IV KK 309/19

Sąd Najwyższy2020-09-24
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekibicowanieimpreza masowapirotechnikaracSąd Najwyższykasacjaprawo karneKodeks wykroczeń

Sąd Najwyższy uniewinnił kibica od zarzutu posiadania rac podczas przejścia zorganizowanej grupy, stwierdzając, że przepis dotyczy wyłącznie przejazdu.

Sąd Rejonowy skazał K.K. za posiadanie rac podczas przejścia zorganizowanej grupy kibiców na mecz, orzekając grzywnę i zakaz wstępu na imprezy masowe. Sąd Najwyższy, uwzględniając kasację Rzecznika Praw Obywatelskich, uchylił wyrok i uniewinnił obwinionego. Kluczowe było rozróżnienie między 'przejściem' a 'przejazdem' grupy, gdzie przepis prawny penalizuje jedynie udział w 'przejeździe'.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w Z., który skazał K.K. za wykroczenie z art. 50a § 1a Kodeksu wykroczeń. Obwiniony został uznany winnym posiadania rac podczas przejścia zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej. Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 3000 zł oraz środek karny w postaci zakazu wstępu na imprezy masowe na okres 2 lat. Sąd Najwyższy, analizując kasację, zwrócił uwagę na kluczowe znamiona wykroczenia, a mianowicie na rozróżnienie między 'przejściem' a 'przejazdem' zorganizowanej grupy. Stwierdzono, że przepis art. 50a § 1a k.w. penalizuje jedynie udział w 'przeździe', a nie w 'przejściu'. Ponieważ obwiniony został uznany winnym posiadania rac podczas 'przejścia', a nie 'przejazdu', Sąd Najwyższy uznał, że nie wyczerpał znamion czynu zabronionego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił K.K. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zachowanie polegające na posiadaniu wyrobów pirotechnicznych podczas 'przejścia' zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 50a § 1a k.w., ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie uczestników 'przejazdu'.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił znaczenia słów 'przejście' i 'przejazd'. Stwierdzono, że wykładnia rozszerzająca pojęcia 'przejazd' na 'przejście' byłaby niedopuszczalna jako wykładnia na niekorzyść sprawcy, sprzeczna z zasadą nullum crimen sine lege stricta. Przepis art. 50a § 1a k.w. nie obejmuje posiadania materiałów pirotechnicznych, a raca nie może być uznana za 'inny podobnie niebezpieczny przedmiot' w rozumieniu art. 50a § 1 k.w.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

K. K.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaobwiniony
Rzecznik Praw Obywatelskichinstytucjaskarżący (wnoszący kasację na korzyść)
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 50a § § 1a

Kodeks wykroczeń

Przepis penalizuje posiadanie przedmiotów zabronionych lub wyrobów pirotechnicznych przez uczestnika 'przejazdu' zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej. Znamię 'przejazd' nie może być utożsamiane z 'przejściem'.

Pomocnicze

u.b.i.m. art. 65 § ust. 2

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych

Podstawa orzeczenia środka karnego zakazu wstępu na imprezy masowe.

k.w. art. 28 § § 2

Kodeks wykroczeń

Podstawa orzeczenia środka karnego zakazu wstępu na imprezy masowe.

k.p.w. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa wniesienia kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa uchylenia wyroku i uniewinnienia.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uchylenia wyroku i uniewinnienia w przypadku oczywistej niesłuszności skazania.

k.w. art. 50a § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis dotyczący posiadania niebezpiecznych przedmiotów, nie obejmujący materiałów pirotechnicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisu art. 50a § 1a k.w. wymaga, aby sprawca był uczestnikiem 'przejazdu', a nie 'przejścia' zorganizowanej grupy. Wykładnia rozszerzająca pojęcia 'przejazd' na 'przejście' jest niedopuszczalna na niekorzyść sprawcy.

Godne uwagi sformułowania

ustawowym znamieniem występującego w wyżej wymienionym przepisie wykroczenia jest bycie uczestnikiem przejazdu zorganizowanej grupy uczestników imprezy masowej. zachowanie polegające na tym, że będąc uczestnikiem przejścia zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej obwiniony posiadał wyroby pirotechniczne nie jest zabronione pod groźbą kary. nullum crimen sine lege stricta

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion wykroczenia z art. 50a § 1a k.w., rozróżnienie między 'przejściem' a 'przejazdem' grupy, zasada nullum crimen sine lege stricta w prawie wykroczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego wykroczenia związanego z imprezami masowymi i posiadaniem przedmiotów zabronionych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak precyzyjna wykładnia przepisów i rozróżnienie znaczeń słów mogą prowadzić do uniewinnienia, nawet w przypadku posiadania przedmiotów uznawanych za niebezpieczne. Podkreśla znaczenie zasady nullum crimen sine lege.

Czy przejście kibiców to to samo co przejazd? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w prawie wykroczeń.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 309/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jolanty Rucińskiej
‎
w sprawie
K. K.
‎
ukaranego za wykroczenie z art. 50a § 1a k.w.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 24 września 2020 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich - na korzyść,
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Z.
‎
z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt II W (…),
uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia K. K.  od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania w sprawie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Z. , wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt II W (…), uznał obwinionego K. K.  za  winnego tego, że w dniu 21 lutego 2016 r. w Z. przy skrzyżowaniu ulicy R. z ulicą J. będąc uczestnikiem przejścia zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej, tj. meczu piłki nożnej pomiędzy drużynami „G.” ., a „R.” ., posiadał wyroby pirotechniczne w postaci racy, tj. wykroczenia z art. 50a § 1a k.w. i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 3.000,00 złotych. W punkcie drugim wyroku na mocy art. 65 ust.2 ustawy z dnia 20 marca 2009r. o bezpieczeństwie imprez masowych w zw. z art. 28 § 2 k.w. orzeczono wobec obwinionego środek karny zakazu wstępu na imprezy masowe na terenie całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 2 lat.
Wyrok, wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron, uprawomocnił się w dniu 4 października 2016 r.
Z kasacją na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. na korzyść obwinionego wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego materialnego, to jest art. 50a § 1a k.w., poprzez jego błędne zastosowanie i przypisanie obwinionemu K. K. odpowiedzialności za czyn w postaci bycia uczestnikiem przejścia zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej, podczas gdy ustawowym znamieniem występującego w wyżej wymienionym przepisie wykroczenia jest bycie uczestnikiem przejazdu zorganizowanej grupy uczestników imprezy masowej.
Wskazując na powyższe uchybienie, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Z. i uniewinnienie obwinionego od przypisanego mu wykroczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się uzasadniona.
Rozważania w tym przedmiocie należy rozpocząć od  stwierdzenia, że Sąd
meriti
nie sporządził uzasadnienia w tej sprawie, wobec tego nie można jednoznacznie ustalić wszystkich argumentów, którymi kierował się wydając zaskarżone orzeczenie. Jednak z ustaleń faktycznych zawartych w opisie prawomocnie przypisanego czynu wynika, że obwiniony został uznany winnym wykroczenia w postaci przejścia
zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej, w trakcie którego posiadał wyroby pirotechniczne (racę). W kontekście poczynionych ustaleń faktycznych wskazać należało, że w sprawie istniały dowody, zebrane w toku czynności operacyjnych, pozwalające sądowi  na rozważenie możliwości dokonania ustalenia o posiadaniu przez obwinionego wyrobów pirotechnicznych w czasie przejazdu koleją na miejsce imprezy masowej. Dowody te nie zostały jednak dostrzeżone przez sąd, a wobec prawomocności ustaleń faktycznych w sprawie, nie mogły stanowić przedmiotu rozważań Sądu Najwyższego w zakresie zasadności wniesionej kasacji.  Kontynuując rozważania prawne, należało dokonane ustalenia faktyczne  skonfrontować ze znamionami wykroczenia stypizowanego w art. 50a § 1a k.w. Odpowiedzialności przewidzianej w tym przepisie podlega sprawca, który będąc uczestnikiem przejazdu zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej, posiada przedmioty określone w art. 50a § 1 k.w. (nóż, maczetę lub inny podobnie niebezpieczny przedmiot) lub wyroby pirotechniczne. O ile posiadanie przez obwinionego wyrobów pirotechnicznych w postaci racy nie jest kwestionowane, rozważenia wymaga znamię „uczestnik przejazdu”. Obwiniony nie został bowiem uznany winnym jako uczestnik „przejazdu”, co jest wymaganym znamieniem tego wykroczenia, lecz „przejścia” zorganizowanej grupy kibiców. Jak zdefiniowano w Słowniku Języka Polskiego, „przejazd” oznacza przebywanie jakiejś drogi pojazdem, natomiast „przejście” w znaczeniu „przejść, przechodzić” oznacza „idąc przebyć jakąś drogę” (zob. Słownik Języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego, dostępny w Internecie – https://sjp.pwn.pl). Może on się odbywać pojazdem przeznaczonym wyłącznie do przejazdu zorganizowanej grupy (np. wynajęty autokar) lub pojazdem, którym przemieszczają się również osoby spoza grupy (np. pociąg) – zob. P. Daniluk  (red.), Kodeks Wykroczeń, Komentarz do art. 50a, Warszawa 2016.
Nie ulega zatem wątpliwości, że zakresy znaczeniowe obu tych pojęć różnią się. Dlatego  uznanie, że – kryminalizowany przez art. 50a § 1a k.w. – przejazd może być także utożsamiony z przejściem stanowi  niedopuszczalną w myśl zasady
nullum crimen sine lege stricta
wykładnię rozszerzającą na niekorzyść sprawcy. Na marginesie odnotować należy, że nie było również możliwe przypisanie obwinionemu wykroczenia z art. 50a § 1 k.w. albowiem przepisem tym nie objęto posiadania materiałów pirotechnicznych. Nie można również zakładać, że raca stanowi „inny podobnie niebezpieczny przedmiot” jak nóż, czy maczeta.
Podsumowując, zachowanie polegające na tym, że będąc uczestnikiem przejścia zorganizowanej grupy uczestników masowej imprezy sportowej obwiniony posiadał wyroby pirotechniczne nie jest zabronione pod groźbą kary. W związku z tym swoim zachowaniem K. K.  nie wyczerpał znamion ustawowych przypisanego mu wykroczenia.
Dlatego, w uwzględnieniu zarzutu kasacji, zaskarżony wyrok należało uchylić, a uznając skazanie za niesłuszne w stopniu oczywistym, obwinionego należało uniewinnić od zarzuconego mu wykroczenia (art. 112 k.p.w. w zw. z art. 537 § 2
in fine
k.p.k.).
Z tych wszystkich powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI