IV KK 49/25

Sąd Najwyższy2025-04-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjanienależyta obsada sąduniezawisłość sędziowskabezstronnośćart. 439 k.p.k.Sąd Najwyższyprawo karneorzecznictwo

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania.

Obrońca skazanego A. G. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, zarzucając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu rzekomo nienależytej obsady Sądu Okręgowego w Rybniku. Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo oraz orzecznictwo TSUE i ETPC, uznał, że samo publiczne wyrażenie poglądu lub sposób powołania sędziego nie są wystarczające do stwierdzenia nienależytej obsady sądu, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności podważających niezawisłość i bezstronność sędziego w danej sprawie. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku. Skazany został uznany za winnego przywłaszczenia mienia znacznej wartości (ponad 2,7 mln zł) i skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata, grzywnę oraz obowiązek naprawienia szkody. Obrońca zarzucił w kasacji bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na rzekomą nienależną obsadę Sądu Okręgowego w Rybniku z powodu sposobu powołania jednego z sędziów. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały I KZP 2/22 oraz orzecznictwa TSUE i ETPC, podkreślił, że ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach sprawy. Stwierdził, że samo publiczne wyrażenie poglądu lub sposób powołania sędziego nie są wystarczające do uznania sądu za nienależycie obsadzony, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności podważających obiektywność sędziego w danej sprawie. Ponieważ skarżący nie przedstawił takich okoliczności, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo publiczne wyrażenie poglądu lub sposób powołania sędziego nie są wystarczające do uznania sądu za nienależycie obsadzony, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności podważających niezawisłość i bezstronność sędziego w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę I KZP 2/22, zgodnie z którą brak jest podstaw do a priori przyjęcia, że każdy sędzia powołany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia standardu bezstronności. Konieczne jest wykazanie in concreto, że istnieją wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego w danej sprawie. Ogólne twierdzenia skarżącego nie były wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany
D. G.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja Sądu Najwyższego oparta na orzecznictwie własnym oraz TSUE i ETPC, wskazująca na konieczność indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego w konkretnej sprawie, a nie opierania się na ogólnych przesłankach dotyczących sposobu powołania czy publicznych wypowiedzi.

Odrzucone argumenty

Argumentacja obrońcy o bezwzględnej przyczynie odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu rzekomej nienależytej obsady sądu, oparta na sposobie powołania sędziego i jego publicznych wypowiedziach, bez wykazania konkretnych okoliczności podważających jego niezawisłość i bezstronność w rozpatrywanej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach danej sprawy (tzw. "test niezawisłości"). Nie wystarczy ogólne odwołanie się do sposobu powołania sędziego czy też do jego wcześniejszych, publicznych wypowiedzi, które nie dotyczą bezpośrednio rozpoznawanej materii lub nie wskazują na konkretne powiązania, które mogłyby realnie wpłynąć na jego obiektywność w wydawaniu wyroku.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście zarzutów nienależytej obsady sądu, zwłaszcza w sprawach dotyczących nominacji sędziowskich po zmianach w procedurze powoływania sędziów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej kwestii proceduralnej podniesionej w kasacji, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej analizy okoliczności powołania sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Czy sędzia powołany po 2018 roku zawsze orzeka wadliwie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2 795 427,73 PLN

naprawienie szkody: 2 795 427,73 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
IV KK 49/25
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 16 kwietnia 2025 r.,
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
sprawy
A. G.,
skazanego z art. 284 § 2 k.k. i in
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt II AKa 594/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku
z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III K 112/20,
p o s t a n a w i a:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 7 czerwca 2023 roku (sygn. akt III K 112/20) oskarżony A. G. został uznany za winnego tego, że w okresie od 10 lipca 2013 roku do 23 listopada 2016 roku, działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przywłaszczył sobie powierzone mu pieniądze w kwocie 2.795.427,73 zł, stanowiące mienie znacznej wartości, zdeponowane na rachunku bankowym, na szkodę D. G., tj. przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. przy zast. art. 12 § 1 k.k. w brzmieniu z dnia 24 czerwca 2020 r. przy zast. art. 4 § 1 k.k. Za to, na zasadzie art. 294 § 1 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. w brzmieniu z dnia 24 czerwca 2020 r. przy zast. art. 4 § 1 k.k., skazano go na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, z wysokością jednej stawki ustaloną na kwotę 100 złotych. Na zasadzie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. w brzmieniu z dnia 24 czerwca 2020 r. przy zast. art. 4 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono oskarżonemu na okres próby 3 lat. Zobowiązano go także, na zasadzie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. w brzmieniu z dnia 24 czerwca 2020 r. przy zast. art. 4 § 1 k.k., do informowania sądu, co sześć miesięcy, w formie pisemnej, o przebiegu okresu próby. Ponadto, na zasadzie art. 46 § 1 k.k. w brzmieniu z dnia 24 czerwca 2020 r. przy zast. art. 4 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej D. G.  kwoty 2.795.427,73 złotyc
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 września 2024 rok (sygn. akt II AKa 594/23) zaskarżony wyrok Sądu I instancji został utrzymany w mocy.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego A. G..
Obrońca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach w całości, zarzucając na podstawie art. 523 § 1 i 4 k.p.k. zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy przez Sąd I instancji w składzie, w którym uczestniczyła osoba nieuprawniona do orzekania w Sądzie Okręgowym. Wskazał, że sędzia Sądu Okręgowego w Rybniku dr X. Y. został powołany na urząd sędziego w Sądzie Okręgowym w Rybniku na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz innych ustaw. Podkreślono, że wadliwość procesu powołania oraz towarzyszące okoliczności, takie jak delegowanie przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia czynności sędziego Sądu Okręgowego w Rybniku i powołanie na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Rybniku, nastąpiło po ujawnieniu listy prawników, w tym dra X. Y., którzy wyrazili stanowisko zbieżne z poglądami przedstawicieli ówczesnej władzy wykonawczej, a dotyczące dopuszczalności prawa łaski w formie indywidualnego aktu abolicji przed prawomocnym orzeczeniem sądu. Zdaniem skarżącego, prowadzi to do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Na mocy art. 537 k.p.k. wniesiono o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rybniku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna.
Analiza akt sprawy oraz uchwały KRS dostępnej w domenie publicznej nie pozwala na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak wynika z akt sprawy ani z uzasadnienia kasacji, kwestia powołania sędziego orzekającego w sprawie nie wskazuje na zaistnienia takich wad, które powodowałyby konieczność uznania, że w istocie w tej konkretnej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Zwłaszcza, że w tym zakresie poszerzonej argumentacji nie przedstawił sam skarżący, pozostając na bardzo ogólnych twierdzeniach. Nie wskazał żadnych okoliczności, które in concreto prowadziłyby do potwierdzenie się sygnalizowanych przez niego obaw w odniesieniu do niezawisłości członka składu sądu w niniejszej sprawie.
Nie można jednak przyjąć, że samo publiczne wyrażenie poglądu, nawet jeśli jest ono rozbieżne ze stanowiskiem Sądu Najwyższego (jak w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2017 r. I KZP 4/17), jest wystarczające dla przyjęcia, że sędzia nie mógł konstytuować niezależnego sądu. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka konsekwentnie podkreśla się, że ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach danej sprawy
(tzw. "test niezawisłości"). Nie wystarczy ogólne odwołanie się do sposobu powołania sędziego czy też do jego wcześniejszych, publicznych wypowiedzi, które nie dotyczą bezpośrednio rozpoznawanej materii lub nie wskazują na konkretne powiązania, które mogłyby realnie wpłynąć na jego obiektywność w wydawaniu wyroku.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
[JJ.]
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę