IV KK 318/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił orzeczenie Sądu Apelacyjnego w sprawie lustracyjnej z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy prawa.
Prokurator Generalny wniósł kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego, które utrzymało w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego stwierdzające zgodność z prawdą oświadczenia lustracyjnego J. S. Głównym zarzutem było orzekanie przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia pierwszej instancji, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżone orzeczenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła orzeczenia Sądu Apelacyjnego z dnia 9 kwietnia 2015 r., które utrzymało w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w R. z dnia 20 stycznia 2015 r. Orzeczenia te stwierdzały, że J. S. złożył zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Prokurator Generalny podniósł, że w wydaniu zaskarżonego orzeczenia wziął udział sędzia podlegający wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., ponieważ uczestniczył on również w wydaniu orzeczenia pierwszej instancji. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest w oczywistym stopniu zasadna, ponieważ sędzia W. N. orzekał zarówno w pierwszej instancji, jak i w sądzie apelacyjnym. Taki stan rzeczy stanowił bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., co obligowało Sąd Najwyższy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do formułowania wskazań interpretacyjnych ani co do dalszego postępowania, ze względu na charakter ujawnionej wady procesowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, udział sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia pierwszej instancji, w składzie orzekającym sądu drugiej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że udział sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy prawa (art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.) w składzie orzekającym sądu drugiej instancji jest bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 1 in fine k.p.k.), co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | lustrowany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| Prokurator Oddziałowy Biura Lustracyjnego IPN w R. | organ_państwowy | apelujący |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Określa przypadki, w których sędzia podlega wyłączeniu z mocy prawa, w tym udział w wydaniu orzeczenia w pierwszej instancji.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1 in fine
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym orzekanie przez sędziego podlegającego wyłączeniu.
Pomocnicze
u.o.u.i.o.b.p. art. 21 a § ust. 1 i 2
Ustawa o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Podstawa prawna postępowania w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje skutki uwzględnienia kasacji, w tym uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wskazań interpretacyjnych i co do dalszego postępowania przy uchyleniu orzeczenia.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.k. do postępowania przed Sądem Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego, który orzekał w pierwszej instancji, w składzie sądu drugiej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Godne uwagi sformułowania
bezwzględna przyczyna odwoławcza sędzia podlegający wyłączeniu z mocy prawa iudex inhabilis poważne pogwałcenie prawa procesowego fundamentalne reguły normujące wyłączenie sędziego
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Jerzy Grubba
członek
Rafał Malarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego jako bezwzględna podstawa kasacyjna w postępowaniu karnym i lustracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów k.p.k. o wyłączeniu sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad postępowania sądowego i potencjalnego naruszenia prawa przez sąd, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje, jak ważne są formalne aspekty procesu.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu błędu sędziego: czy prawo procesowe było łamane?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 318/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Biura Lustracyjnego w sprawie J. S. w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego na podstawie art. 21 a ust. 1 i 2 o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od orzeczenia Sądu Apelacyjnego z dnia 9 kwietnia 2015 r., utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w R. z dnia 20 stycznia 2015 r., uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego z 9 kwietnia 2015 r. – którym po rozpoznaniu apelacji prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w R. utrzymano w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w R. z 20 stycznia 2015 r. stwierdzające, że J. S. złożył w dniu 16 lutego 2010 r. zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne – wniósł na niekorzyść lustrowanego Prokurator Generalny. Podniósł, że w wydaniu zaskarżonego orzeczenia wziął udział sędzia podlegający wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., bowiem uczestniczył w wydaniu pierwszoinstancyjnego orzeczenia, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 in fine k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się w oczywistym stopniu zasadna, skoro SSO W. N. wchodził w skład zarówno kompletu orzekającego w pierwszej instancji, jak i zespołu, który wydał zaskarżone orzeczenie odwoławcze. Samo stwierdzenie faktu orzekania na etapie apelacyjnym z udziałem osoby podlegającej wyłączeniu z mocy prawa w oparciu o art. 40 §1 pkt 6 k.p.k. było wprawdzie wystarczające do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 439 §1 pkt 1 in fine k.p.k.), niemniej nie obligowało instytucji kasacyjnej do rezygnacji z próby odgadnięcia, dlaczego Sąd odwoławczy dopuścił się tak poważnego pogwałcenia prawa procesowego. Sąd kasacyjny rozważał tu różne warianty i ostatecznie doszedł do przekonania, że sędziowie biorący udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenie albo po prostu nie pamiętali o istnieniu jednej z fundamentalnych reguł normujących wyłączenie sędziego z mocy prawa ( iudex inhabilis ), albo też nie dość wnikliwie (to określenie nader oględne) zapoznali się z aktami sprawy. Tak czy inaczej Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko wydać postulowane przez skarżącego rozstrzygnięcie o charakterze kasatoryjnym (art. 537 § 2 k.p.k.). Za niestosowne Sąd ten uznał – biorąc pod uwagę charakter ujawnionej bezwzględnej przyczyny odwoławczej – formułowanie wskazań interpretacyjnych oraz wskazań co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. eb
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI