IV KK 323/22

Sąd Najwyższy2022-11-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko funkcjonariuszom publicznymŚrednianajwyższy
czynna napaśćfunkcjonariusz policjiprzemocsamochódobrażenia ciałakwalifikacja prawnaopis czynukasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej zmiany kwalifikacji czynu przypisanego oskarżonemu, wskazując na błąd w opisie przestępstwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, który zmienił kwalifikację czynu przypisanego K.B. z czynu z art. 223 § 1 k.k. na art. 224 § 2 k.k., pomijając w opisie obrażenia ciała pokrzywdzonego funkcjonariusza policji. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażącą obrazę przepisów k.p.k. dotyczących dokładnego opisu czynu w wyroku skazującym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zmiany kwalifikacji czynu i przekazał sprawę sądowi okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego K.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Myszkowie, przypisując K.B. popełnienie przestępstwa z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegającego na stosowaniu przemocy samochodem w celu zmuszenia funkcjonariusza policji do zaniechania czynności służbowej. Kluczowym zarzutem kasacji było to, że sąd okręgowy, zmieniając opis czynu, pominął okoliczności stanowiące znamię czynu z art. 157 § 2 k.k., tj. spowodowanie u pokrzywdzonego funkcjonariusza konkretnych obrażeń ciała. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając rażącą obrazę art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., który nakazuje dokładne określenie przypisanego czynu w wyroku skazującym. Wobec tego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zmiany kwalifikacji czynu i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania, z zaleceniem zachowania zgodności opisu czynu z jego kwalifikacją prawną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy błędnie opisał czyn, pomijając w opisie obrażenia ciała pokrzywdzonego funkcjonariusza, co stanowi rażącą obrazę przepisów k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy, zmieniając kwalifikację czynu, pominął istotne elementy opisu czynu z art. 157 § 2 k.k., co narusza obowiązek dokładnego określenia przypisanego czynu w wyroku skazującym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
sierż. G. B.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 224 § § 2

Kodeks karny

Stosowanie przemocy w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do zaniechania prawnej czynności służbowej.

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Spowodowanie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni.

k.p.k. art. 413 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek dokładnego określenia w wyroku skazującym przypisanego oskarżonemu czynu.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zasada absorpcji przy zbiegu przepisów.

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

Określenie kary w granicach zagrożenia przewidzianego dla najsurowszego z typów.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed sądem odwoławczym.

k.k. art. 223 § § 1

Kodeks karny

Czynna napaść na funkcjonariusza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja Prokuratora Generalnego podniosła zarzut rażącej obrazy przepisów k.p.k. dotyczących opisu czynu, poprzez pominięcie w opisie znamion czynu z art. 157 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego obowiązek dokładnego określenia w treści wyroku skazującego przypisanego oskarżonemu czynu

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Dariusz Kala

członek

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących opisu czynu w wyroku skazującym, konieczność zachowania zgodności opisu czynu z jego kwalifikacją prawną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z opisem czynu w wyroku sądu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli merytoryczna ocena czynu nie była kwestionowana. Podkreśla znaczenie precyzji w orzecznictwie karnym.

Błąd w opisie czynu kosztował uchylenie wyroku – Sąd Najwyższy przypomina o precyzji w orzecznictwie karnym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 323/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca)
Protokolant Olga Tyburc-Żelazek
w sprawie
K. B.
‎
skazanego z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i in.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
‎
w dniu 14 listopada 2022 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie
‎
z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt VII Ka 539/21,
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Myszkowie
‎
z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt II K 549/20,
1. uchyla zaskarżony wyrok w części rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1b i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
2. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji Prokuratora Generalnego.
UZASADNIENIE
K. B. został oskarżony m in. o to, że:
„I.
w dniu 7 sierpnia 2020 roku w M., dokonał czynnej napaści na funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w M.  sierż. G. B. podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych używając niebezpiecznego przedmiotu w postaci samochodu osobowego w ten sposób, że
‎
w trakcie podjętej przez w.w. funkcjonariusza czynności służbowej polegającej na próbie zatrzymania, nie reagując na wydawane mu polecenia opuszczenia pojazdu, z dużym impetem ruszył kierowanym przez siebie samochodem osobowym marki
[…]
nr rej.
[…]
bezpośrednio na w/w funkcjonariusza doprowadzając do jego potrącenia i powodując u niego obrażenia ciała w postaci: skręcenia prawego stawu skokowego, stłuczenia stawu skokowego prawego i podudzia prawego z otarciami skóry oraz stłuczenia kręgosłupa okolicy piersiowo - lędźwiowej, które to obrażenia naruszyły czynności narządu ciała G. B. na okres nie dłuższy niż 7 dni,
tj. o czyn z art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (…)”.
Sąd Rejonowy
w
Myszkowie wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt
‎
II K 549/20, m.in.
1. uznał K. B. za winnego popełnienia przestępstwa zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia wypełniającego dyspozycje z art. 223 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. za co na podstawie art. 223 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego oraz oskarżony.
Obrońca K. B. zaskarżył wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia
‎
w punkcie 1, zarzucając „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia o winie w zakresie czynu opisanego w punkcie 1 wyroku polegający na przyjęciu, iż oskarżony z dużym impetem ruszył bezpośrednio na funkcjonariusza Policji podczas wykonywania przez niego czynności służbowych doprowadzając do jego potrącenia, czym doprowadził do naruszenia u niego czynności narządów ciała na okres nie dłuższy niż 7 dni, podczas gdy zgromadzone w sprawie dowody wskazują, iż celem i zamiarem oskarżonego była ucieczka z miejsca zdarzenia, a potrącenie funkcjonariusza było objęte przez oskarżonego co najwyżej zamiarem ewentualnym.”
Formułując cytowany zarzut, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od czynu opisanego w punkcie 1.,
ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
K. B. w osobistej apelacji wprost nie sformułował zarzutów.
‎
Z treści środka odwoławczego wynika, że kwestionował swoją winę w zakresie czynu z art. 223 k.k., wskazując, że jego zamiarem nie było wyrządzenie krzywdy funkcjonariuszowi, a jedynie ucieczka z miejsca zdarzenia. Ponadto zakwestionował wymiar orzeczonych mu kar jednostkowych i kary łącznej, jak również wysokość orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a także wysokość kwoty zadośćuczynienia zasądzonej na rzecz pokrzywdzonego. Oskarżony podniósł także, że Sąd rozpoznał jego sprawę w sposób tendencyjny, bez zachowania bezstronności.
K.B. wniósł o uniewinnienie od czynu z punktu
‎
1. zakwalifikowanego z art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., zmniejszenie kar jednostkowych za pozostałe czyny i kary łącznej do 1 roku
‎
i 6 miesięcy pozbawienia wolności, tak by umożliwić odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego, zmniejszenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do 3 lat, zmniejszenie kwoty zadośćuczynienia do kwoty 4000 zł.
Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt
‎
VII Ka 539/21, orzekł:
„1.
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: (…)
b.
zmienia opis czynu, kwalifikację i wymiar kary odnośnie czynu przypisanego w pkt 1 w ten sposób, że uznaje oskarżonego K. B. za winnego, że w dniu 7 sierpnia 2020 r. w M. stosował przemoc używając samochodu osobowego marki
[…]
nr rej.
[…]
w celu zmuszenia funkcjonariusza Policji sierż. G. B. do zaniechania prawnej czynności służbowej w postaci zatrzymania, to jest winnego popełnienia przestępstwa z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności; (…)”.
Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając je
‎
„w zakresie rozstrzygnięcia w pkt 1b, tj. w części zmieniającej wyrok Sądu I instancji na niekorzyść K. B.”. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., polegające na niedokładnym określeniu przypisanego oskarżonemu czynu z art. 224 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., poprzez pominięcie w opisie okoliczności stanowiących znamię czynu z art. 157 § 2 k.k., tj. spowodowania u pokrzywdzonego funkcjonariusza Policji obrażeń ciała w postaci skręcenia prawego stawu skokowego, stłuczenia stawu skokowego prawego i podudzia prawego z otarciami skóry oraz stłuczenia okolicy piersiowo-lędźwiowej kręgosłupa, co skutkowało rażącym naruszeniem powyższej normy, poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu niewyczerpującego znamion określonych w tym przepisie” i wniósł „o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie w zaskarżonej części i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w postępowaniu odwoławczym.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Lektura zaskarżonego kasacją wyroku potwierdziła słuszność zarzutu sformułowanego przez Prokuratora Generalnego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia.
Sąd Okręgowy w Częstochowie, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego
‎
w Myszkowie błędnie opisał przypisany oskarżonemu czyn zakwalifikowany z art. 224 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., pominął w nim bowiem okoliczności stanowiące znamię czynu z art. 157 § 2 k.k., tj. spowodowanie
‎
u pokrzywdzonego funkcjonariusza Policji obrażeń ciała, in concreto  w postaci skręcenia prawego stawu skokowego, stłuczenia stawu skokowego prawego
‎
i podudzia prawego z otarciami skóry oraz stłuczenia okolicy piersiowo-lędźwiowej kręgosłupa.
Tym samym uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu wypełniającego m.in. dyspozycje z art. 157 § 2 k.k., który nie znalazł odzwierciedlenia w jego opisie. Jako że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika zamiar takiej modyfikacji przypisanego skazanemu przestępstwa, oczywiście zasadne jest twierdzenie skarżącego, że Sąd drugiej instancji dopuścił się rażącej obrazy przepisu art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., z którego wynika obowiązek dokładnego określenia w treści wyroku skazującego przypisanego oskarżonemu czynu.
W zaistniałej sytuacji należało uchylić zaskarżony wyrok w zaskarżonej części
‎
i przekazać sprawę Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Częstochowie baczył będzie w szczególności, by zachowana była zgodność opisu przypisanemu oskarżonemu czynu z jego kwalifikacją prawną, co nie stało się udziałem Sądu ad quem w zaskarżonym wyroku.
[as.ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI