IV KK 298/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowi Mazowieckiej. Sądy niższych instancji uniewinniły oskarżonych M. L., Ł. K. i D. M. od zarzutów przygotowywania wprowadzenia do obrotu szkodliwych dla zdrowia substancji w postaci środków zastępczych (tzw. dopalaczy), kwalifikowanych z art. 168 k.k. Prokurator zarzucił sądom obu instancji m.in. obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 165 § 1 pkt 2 k.k., a także obrazę przepisów postępowania (art. 7, 193, 410 k.p.k.) polegającą na dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego, w szczególności opinii toksykologicznych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, skupił się na zarzutach procesowych. Stwierdził, że sąd okręgowy nie rozpoznał w sposób należyty wszystkich zarzutów apelacji prokuratora, w szczególności tych dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Sąd okręgowy pominął zarzut obrazy art. 7, 193 i 410 k.p.k., ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że prokurator stara się przeforsować własny pogląd. Sąd Najwyższy uznał, że kontrola instancyjna była nierzetelna, a sąd okręgowy bezkrytycznie zaaprobował ustalenia sądu rejonowego, mimo że opinie biegłych wskazywały na szkodliwość i niebezpieczeństwo środków zastępczych. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi odwoławczemu ponowne, rzetelne rozważenie zarzutów apelacji prokuratora, w tym kwestii wykładni art. 165 § 1 pkt 2 k.k. oraz oceny dowodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 165 § 1 pkt 2 k.k. w kontekście środków zastępczych (dopalaczy) oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli instancyjnej i oceny dowodów.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów karnych i procesowych w kontekście obrotu środkami zastępczymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 165 § 1 pkt 2 k.k. obejmuje zakresem przedmiotowym środki zastępcze (tzw. dopalacze), których obrót jest zakazany, czy jedynie środki ogólnie dostępne, które w danej sytuacji nie spełniają norm jakościowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wskazał, że prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, iż szkodliwymi dla zdrowia substancjami w rozumieniu art. 165 § 1 pkt 2 k.k. są takie substancje, których spożycie lub używanie może doprowadzić do utraty zdrowia lub życia ludzkiego, a zatem obejmuje to również środki zastępcze, o ile ich skład powoduje niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały art. 165 § 1 pkt 2 k.k., ograniczając jego zastosowanie do środków ogólnie dostępnych, a nie do zakazanych środków zastępczych. Opinie biegłych wskazywały na szkodliwość i niebezpieczeństwo zażywania takich substancji.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji prokuratora dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 193, 410 k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy nierzetelnie rozpoznał zarzuty apelacji prokuratora dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń i pomijając część zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów apelacji oraz rzetelnego ustosunkowania się do każdego z nich. W tym przypadku sąd okręgowy nie sprostał temu obowiązkowi, co skutkowało uchyleniem jego wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Ł. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel |
Przepisy (26)
Główne
k.k. art. 168
Kodeks karny
Dotyczy przygotowania do wprowadzenia do obrotu szkodliwych substancji.
k.k. art. 165 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Dotyczy sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób poprzez wprowadzenie do obrotu szkodliwych substancji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje sądowi odwoławczemu rozważenie wszystkich wniosków i zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obliguje do wskazania w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego argumentów przemawiających za wydanym rozstrzygnięciem.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 193
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd opiera wyrok na całokształcie materiału dowodowego.
u.p.n. art. 62 § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Dotyczy posiadania środków odurzających w wypadku mniejszej wagi.
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary.
k.k. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Obowiązki nałożone na skazanego w okresie próby.
k.k. art. 73 § § 1
Kodeks karny
Dozór kuratora w okresie próby.
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
Kara grzywny.
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Wniesienie kasacji.
k.p.k. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada reformacji na niekorzyść.
k.p.k. art. 523 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzuty kasacyjne.
k.p.k. art. 526 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Granice zaskarżenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obraza prawa materialnego jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Wady opinii biegłego.
k.p.k. art. 452 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Możliwość orzeczenia odmiennie co do istoty sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po uniewinnieniu.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów dotyczących kasacji do postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów dotyczących kasacji do postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 537 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierzetelne rozpoznanie zarzutów apelacji prokuratora przez sąd okręgowy. • Pominięcie przez sąd okręgowy zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 193, 410 k.p.k.). • Błędna wykładnia art. 165 § 1 pkt 2 k.k. przez sądy niższych instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. • Kasacja okazała się zasadna, co skutkowało uchyleniem orzeczenia sądu II instancji. • Priorytetowym zadaniem sądu kasacyjnego [...] jest przede wszystkim ustalenie i ocena tego, czy sądy orzekające [...] nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania... • Lektura uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego potwierdza, iż [...] sąd odwoławczy ograniczył się do rozpoznania jedynie zarzutu obrazy prawa materialnego, koncentrując się na kwestiach interpretacyjnych rzeczonego znamienia przestępstwa z art. 165 § 1 pkt 2 k.k. Pominął zupełnie natomiast drugi z zarzutów apelacyjnych - wspomniany wyżej - obrazy prawa procesowego. • Realizacja tego obowiązku wymaga nie tylko niepomijania żadnego zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, lecz także rzetelnego ustosunkowania się do każdego z tych zarzutów... • Sytuacja, która zaistniała w niniejszej sprawie sprowadza się do zastąpienia autorskim stanowiskiem sądu rozpoznającego sprawę treści opinii biegłych... • W ponowionym postępowaniu apelacyjnym sąd odwoławczy, rozpoznając w pełnym zakresie apelację prokuratora, zobligowany będzie do powtórnego, tym razem uwzględniającego także opinie uzupełniające, zweryfikowania czy rozważane w kontekście odpowiedzialności oskarżonych z art. 168 k.k. substancje chemiczne są szkodliwe dla życia i zdrowia ludzkiego...
Skład orzekający
Adam Roch
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
członek
Ryszard Witkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 § 1 pkt 2 k.k. w kontekście środków zastępczych (dopalaczy) oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli instancyjnej i oceny dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów karnych i procesowych w kontekście obrotu środkami zastępczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z obrotem dopalaczami i interpretacją przepisów karnych, a także procedury sądowej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy dopalacze to 'szkodliwe substancje' w rozumieniu prawa?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.