IV KK 308/18

Sąd Najwyższy2019-07-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
pobicieudział w pobiciuart. 158 k.k.rozpoznaniedowodyapelacjakasacjaSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie pobicia z powodu powierzchownego rozpoznania apelacji przez sąd niższej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M. B. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący M. B. za udział w pobiciu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy rozpoznał apelację w sposób powierzchowny, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów obrony, w tym do wątpliwości dotyczących rozpoznania oskarżonego przez pokrzywdzonego. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. B. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 listopada 2017 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 kwietnia 2017 r. skazujący M. B. za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. (udział w pobiciu). Obrońca zarzucał rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na niedostatecznym rozważeniu zarzutów apelacji, w tym dotyczących dowolnej oceny dowodów, nierozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego, błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy rozpoznał apelację w sposób powierzchowny i lakoniczny, nie odnosząc się do istotnych zarzutów obrony. W szczególności Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące rozpoznania oskarżonego przez pokrzywdzonego, który najpierw rozpoznał jego wizerunek, a następnie nie rozpoznał osobiście, a także na rozbieżności we wzroście i inne cechy fizyczne napastnika. Sąd Najwyższy podkreślił, że pozostałe dowody nie potwierdzały rozpoznania, a nagranie monitoringu było niewyraźne. Z uwagi na powyższe uchybienia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Okręgowy rozpoznał apelację w sposób powierzchowny i lakoniczny, nie odnosząc się do istotnych zarzutów obrony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie odniósł się do kluczowych zarzutów apelacji, w tym do wątpliwości dotyczących rozpoznania oskarżonego przez pokrzywdzonego, rozbieżności we wzroście i cechach fizycznych napastnika, a także do niewyraźnego nagrania monitoringu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. B. (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaskazany
D. P.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Niedostateczne rozważenie zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Niedostateczne rozważenie zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy.

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo udziału w pobiciu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów, naruszona przez dowolną weryfikację.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uchylenia wyroku mimo braku formalnych podstaw, jeśli jest rażąco niesprawiedliwy.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz wydawania przez sąd opinii wymagających wiedzy specjalistycznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację w sposób powierzchowny i lakoniczny. Sąd Okręgowy nie odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji, w tym do wątpliwości dotyczących rozpoznania oskarżonego przez pokrzywdzonego. Istnieją wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących udziału oskarżonego w pobiciu.

Odrzucone argumenty

Kasacja obrońcy była bezzasadna (stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy w K. rozpoznał apelację obrońcy skazanego w sposób powierzchowny, a sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest na tyle ogólne i lakoniczne, że nie pozwala na dokonanie oceny poprawności przeprowadzonej w sprawie kontroli odwoławczej. pokrzywdzony trzy tygodnie po zdarzeniu, rozpoznał jedynie wizerunek oskarżonego na tablicy poglądowej, natomiast trzy lata później na rozprawie przed Sądem Rejonowym oskarżonego nie rozpoznał. pokrzywdzony konsekwentnie wskazywał, że napastnik, który go pobił, a którym zgodnie z ustaleniami Sądów miał być M. B., miał 165 cm wzrostu, natomiast oskarżony ma ok. 190 cm wzrostu. Sąd Rejonowy stwierdził, że nagranie monitoringu jest niewyraźne i nie można na jego podstawie dokonać jakiejkolwiek identyfikacji uczestników.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Błaszczyk

członek

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przez sąd odwoławczy obowiązków procesowych związanych z rozpoznaniem apelacji, w szczególności konieczność wnikliwego odniesienia się do zarzutów obrony dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki rozpoznania apelacji w postępowaniu karnym i oceny dowodów w kontekście konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne i wnikliwe rozpoznanie apelacji przez sądy wyższej instancji, zwłaszcza gdy pojawiają się poważne wątpliwości co do ustaleń faktycznych i dowodów.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu 'lakonicznego' uzasadnienia sądu apelacyjnego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 308/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Piotr Mirek
Protokolant Małgorzata Gierczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry,
‎
w sprawie
M. B.
‎
skazanego z art. 158 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 9 lipca 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 3 listopada 2017 r., sygn. akt IX Ka […]
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
‎
z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt IX K […],
1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
2. zarządza zwrot M. B. uiszczonej opłaty od kasacji.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt IX K
[…]
,
M. B., w ramach czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia,
został uznany za winnego tego, że:
„w dniu 15 listopada 2013 r. w K., działając wspólnie i w porozumieniu z trzema nieustalonymi mężczyznami, co do których wyłączono materiały do odrębnego postępowania, wziął udział w pobiciu D. P. poprzez zadawanie mu uderzeń pięściami po twarzy i głowie, przewrócenie na chodnik oraz kopanie po całym ciele, w wyniku czego doznał on obrażeń ciała w postaci sińca z obrzękiem i otarciem naskórka twarzy, złamania kości nosowej z przemieszczeniem, sińców na twarzy i klatce piersiowej, które naruszyły czynności narządów jego ciała na okres trwający dłużej niż 7 dni, a z uwagi na charakter i ilość oraz intensywność uderzeń i kopnięć D. P. został narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k.”
tj. popełnienia przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. i za ten czyn wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności. Wyrokiem tym rozstrzygnięto też w przedmiocie kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 3 listopada 2017 r., sygn. akt IX Ka
[…]
, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego M. B. zaskarżając go w całości i zarzucając:
„rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, a to:

art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na dokonaniu przez Sąd II instancji dowolnej weryfikacji wyroku Sądu Rejonowego w K., co w konsekwencji doprowadziło do tego, że naruszenia przepisów, których dopuścił się Sąd Rejonowy w K. zostały powielone w wyroku Sądu Okręgowego w K.,

art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na niedostatecznym rozważeniu przez Sąd Okręgowy w K. zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k., co doprowadziło do przeniknięcia dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego do wyroku Sądu II instancji, a w konsekwencji utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w K.,

art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na niedostatecznym rozważeniu przez Sąd Okręgowy w K. zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. co doprowadziło do nierozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, a w konsekwencji do utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w K.,

art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na niedostatecznym, lapidarnym rozważeniu przez Sąd Okręgowy w K. zarzutu naruszenia błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętego za podstawę wyroku Sądu Rejonowego w K., mającego wpływ na jego treść, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w K.,

art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na powierzchownym, lakonicznym rozważeniu przez Sąd Okręgowy w K. zarzutu apelacji dotyczącego rażącej niewspółmierności kary, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w K., mimo wystąpienia przesłanek do orzeczenia kary łagodniejszego rodzaju w szczególności kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania,

art. 440 k.p.k. polegające na nieuchyleniu przez Sąd Okręgowy w K. wyroku Sądu Rejonowego w K. pomimo jego rażącej niesprawiedliwości, która uwidaczniała się poprzez uznanie oskarżonego M. B. za winnego, podczas gdy okoliczności podmiotowe oraz przedmiotowe występujące w niniejszej sprawie w sposób jednoznaczny wskazują, że oskarżony nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, a zatem wyrok Sądu Rejonowego w K. jest rażąco niesprawiedliwy,

art. 193 § 1 k.p.k. polegające na odniesieniu się przez Sąd odwoławczy do psychologicznych aspektów niniejszej sprawy, pomimo faktu, iż Sąd nie jest władny do wydawania opinii, do których wymagane jest posiadanie specjalistycznej wiedzy (w niniejszym przypadku wiedzy z zakresu psychologii)”.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w K. oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w K. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym,
ewentualnie
w przypadku uznania oczywistej niesłuszności skazania za czyn z pkt I wyroku Sądu Rejonowego w K. wniósł o
uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. wniósł o oddalenie kasacji z uwagi na jej oczywistą bezzasadność.
Prokurator Prokuratury Krajowej na rozprawie kasacyjnej poparł kasację obrońcy skazanego i wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja wniesiona przez obrońcę M. B., wskazująca na rażące naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. jest zasadna.
Ma rację skarżący, że Sąd Okręgowy w K. rozpoznał apelację obrońcy skazanego w sposób powierzchowny, a sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest na tyle ogólne i lakoniczne, że nie pozwala na dokonanie oceny poprawności przeprowadzonej w sprawie kontroli odwoławczej zwłaszcza, że w apelacji obrońcy skazanego przedstawiono szereg szczegółowych zarzutów, do których Sąd odwoławczy albo w ogóle się nie odniósł, albo ograniczył się do bardzo skrótowych rozważań nieodnoszących się do istoty zarzutu.
W niniejszej sprawie, co nie ulega wątpliwości, najistotniejszą sprawą było ustalenie, czy M. B., wspólnie i w porozumieniu z trzema innymi mężczyznami wziął udział w pobiciu D. P.. Z treści zarzutów zawartych w apelacji obrońcy skazanego jednoznacznie wynika, że skarżąca przede wszystkim kwestionowała ustalenia Sądu I instancji dotyczące prawidłowości rozpoznania oskarżonego przez pokrzywdzonego. Należy przypomnieć, że pokrzywdzony trzy tygodnie po zdarzeniu, rozpoznał jedynie wizerunek oskarżonego na tablicy poglądowej, natomiast trzy lata później na rozprawie przed Sądem Rejonowym oskarżonego nie rozpoznał. Okoliczność ta zobowiązywała sądy do wnikliwego przeanalizowania całości materiału dowodowego we wzajemnej konfiguracji szczególnie, że pozostałe dowody nie potwierdzały rozpoznania wizerunku oskarżonego. Nadto należy zauważyć, że pokrzywdzony konsekwentnie wskazywał, że napastnik, który go pobił, a którym zgodnie z ustaleniami Sądów miał być M. B., miał 165 cm wzrostu, natomiast oskarżony ma ok. 190 cm wzrostu. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku nie wskazuje także dlaczego Sąd odwoławczy przyjął, za Sądem Rejonowym, że rozpoznanie przez pokrzywdzonego, wspierają zeznania H. S. oraz dowody w postaci oględzin miejsca i zapis monitoringu. Sam natomiast Sąd Rejonowy stwierdził, że nagranie monitoringu jest niewyraźne i nie można na jego podstawie dokonać jakiejkolwiek identyfikacji uczestników, a dowód ten potwierdza jedynie, że do zajścia doszło na terenie parkingu. Zauważyć należy, że brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania faktu, że pokrzywdzony został faktycznie pobity i to w sposób i w miejscu przez niego podanym, kwestionowany jest jedynie udział oskarżonego w tym zdarzeniu. Sąd odwoławczy nie wskazał natomiast, jak zapis monitoringu mógł mieć wpływ na ocenę rozpoznania wizerunku oskarżonego, jak również dlaczego zeznania H. S. wspierają to rozpoznanie. Obrońca w apelacji kwestionował dokonaną ocenę zeznań tego świadka dokonaną przez Sąd Rejonowy, podkreślając, że świadek na rozprawie wskazywał na wiek i wzrost napastników, a jego opis odbiegał zasadniczo od wyglądu oskarżonego. Sąd odwoławczy nie odniósł się do tych zarzutów w sposób wnikliwy, odwołując się jedynie do ustaleń Sądu I instancji w tym zakresie, podobnie jak do zarzutów związanych z ukształtowaniem terenu obok ławki podczas pierwszej fazy zajścia.
Powyższe uchybienia wskazują, że Sąd Okręgowy w K. rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego dopuścił się rażącej obrazy powyżej wskazanych przepisów postępowania.
Z uwagi na te uchybienia, mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę M. B. przekazał do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym
.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozważyć wnikliwie wszystkie zarzuty podniesione w apelacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI