IV KK 314/20

Sąd Najwyższy2020-08-06
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
kasacjakara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszenie karywymiar karyobraza prawa materialnegoobraza prawa procesowegoSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu braku podstaw do jej wniesienia.

Obrońca skazanego M. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego i procesowego, głównie w zakresie wymiaru kary pozbawienia wolności i braku jej warunkowego zawieszenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że nie można jej wnosić wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, a podniesione zarzuty nie spełniają wymogów formalnych dla tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy karę dwóch lat pozbawienia wolności. Obrońca zarzucił rażącą obrazę prawa materialnego (m.in. art. 4 § 1 k.k., art. 69 k.k., art. 3 k.k. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 53 § 1, 2, 3 k.k.) oraz prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 440 k.p.k.). Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest oczywiście bezzasadna. Podkreślono, że kasacja nie może być wnoszona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, a zarzuty dotyczące dyrektyw wymiaru kary (art. 53 k.k.) sprowadzają się do tej kwestii. Sąd wskazał również, że przepis art. 69 k.k. ma charakter fakultatywny, a zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP nie zostały wystarczająco uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów procesowych, Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny ustosunkował się do zarzutów apelacji, a brak odniesienia do art. 440 k.p.k. świadczy o uznaniu przez Sąd Apelacyjny zaskarżonego wyroku za sprawiedliwy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

Uzasadnienie

Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej zakres jest ograniczony do uchybień wskazanych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Niewspółmierność kary nie jest samoistną podstawą kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zastosowanie przepisów względniejszych wyłącznie co do ich formy z pominięciem ich treści i przyjmowanych zasad interpretacyjnych.

k.k. art. 69

Kodeks karny

Błędna wykładnia przesłanek warunkowego zawieszenia wykonania kary, opierając się wyłącznie na wadliwej prognozie kryminologicznej.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zastosowanie kary w wymiarze przekraczającym społeczne oczekiwania.

k.k. art. 3

Kodeks karny

k.k. art. 53 § 1

Kodeks karny

Przekroczenie zasad wymiaru kary, przez zastosowanie niedopuszczalnej przez prawodawstwo krajowe prewencji generalnej negatywnej.

k.k. art. 53 § 2

Kodeks karny

Przekroczenie zasad wymiaru kary, polegające na wymierzenie kary bez uwzględnienia postępowania skazanego po dokonanym przestępstwie.

k.k. art. 53 § 3

Kodeks karny

Przekroczenie zasad wymiaru kary, polegające na nieuwzględnieniu ugody zawartej przez skazanego z pokrzywdzonymi przy określeniu wymiary kary.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Niewystarczające rozważenie zarzutu apelacyjnego obrazy art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz niewyczerpujące uzasadnienie uznania tego zarzutu za bezzasadny.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Niezastosowanie przepisu dającego możliwość orzekania niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Zarzuty dotyczące dyrektyw wymiaru kary (art. 53 k.k.) sprowadzają się do kwestii niewspółmierności kary. Niezastosowanie fakultatywnej instytucji warunkowego zawieszenia kary (art. 69 k.k.) nie stanowi obrazy prawa materialnego. Wadliwość uzasadnienia wyroku nie wpływa na jego treść. Brak odniesienia do art. 440 k.p.k. świadczy o uznaniu wyroku za sprawiedliwy przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Rażąca obraza prawa materialnego (art. 4 § 1 k.k., art. 69 k.k., art. 3 k.k. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 53 § 1, 2, 3 k.k.). Rażąca obraza prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary jest to kwestia sędziowskiego uznania, która nie mieści się w pojęciu naruszenia prawa przepis art. 69 § 1 k.k. nie zawiera normy prawa materialnego, którą sąd ma obowiązek zastosować, ma ona charakter fakultatywny o naruszeniu przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić jedynie wówczas, gdy sąd odwoławczy w ogóle nie ustosunkuje się do określonego zarzutu apelacji logicznie niepodobieństwem jest, aby ewentualne wadliwości tego dokumentu mogły mieć jakikolwiek wpływ na treść zapadłego wcześniej wyroku brak zatem jakiegokolwiek odniesienia, co do instytucji z art. 440 k.p.k., w pisemnym uzasadnieniu wyroku wskazuje jasno, iż Sąd Apelacyjny (...) uznał zaskarżony wyrok (...) za sprawiedliwy.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ograniczenia dopuszczalności kasacji, w szczególności dotyczące zarzutu niewspółmierności kary oraz interpretacji przepisów k.k. i k.p.k. w kontekście środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją i zarzutami podniesionymi przez obrońcę. Interpretacje przepisów k.k. mogą być szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy formalne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 314/20
POSTANOWIENIE
Dnia 6 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 6 sierpnia 2020 r.,
sprawy
M. W. ( poprzednio T.  )
skazanego z art. 294 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 6 grudnia 2019 r. , sygn. akt II AKa (…)
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K.
z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt VI K (…)
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II Ka (…),  po rozpoznaniu, na skutek apelacji Prokuratora  Rejonowego w O. oraz obrońcy M. W.  ( poprzednio T.  ), częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w K.  z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt VI K (…), w zakresie punktu V i VI wyroku sądu  I instancji, w pozostałym zaś zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, w tym w pkt II co do  orzeczonej wobec M. W.   kary dwóch lat pozbawienia wolności.
Od  wyżej wymienionego  wyroku Sądu Apelacyjnego w (…),  w zakresie rozstrzygnięcia z pkt  II,  kasację  złożył   obrońca skazanego zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego, która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:
1.
art. 4 § 1 k.k. poprzez zastosowanie przepisów względniejszych wyłącznie co do ich formy z pominięciem ich treści i przyjmowanych zasad interpretacyjnych,
2.
art. 69 k.k. w brzmieniu obwiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r., polegającej na błędnej wykładni przesłanek warunkowego zawieszenia wykonania kary, opierając się przy wyrokowaniu wyłącznie na wadliwej prognozie kryminologicznej,
3.
art. 3 k.k. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez zastosowanie kary w wymiarze przekraczającym społeczne oczekiwania,
4.
art. 53 § 1 k.k. poprzez przekroczenie zasad wymiaru kary, przez zastosowanie niedopuszczalnej przez prawodawstwo krajowe prewencji generalnej negatywnej,
5.
art. 53 § 2 k.k. poprzez przekroczenie zasad wymiaru kary, polegające na  wymierzenie kary bez uwzględnienia postępowania skazanego po dokonanym przestępstwie,
6.
art. 53 § 3 k.k. poprzez przekroczenie zasad wymiaru kary, polegające na nieuwzględnieniu ugody zawartej przez skazanego z pokrzywdzonymi przy określeniu wymiary kary,
oraz rażącą obrazę prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku tj.:
7.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez niewystarczające rozważenie zarzutu apelacyjnego obrazy art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz niewyczerpujące uzasadnienie uznania tego zarzutu za bezzasadny,
8.
art. 440 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie. Podnosząc te zarzuty obrońca skazanego  wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi II Instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego M. W.  ( poprzednio  T.  ) jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie przypomnieć należy, że   kasacja strony jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia od orzeczeń sądów odwoławczych.  Obrońca w apelacji od wyroku sądu I instancji zarzucił jedynie rażącą  niewspółmierność orzeczonej wobec M.W.  ( poprzednio T. i ), kary dwóch lat pozbawienia wolności  Zarzuty kasacji z pkt. 1 – 6, pomimo iż sformułowane są jako rażące naruszenie prawa materialnego, sprowadzają się w istocie do powielenia zarzutu apelacyjnego w zakresie niewspółmierności orzeczonej kary. W myśl  zaś  art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439  k.p.k. lub  innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Podkreśla się, że ewidentnym naruszeniem zakazu wnoszenia przez strony kasacji wyłącznie z powodu niewspółmierności kary jest postawienie zarzutu naruszenia dyrektyw wymiaru kary, ujętych w art. 53 k.k., jako rzekomej obrazy prawa, gdyż jest to kwestia sędziowskiego uznania,  która nie mieści się w pojęciu naruszenia prawa ( por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt III KZ 63/11, OSNKW 2011, z. 11, poz. 102 ). Niewłaściwe nazwanie i sformułowanie zarzutów kasacyjnych, niezależnie od tego czy było to działanie   celowe autora nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie  uprawnia Sądu Najwyższego, działającego jako sąd   kasacyjny, do badania pod pozorem rozpoznawania zarzutu formalnie dopuszczalnego,  zarzutu kasacyjnego niedopuszczalnego z mocy ustawy, czyli zarzutu  rażącej niewspółmierności orzeczonej kary. Nadto  Autor kasacji tak postępując, w realiach sprawy, zmierza w istocie  do wywołania ,,dublującej,” ponownej, kontroli orzeczenia Sądu I instancji przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, co jest  niedopuszczalne.
Zarzuty z pkt. 1 oraz  z pkt. 2 kasacji, odnoszące się od naruszenia art. 4 § 1 k.k. (poprzez zastosowanie przepisów względniejszych co do ich formy z pominięciem treści i przyjmowanych zasad interpretacyjnych) oraz art. 69 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. (polegający na dokonaniu błędnej wykładni przesłanek warunkowego zawieszenia wykonania kary, opierając się wyłącznie na wadliwej prognozie kryminologicznej), nawiązują do braku zastosowania art. 69 k.k. są chybione. Przepis art. 69 § 1 k.k. niezależnie od tego, czy w brzmieniu obowiązującym przed,  czy po 30 czerwca 2015 r., nie zawiera  normy prawa materialnego, którą sąd ma obowiązek zastosować, ma ona charakter fakultatywny, zatem przez niezastosowanie instytucji z art. 69 § 1 k.k. sąd nie dopuszcza się obrazy prawa materialnego ( por. W. Kozielewicz, Problematyka sądowego wymiaru kary w postępowaniu kasacyjnym oraz apelacyjnym przed Sądem Najwyższym, w: J. Majewski ( red. ), Dyrektywy sądowego wymiaru kary, Warszawa 2014, s. 77 – 91).
Niezasadny jest również zarzut z pkt. 3 kasacji, gdyż po pierwsze Autor kasacji uchylił się od wykazania w jaki sposób owo naruszenie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego, a po drugie w zarzucie tym  odnosi się pośrednio do problemu  niewspółmierności wymiaru kary, co jest niedopuszczalne,  nadto stanowi on w istocie polemikę z  celowością orzekania kary pozbawienia wolności w ogóle, jako kary  sprzecznej ze wskazaną w zarzucie   normą konstytucyjną. Autor kasacji wywodzi, iż wobec M. W.  ( poprzednio  T. ) zastosowano zasadę prewencji ogólnej negatywnej, a przez to potraktowano go przedmiotowo czyniąc z niego narzędzie polityki karnej państwa.
Odnośnie zaś zarzutów z pkt 4, pkt.5  i pkt. 6 odnoszących się do naruszenia dyrektyw wymiaru kary, odpowiednio z art. 53 § 1, 2 i 3 k.k. to, jak to trafnie wskazano w pisemnej odpowiedzi na kasację ( por. pismo Prokuratora Rejonowego w O.  z dnia z dnia 17 czerwca 2020 r.), cyt.  ,,Sąd II instancji nie wymierzał kary, lecz kontrolował w tym zakresie rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, zatem nie mógł on naruszyć tych norm. Zarzuty powyższe, po raz kolejny, odnoszą się bezpośrednio do wymiaru kary. Wskazać trzeba, iż Sąd rozpoznający apelację  odniósł się do dyrektyw wymiaru kary zastosowanych przez Sąd I instancji, czy to w zakresie ugody zawartej z pokrzywdzonymi, czy zachowania sprawcy po popełnieniu przestępstwa, chybiona jest również interpretacja co do zastosowania jedynie prewencji generalnej negatywnej. Inna zaś pozostaje ocena skarżącego co do uwzględnienia tych okoliczności i dyrektyw mających wpływ na wymiar kary. Skarżący nadaje tym okolicznościom inne znaczenie, które jego zdaniem winno skutkować karą mniej dolegliwą, to jednak pozostaje to wciąż w płaszczyźnie zarzut niewspółmierności orzeczonej kary, nie zaś obrazy prawa materialnego.”
Odnośnie zarzutu z pkt. 7 kasacji to przypomnieć  należy, że o naruszeniu przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić jedynie wówczas, gdy sąd odwoławczy w ogóle nie ustosunkuje się do określonego zarzutu  apelacji. W apelacji zaś zarzut ten nie został sformułowany, pojawia się jedynie jako wzmocnienie argumentacji  zarzutu niewspółmierności kary ( ujęty jest w uzasadnieniu apelacji ). Mimo to, Sąd  Apelacyjny w (…) w  odniósł się do niego w pisemnym uzasadnieniu wyroku, wskazując na jego bezzasadność. Wywody  obrońcy skazanego z kasacji, iż w uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji brak jest szczegółowego odniesienia co do powodów  niepodzielenia tego zarzutu apelacyjnego,  to w istocie zarzut skierowany w stosunku do pisemnego  uzasadnienia wyroku, które jest przecież sporządzane po wydaniu wyroku sądu odwoławczego i logicznym niepodobieństwem jest,  aby ewentualne wadliwości tego dokumentu mogły mieć jakikolwiek wpływ na treść zapadłego  wcześniej wyroku.
Bezzasadny w realiach sprawy jest również  zarzut z pkt. 8 kasacji, tj. naruszenia art. 440 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie. Powołany przepis prawa procesowego daje  możliwość orzekania niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, wówczas gdy  sąd odwoławczy  dojdzie do przekonania, że zaskarżony wyrok jest rażąco niesprawiedliwy. Brak zatem  jakiegokolwiek odniesienia, co do instytucji z art. 440 k.p.k., w pisemnym uzasadnieniu wyroku wskazuje jasno, iż Sąd Apelacyjny w (…) uznał zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w K.  za sprawiedliwy. Autor kasacji zaś, co do tego zarzutu, wskazuje, iż „ przeprowadzenie prawidłowej oceny materiału dowodowego i właściwych norm prawnych powinno doprowadzić Sąd odwoławczy do przekonania o rażącej niesprawiedliwości orzeczenia Sądu I instancji”. Na czym jednak ta rażąca niesprawiedliwość miałaby polegać, obrońca skazanego już nie podaje, tym bardziej, iż taka ocena materiału dowodowego pojawia się dopiero na etapie postępowania kasacyjnego i jak się wydaje niesprawiedliwość ta odnosić się ma do wymierzonej kary 2 lat pozbawienia wolności, a dokładniej braku warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Kierując się przedstawionymi powodami Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 3 k.p.k., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI