IV KK 32/23

Sąd Najwyższy2023-03-30
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćzdanie odrębneuchwała połączonych izbskarga kasacyjnakpk

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziego, uznając, że argumentacja obrony dotycząca jego potencjalnej stronniczości nie była wystarczająca.

Obrońca skazanego wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, argumentując, że jego zdanie odrębne do uchwały połączonych izb może świadczyć o negatywnym nastawieniu do zarzutów kasacyjnych. Sąd Najwyższy uznał, że choć sytuacja mogła pozornie wskazywać na potencjalną stronniczość, to jednak przywołana uchwała nie stanowi jednoznacznego wskazania dla rozstrzygnięcia sprawy, a orzecznictwo nie wyklucza a priori sędziów nominowanych po 2018 roku. Wniosku o wyłączenie nie uwzględniono.

Wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, SSN Dariusza Kali, został złożony w związku z tym, że sędzia ten złożył zdanie odrębne do uchwały Składu Połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA 1-4110-1/20). Obrońca argumentował, że może to świadczyć o negatywnym nastawieniu sędziego do zarzutów kasacyjnych, opartych na tej uchwale, a tym samym o braku bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, przyznał, że sytuacja mogła pozornie sugerować potencjalne negatywne nastawienie sędziego. Jednakże, sąd podkreślił, że przywoływana uchwała połączonych izb, choć ma moc zasady prawnej, nie stanowi jednoznacznego wskazania dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Co więcej, sąd odwołał się do uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22), która wskazuje, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego nominowany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności. Taka sytuacja dotyczy jedynie sędziów Sądu Najwyższego nominowanych w takich warunkach. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził, że argumentacja obrony nie dostarczyła przekonujących dowodów na potrzebę wyłączenia sędziego ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności i postanowił nie uwzględnić wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo złożenie zdania odrębnego nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie ma innych dowodów wskazujących na brak jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć sytuacja może pozornie sugerować potencjalne negatywne nastawienie sędziego, to jednak przywołana uchwała nie jest jednoznaczna, a orzecznictwo nie wyklucza a priori sędziów nominowanych po 2018 roku. Brak jest przekonujących argumentów za wyłączeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaskazany
Dariusz Kalaosoba_fizycznasędzia
J. B.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 296 § § 1, 2 i 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. z 2018r., poz. 3 z późn. zm.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała połączonych izb SN nie stanowi jednoznacznego wskazania dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Orzecznictwo SN nie wyklucza a priori sędziów sądów powszechnych nominowanych po 17 stycznia 2018 r. jako niespełniających standardu bezstronności. Brak jest przekonujących argumentów za przyjęciem, że sędzia powinien zostać wyłączony ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności.

Odrzucone argumenty

Zdanie odrębne sędziego do uchwały połączonych izb SN świadczy o jego negatywnym nastawieniu do zarzutów kasacyjnych i potencjalnym braku bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

pozornie, ale mogłaby a priori wskazywać na negatywne nastawienie Sędziego do postawionych w sprawie zarzutów nie stanowi jednoznacznego wskazania dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest natomiast już takim wskazanie odnoszące się do sędziów sądów powszechnych brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Dariusz Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja uchwał połączonych izb SN, standardy bezstronności sędziów nominowanych po 2018 roku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w oparciu o zdanie odrębne do uchwały połączonych izb.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z bezstronnością sędziów i interpretacją uchwał Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy zdanie odrębne sędziego SN to już powód do wyłączenia go ze sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 32/23
POSTANOWIENIE
Dnia 30 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
J. D.
‎
skazanego z art. 296 § 1, 2 i 3 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
‎
na posiedzeniu w dniu 30 marca 2023 r.
‎
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Dariusza Kali
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 3 marca 2023r. obrońca skazanego J. B. wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt IV KK 32/23
SSN Dariusza Kali. Wniosek swój obrońca uzasadnił wskazując, że skarga kasacyjna wywiedziona przez niego opiera się przede wszystkim na argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu uchwały Składu Połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA 1-4110-1/20, z którego obrona wywodzi argumenty o nienależytej obsadzie Sądu II instancji, tymczasem wylosowany do udziału w sprawie SSN D. Kala złożył zdanie odrębne od tej uchwały, co wskazywać miałoby na to, że nie zgadza się z jej treścią, co z kolei mogłoby rzutować na jego ocenę zarzutów kasacyjnych w niniejszej sprawie.
Zgodzić się należy z obrońcą, że zaistniała w sprawie sytuacja, w istocie pozornie, ale mogłaby
a priori
wskazywać na negatywne nastawienie Sędziego do postawionych w sprawie zarzutów.
Nie można jednak ignorować i tego, że przywoływana we wniosku uchwała połączonych Izb SN, aczkolwiek w pewnej przestrzeni kategoryczna, nie stanowi jednoznacznego wskazania dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wskazać bowiem należy, że wspomniana wyżej kategoryczność owej uchwały odnosi się wyłącznie do sędziów Sądu Najwyższego. Nie jest natomiast już takim wskazanie odnoszące się do sędziów sądów powszechnych, którzy otrzymali nominacje w następstwie złożonego przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3 z późn. zm.). Słusznie obrona wskazuje tu na rozwinięcie argumentacji co do omawianej kwestii zawarte w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r. – sygn. akt I KZP 2/22. Przytaczając te argumenty nie dostrzega jednak już tezy 2 uchwały z dnia 2 czerwca 2022r. wskazującej, że „
brak podstaw do przyjęcia
a priori
, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”.
W tej sytuacji stwierdzić zatem wypada z jednej strony, że wskazywana uchwała połączonych Izb SN ma moc zasady prawnej, a zatem wiąże zarówno osoby, które ją poparły, jak i te, które złożyły od niej zdanie odrębne, z drugiej zaś, że z dotychczasowego orzecznictwa SN nie wynika, aby sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018r., nie spełniał minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Sytuacja taka wymaga przeprowadzenia testu bezstronności.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że argumentacja obrony, na obecnym etapie postępowania nie dostarczyła przekonujących argumentów za przyjęciem, że SSN D. Kala powinien zostać wyłączony od udziału w omawianej sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI