Orzeczenie · 2024-08-20

IV KK 317/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-08-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższynienależyta obsada sąduniezależność sądubezstronność sędziegokrajowa rada sądownictwaprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego T. S., który został pierwotnie skazany za przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. i art. 202 § 4 k.k., a następnie otrzymał karę łączną 7 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu z art. 202 § 4 k.k. Obrońca zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, podnosząc dwa zarzuty: pierwszy dotyczył bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu), argumentując, że udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie podważa prawo do niezawisłego i bezstronnego sądu. Drugi zarzut dotyczył naruszenia art. 6 EKPC, art. 45 Konstytucji RP i art. 41 k.p.k. z tego samego powodu. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczy wyłącznie kwestii ilościowych lub strukturalnych składu sądu, a nie wadliwej procedury nominacyjnej sędziego. Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, które konsekwentnie interpretuje ten przepis jako odnoszący się do składu liczbowego lub strukturalnego sądu, a nie do przymiotów sędziego czy procedury jego powołania. Stwierdzono, że sąd odwoławczy orzekał w prawidłowym składzie, a skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego. Drugi zarzut został uznany za bezzasadny również z powodu braku jego odrębnej argumentacji w uzasadnieniu kasacji oraz niewykazania rażącego charakteru naruszenia i jego wpływu na treść wyroku. W konsekwencji Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kontekście składu sądu i procedury nominacyjnej sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście zmian w procedurze powoływania sędziów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udział sędziego powołanego na urząd w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udział sędziego powołanego w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nienależyta obsada sądu dotyczy wyłącznie kwestii ilościowych lub strukturalnych składu sądu, a nie wadliwej procedury nominacyjnej sędziego. Utrwalona linia orzecznicza nie dopuszcza interpretowania tego przepisu w sposób rozszerzający na kwestie niezawisłości i bezstronności sędziego wynikające z procedury powołania.

Czy zarzut naruszenia art. 6 EKPC, art. 45 Konstytucji RP i art. 41 k.p.k. z powodu rzekomej nienależytej obsady sądu może być skutecznie podniesiony w kasacji bez odrębnej argumentacji i wykazania rażącego charakteru naruszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki zarzut, jeśli nie jest odpowiednio uargumentowany i nie wykazano jego rażącego charakteru oraz wpływu na treść wyroku, jest bezzasadny.

Uzasadnienie

Autor kasacji nie przedstawił odrębnej argumentacji dla zarzutu naruszenia praw człowieka i nie wykazał, że zarzucane uchybienie miało rażący charakter i istotny wpływ na treść wyroku, co jest wymogiem dla względnych przyczyn odwoławczych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 202 § § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu dotyczy wyłącznie kwestii ilościowych lub strukturalnych składu sądu, a nie wadliwej procedury nominacyjnej sędziego.

Pomocnicze

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.o.KRS

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczy wyłącznie kwestii ilościowych lub strukturalnych składu sądu, a nie wadliwej procedury nominacyjnej sędziego. • Zarzut naruszenia praw człowieka wymaga odrębnej argumentacji i wykazania rażącego charakteru naruszenia oraz jego wpływu na treść wyroku.

Odrzucone argumenty

Udział sędziego powołanego w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Naruszenie art. 6 EKPC, art. 45 Konstytucji RP i art. 41 k.p.k. z powodu rzekomej nienależytej obsady sądu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy dostrzega próby wyrugowania części orzeczników z czynności immanentnie związanych z istotą pełnienia służby sędziowskiej poprzez nieuprawnioną, a wręcz prawotwórczą wykładnię art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Relatywizacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych, mających być wszak we wszystkich sądach postrzeganymi identycznie, w istocie narusza stabilność orzeczeń i pewność prawa, godząc w ten sposób w podstawowe reguły demokratycznego państwa prawnego. • Nie można przy tym wykluczyć, że w realiach konkretnej sprawy faktycznie zajdą wątpliwości czy dany sąd, poprzez różnorakie okoliczności, w tym również towarzyszące powołaniu, zapewnia stronom prawo do rzetelnego procesu. Jednak potencjalne naruszenie standardu rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd w konkretnej sprawie w żadnej mierze nie może być traktowane jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a winno być rozpatrywane w kategoriach innego naruszenia prawa. • Sąd Najwyższy stanowczo opowiada się za przywołanym wyżej, ugruntowanym w orzecznictwie i literaturze poglądem, iż o nienależytej obsadzie sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […]

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kontekście składu sądu i procedury nominacyjnej sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście zmian w procedurze powoływania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii ustrojowej związanej z niezależnością sądownictwa i interpretacją przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników i środowiska prawniczego.

Sąd Najwyższy: Wadliwa nominacja sędziego to nie zawsze nienależyta obsada sądu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst