IV KK 30/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wnioski obrońców oskarżonych B. B. i M. N. o wyłączenie sędziego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej dotyczącej ich uniewinnienia od zarzutów z art. 160 § 1 i 2 k.k. oraz art. 155 k.k. Sąd uznał wnioski za zasadne, podzielając argumentację obrońców, że sposób powołania sędziego na urząd, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., stanowi uchybienie skutkujące nienależytą obsadą sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Podkreślono, że takie powołanie narusza prawo do rzetelnego procesu w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ETPCz (m.in. wyrok Reczkowicz przeciwko Polsce) oraz Sądu Najwyższego. Wskazano, że dla stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu w odniesieniu do sędziów SN powołanych w tym trybie, nie jest konieczne wykazywanie naruszenia niezawisłości i bezstronności w konkretnych okolicznościach. Wyłączenie sędziego ma zapobiec wydaniu orzeczenia przez sąd nienależycie obsadzony i uniknąć konsekwencji finansowych związanych z ewentualną skargą do ETPCz.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego SN z powodu sposobu powołania, naruszenie prawa do rzetelnego procesu, nienależyta obsada sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów SN po zmianach w ustawie o KRS z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział w składzie Sądu Najwyższego osoby powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i narusza prawo do rzetelnego procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział takiej osoby stanowi nienależytą obsadę sądu i narusza prawo do rzetelnego procesu.
Uzasadnienie
Sposób powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. jest niezgodny z Konstytucją i standardami ETPCz, co skutkuje nienależytą obsadą sądu i naruszeniem prawa do rzetelnego procesu.
Czy dla stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w odniesieniu do sędziów SN powołanych w trybie ustawy z 2017 r. konieczne jest wykazywanie naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w konkretnych okolicznościach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla stwierdzenia tej przyczyny dodatkowe ustalenia są zbędne.
Uzasadnienie
Utrwalone orzecznictwo ETPCz i SN wskazuje, że sam sposób powołania w tym trybie dyskwalifikuje sędziego SN, czyniąc sąd nienależycie obsadzonym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W. S. | osoba_fizyczna | oskarżyciel subsydiarny |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do rzetelnego procesu, w tym rozpoznania sprawy przez sąd ustanowiony ustawą, niezawisły i bezstronny.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu.
ustawa o KRS z 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sposób powołania sędziego Stanisława Stankiewicza na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy o KRS z 2017 r. stanowi naruszenie prawa do rzetelnego procesu i skutkuje nienależytą obsadą sądu. • Orzecznictwo ETPCz (Reczkowicz przeciwko Polsce) i SN (BSA I-4110-1/20) potwierdza, że sądy z udziałem sędziów powołanych w tym trybie nie gwarantują prawa do rzetelnego procesu.
Godne uwagi sformułowania
udział w składach Sądu Najwyższego osób powołanych na urzędy sędziego tego Sądu, na wniosek organu (Krajowej Rady Sądownictwa) nie będącego organem tożsamym z tym, którego skład i sposób wybierania został określony w Konstytucji, z jednej strony stanowi uchybienie, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z drugiej natomiast pozbawia stronę prawa do „rzetelnego procesu” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronnie praw człowieka i podstawowych wartości (EKPC). • nie stanowi sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, a tym samym nie gwarantuje prawa do rzetelnego procesu. • dla stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. czynienie tego rodzaju dodatkowych ustaleń jest zbędne. • każda osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego, która uzyskała nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo Sąd Najwyższy z jej udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN z powodu sposobu powołania, naruszenie prawa do rzetelnego procesu, nienależyta obsada sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów SN po zmianach w ustawie o KRS z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do rzetelnego procesu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i rzetelnego procesu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.