądu odwoławczego. Zamknięty katalog podstaw kasacyjnych wskazanych w art. 523 § 1 k.p.k. wyłącza spośród nich zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie jest uprawniony dokonywać w ramach postępowania kasacyjnego ponownej oceny dowodów i na tej podstawie kontrolować prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych. Postępowanie kasacyjne nie może bowiem polegać na ponownej apelacyjnej kontroli orzeczenia i nie może być traktowane jako trzecia instancja.
Również, zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, niedopuszczalne jest w kasacji skuteczne kierowanie zarzutów przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Rolą Sądu Najwyższego nie jest bowiem ponowna kontrola orzeczenia sądu
meriti,
a więc rozpoznawanie kolejny raz zarzutów stawianych temu rozstrzygnięciu. Zarzuty podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia sądu pierwszej instancji podlegają rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego. Nie budzi również wątpliwości, że powtórzenie w kasacji zarzutów wywiedzionych uprzednio w apelacji jest możliwe w przypadku wystąpienia tzw. efektu przeniesienia, czyli sytuacji, kiedy sąd odwoławczy nienależycie rozpozna apelację, jednak w takim wypadku skarżący musi w kasacji sformułować zarzut dotyczący wadliwego procedowania instancji odwoławczej, w następstwie, którego doszło do przeniknięcia uchybienia sądu
a quo
do orzeczenia sądu drugiej instancji. W takim wypadku to na skarżącym ciąży obowiązek podniesienia i wykazania wadliwości procedowania przez sąd odwoławczy, w następstwie, którego doszło do owego przeniknięcia uchybienia do
orzeczenia drugoinstancyjnego
.
W wywiedzionej kasacji skarżący zarzuca sądowi odwoławczemu dokonanie nieprawidłowej kontroli instancyjnej poprzez: nienależyte rozpoznanie zarzutów z pkt 1 a tiret 1,2,3,4 apelacji (zarzut z pkt. 4 kasacji) oraz arbitralne zaakceptowanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego (zarzut z pkt. 5 kasacji), w obu przypadkach powołując się na treść art.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., a w zarzucie z pkt. 5  kasacji również art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 410 k.p.k.
Zarzutu te okazały się jednak chybione. Analiza bowiem treści nadzwyczajnego środka zaskarżenia prowadzi do wniosku, iż, autor kasacji uzasadniając zarzuty nie wskazuje na konkretne uchybienia
sądu ad quem
, ograniczając się do polemiki ze stanowiskiem sądu odwoławczego.
Zgodnie zaś z orzecznictwem Sądu Najwyższego, o obrazie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, zaś o naruszeniu przepisu art. 457 § 3 k.p.k. - gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji. Taka sytuacja nie miała w przedmiotowej sprawie miejsca.
W niniejszej sprawie sąd odwoławczy w sposób rzetelny odniósł się do zarzutów apelacyjnych, co wynika z pisemnych motywów rozstrzygnięcia. Wbrew również twierdzeniom autora kasacji sąd odwoławczy
w sposób prawidłowy dokonał kontroli instancyjnej postępowania dowodowego i zasadnie zaakceptował ustalenia sądu pierwszej instancji.
Sąd odwoławczy nie naruszył również art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.
i art. 438 pkt 1 k.p.k.
- co wskazując na
rażące naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 284 k.k. oraz art. 709
13
§ 2 k.c., - jako źródła rażącej niesprawiedliwości orzeczenia – zarzuca skarżący
(zarzut z pkt. 1 kasacji).  P
rzepis art. 440 k.p.k. jest skierowany do sądu odwoławczego i dopuszcza orzekanie przez ten sąd poza granicami zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów, co należy rozumieć jako uprawnienie i obowiązek tego sądu, gdy dostrzega on naruszenie wykraczające poza zakres zaskarżenia i podniesione w środku odwoławczym zarzuty. W judykaturze i doktrynie podkreśla się przy tym, że wyjątkowy charakter przepisu art. 440 k.p.k. objawia się w możliwości orzekania niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, jeżeli sąd ten uzna, że utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.
Zgodnie zaś z utrwalonym w orzecznictwie poglądem Sądu Najwyższego, z racji wyjątkowego charakteru regulacja z art. 440 k.p.k. znajduje zastosowanie w przypadku, gdy zaskarżone orzeczenie lub rozstrzygnięcie w nim zawarte jest rażąco niesprawiedliwe, a więc dotknięte uchybieniem mieszczącym się w katalogu tzw. względnych przyczyn odwoławczych, o ile jego charakter i waga są takie, iż czyni owo orzeczenie niesprawiedliwym w stopniu rażącym. Rażąca niesprawiedliwość orzeczenia sądu odwoławczego ma natomiast miejsce wtedy, gdy sąd ten pominął lub nie zauważył uchybień popełnionych przez sąd, niewątpliwych i bezspornych, które w sposób znaczący mogły stanowić o naruszeniu przez orzeczenie między innymi zasady sprawiedliwej represji. Ta właśnie "rażąca niesprawiedliwość" w rozumieniu art. 440 k.p.k. musi być nie tylko "oczywista", czyli "niewątpliwa", ale ma także wyrażać poważny "ciężar gatunkowy" uchybienia, które legło u podstaw wydania orzeczenia dotkniętego "rażącą niesprawiedliwością". Dotyczy to więc nie każdej "niesprawiedliwości" wydanego orzeczenia, a jedynie takiej, której nie można pogodzić, chociażby z zasadą rzetelnego procesu
(postanowienie SN z 26 lipca 2023 r. sygn. III KK 256/23 i cyt. tam orzecznictwo).
Tymczasem obrońca skazanego zaprezentował jedynie własny wywód kwestionujący
de facto
okoliczności faktyczne dotyczące sprawstwa skazanego w zakresie przypisanych mu czynów, mimo iż sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie strony podmiotowej i przedmiotowej czynów przypisanych skazanemu, co trafnie zaaprobował sąd odwoławczy.
Chybiony okazał się również zarzut naruszenia art.
415 § 1 k.p.k., którego naruszenie zarzucił skarżący w pkt 1 i 3 kasacji.
Prawidłowo uznał sąd I instancji i zaaprobował w toku kontroli instancyjnej, sąd odwoławczy, że ww. przepis nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Jak wskazały sądy obu instancji, w postępowaniach cywilnych pokrzywdzeni dochodzili zapłaty zaległych rat leasingowych, tymczasem zaskarżony wyrok - w zakresie orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody - dotyczy przywłaszczonych przez S. B. zestawów pojazdów. Wskazana w art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. tzw. klauzula antykumulacyjna wymaga dla swego zastosowania stwierdzenia zarówno tożsamości przedmiotowej, jak i podmiotowej owego roszczenia, do którego procedowanie się odnosi. Wobec braku tożsamości przedmiotowej roszczeń dochodzonych w postpowaniu cywilnym oraz orzeczonych zaskarżonym wyrokiem, przepis art. 415 § 1 k.p.k. nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania.
Bezzasadny okazał się zarzut z pkt. 2 kasacji. W przedmiotowej sprawie Sąd Apelacyjny zmienił wyrok jedynie w odniesieniu do daty czynów ciągłych przypisanych skazanemu, a więc w zakresie jednego z elementów ustaleń faktycznych, utrzymując zaskarżony wyrok w mocy w pozostałej części. W tej sytuacji nie jest poprawne postawienie w kasacji zarzutu naruszenia art. 284 § k.k. oraz art. 709
13
§ 2 k.c., bowiem Sąd Apelacyjny tego przepisu nie stosował. Ponadto, zarzutu naruszenia prawa materialnego nie podniesiono w apelacji, wobec czego w kasacji nie było możliwe skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia wymogów kontroli apelacyjnej w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, kasację należało oddalić jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI