IV KK 321/07

WYROK Z DNIA 21 GRUDNIA 2007 R. IV KK 321/07 Przepis art. 60 § 4 k.p.k. nie ma zastosowania, jeżeli pokrzywdzony przed upływem terminu przedawnienia, przewidzianego w art. 101 § 2 k.k., złożył do prokuratora skargę przeciwko określonej osobie o popełnienie przestępstwa – niezależnie od tego, czy jest ono ścigane z oskarżenia pu- blicznego czy prywatnego – a prokurator odstąpił prawomocnie od ścigania wobec stwierdzenia, że przestępstwo ścigane jest z oskarżenia prywatne- go, i uznał, iż interes społeczny nie wymaga jego działania z urzędu w myśl art. 60 § 1 k.p.k. Przewodniczący: sędzia SN J. Dołhy (sprawozdawca). Sędziowie: SN M. Buliński, SA (del. do SN) J. Krośnicki. Sąd Najwyższy w sprawie Tomasza B., oskarżonego z art. 157 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 21 grudnia 2007 r., kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, od wyro- ku Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 kwietnia 2007 r., uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 grudnia 2006 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. i art. 102 k.k. u m o r z y ł postępowanie karne przeciwko oskarżonemu Tomaszowi B. (...) 2 U Z A S A D N I E N I IE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 grudnia 2006 r. Tomasz B. skazany został za przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. na karę grzywny – 80 stawek dziennych, przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 15 zł. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając obrazę prawa proce- sowego – art. 4, art. 5 § 2, art. 424, art. 442 § 3 k.p.k. oraz błąd w ustale- niach faktycznych. Sąd Okręgowy w C., wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. uchylił za- skarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. umorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonemu Tomaszowi B. Od tego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonego wniósł pełno- mocnik oskarżyciela prywatnego Jana B. Kasacja zarzuca mające istotny wpływ na treść wyroku rażące naruszenie przepisów prawa, a to: art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. oraz art. 487 k.p.k., art. 488 § 1 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2, 3 k.k. oraz art. 60 § 4 k.p.k., przez bezzasadne uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 grudnia 2006 r. i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na przyję- cie, że nastąpiło przedawnienie karalności przestępstwa z oskarżenia pry- watnego, skoro prywatny akt oskarżenia wpłynął do Sądu w dniu 27 stycz- nia 2003 r. w sytuacji, gdy Prokurator Okręgowy w C. w dniu 10 stycznia 2003 r. zawiadomił pokrzywdzonego o swym stanowisku w sprawie, pole- gającym na odmowie objęcia ściganiem z oskarżenia publicznego czynu z art. 157 § 2 k.k., podczas gdy wobec zgłoszenia przez pokrzywdzonego Jana B. już w dniu 25 września 2001 r. zawiadomienia o przestępstwie z wnioskiem o ściganie i ukaranie Tomasza B., m. in. za spowodowanie u pokrzywdzonego obrażeń ciała – które to zawiadomienie stanowiło akt oskarżenia (art. 487 k.p.k., art. 488 § 1 k.p.k.) i przerwało bieg terminu 3 przedawnienia karalności przestępstwa z art. 157 § 2 k.k., obowiązkiem oskarżyciela publicznego było – wobec treści rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Prokuratora Okręgowego w C. z dnia 2 stycznia 2003 r. do- ręczonym pokrzywdzonemu dnia 10 stycznia 2003 r. – przekazanie akt sprawy w zakresie czynu z art. 157 § 2 k.k. Sądowi Rejonowemu w Z. z jednoczesnym poinformowaniem o tym Jana B. jako pokrzywdzonego i oskarżyciela prywatnego, co nie miało miejsca albowiem akta sprawy Pro- kuratora Rejonowego w Z. przekazano do Sądu Rejonowego w Z. po dniu 27 stycznia 2003 r. na żądanie Sądu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i prze- kazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawę rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego stanowiło ustalenie, że pokrzywdzony wniósł prywatny akt oskarżenia w dniu 27 stycznia 2003 r., zatem „nie zachował przewidzianego prawem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 60 § 4 k.p.k., liczonego od 10 stycznia 2003 r.”, dlatego też należało przyjąć, że z końcem dnia 24 stycznia 2003 r. upłynął okres przedawnienia (art. 102 § 2 k.k.). Skarżący zasadnie podnosi, że przepis art. 60 § 4 k.p.k. nie ma w sprawie zastosowania. Oczywiste jest, że przepisy zawarte w art. 60 k.p.k. regulują zasady ingerencji prokuratora w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego. Sytuacja procesowa określona w art. 60 § 4 k.p.k. zachodzi tylko wtedy, gdy w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczął postępowanie z urzędu, bez uprzedniego wyrażenia przez pokrzywdzonego woli co do wszczęcia po- stępowania karnego przeciwko sprawcy takiego przestępstwa bądź przez wniesienie oskarżenia do sądu, bądź złożenie skargi lub zawiadomienia o takim przestępstwie do prokuratora albo do Policji. Przepis art. 60 § 4 k.p.k. nie ma natomiast zastosowania, jeżeli pokrzywdzony przed upływem ter- 4 minu przedawnienia, przewidzianego w art. 101 § 2 k.k., złożył do prokura- tora skargę przeciwko określonej osobie o popełnienie przestępstwa – nie- zależnie od tego, czy jest ono ścigane z oskarżenia publicznego czy pry- watnego – a prokurator odstąpił prawomocnie od ścigania wobec stwier- dzenia, że przestępstwo ścigane jest z oskarżenia prywatnego, i uznał, iż interes społeczny nie wymaga jego działania z urzędu w myśl art. 60 § 1 k.p.k. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1974 r., VI KZP 55/73, OSNKW 1974, z. 7 – 8, poz. 128). W realiach niniejszej sprawy wniesienie przez pokrzywdzonego w dniu 25 września 2001 r. skargi na Policji przeciwko Tomaszowi B., uznać należy za wszczęcie postępowania karnego, przerywające w myśl art. 102 k.k. bieg przedawnienia. Terminem materialnym przedawnienia karalności przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego jest – co do zasady – termin roku od dnia, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy (art. 101 § 2 in princ. k.k.). Jeżeli zaś w tym czasie wszczęto postępowanie karne przeciwko osobie, karalność tego przestępstwa ustaje z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu (art. 102 k.k.). Odnosząc to do realiów sprawy stwierdzić należy, że zarzucony oskarżonemu czyn został popeł- niony w dniu 23 września 2001 r., a pokrzywdzony złożył na Policji skargę w dniu 25 września 2001 r. W sytuacji, gdy sprawca znany był pokrzyw- dzonemu już w chwili zdarzenia, karalność zarzucanego oskarżonemu czynu ustała w dniu 24 września 2007 r. Zaskarżony wyrok zapadł w dniu 27 kwietnia 2007 r., kasację wniesiono w dniu 28 czerwca 2007 r. W tych warunkach, skoro kasację na niekorzyść oskarżonego wnie- siono przed upływem terminu przedawnienia, a termin ten upłynął przed dniem jej rozpoznania, sąd kasacyjny orzekł z przełamaniem kierunku ka- sacji (art. 434 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i art. 529 k.p.k.), uznając, że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z zasadami procesu karnego, a 5 elementarny wymóg praworządności wymaga umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. i art. 102 k.k.