IV KK 288/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie innych sędziów, uznając, że jego nominacja budzi wątpliwości co do bezstronności.
Obrońca skazanego M. P. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Adama Rocha i Pawła Kołodziejskiego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz orzecznictwo ETPC dotyczące wadliwości procedury nominacyjnej, która może naruszać prawo do rzetelnego procesu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego M. P. o wyłączenie sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Adama Rocha i Pawła Kołodziejskiego. Wniosek obrońcy wynikał z wątpliwości co do instytucjonalnej bezstronności sędziego Stankiewicza, związanych z trybem jego nominacji. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uznał, że orzeczenie wydane przez sąd z udziałem osób powołanych w wadliwej procedurze nominacyjnej jest obciążone wadą naruszającą art. 6 ust. 1 EKPC. W ocenie Sądu Najwyższego, wyłączenie sędziego Stankiewicza było uzasadnione, aby zapobiec negatywnemu odbiorowi społecznemu i zapewnić zgodność z prawem do rzetelnego procesu, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących wadliwości powołania innych sędziów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikającej z procedury jego nominacji, stanowi podstawę do wyłączenia na mocy art. 41 § 1 k.p.k. oraz orzecznictwa ETPC, które traktuje wadliwość nominacji jako naruszenie prawa do rzetelnego procesu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
obrońca skazanego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| D. C. | osoba_fizyczna | obrońca |
| Stanisław Stankiewicz | osoba_fizyczna | sędzia |
| Adam Roch | osoba_fizyczna | sędzia |
| Paweł Kołodziejski | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego wynikająca z trybu jego nominacji. Potrzeba zapewnienia zgodności z art. 6 ust. 1 EKPC i orzecznictwem ETPC. Zapobieganie negatywnemu odbiorowi społecznemu procedury sądowej.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego obciążone wadą traktowaną przez ETPC jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sędzia „we własnej sprawie” Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
członek
Adam Roch
członek
Paweł Kołodziejski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie pojawiają się wątpliwości co do procedury nominacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN od rozpoznania wniosku o wyłączenie innych sędziów, w kontekście wadliwej procedury nominacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii bezstronności sędziowskiej i rzetelności procesu, związanych z kontrowersyjną procedurą nominacyjną, co jest tematem szeroko dyskutowanym w przestrzeni publicznej.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wątpliwości co do jego nominacji. Czy to koniec problemów z bezstronnością?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KK 288/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dni 28 maja 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie M. P. skazanego z art. 200 § 1 k.k., wniosku obrońcy skazanego adwokat D. C. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie Sędziów SN Adama Rocha i Pawła Kołodziejskiego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie Sędziów SN Adama Rocha i Pawła Kołodziejskiego. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2024 r. do rozpoznania kasacji obrońcy skazanego M. P. w niniejszej sprawie został wyznaczony SSN Paweł Kołodziejski. W dniu 26 lipca 2024 r. obrońca złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego Pawła Kołodziejskiego. Wniosek ten (zarejestrowny jako KRI 540) w wyniku kolejnych losowań był przydzielany sędziom Sądu Najwyższego, którzy jednak byli wyłączani wskutek składanych przez obrońcę wniosków. Wreszcie zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2025 r. do rozpoznania wniosku o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie sędziego Pawła Kołodziejskiego został wyznaczony SSN Adam Roch. Pismem z dnia 11 marca 2025 r. (data wpływu do SN) obrońca wniósł o wyłączenie Sędziów SN Adama Rocha i Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie IV KK 288/24. Wniosek ten został zarejestrowny jako KRI 884, a do jego rozpoznania wyznaczono SSN Stanisława Stankiewicza. Obrońca w tej sytuacji złożyła w dniu 22 kwietnia 2025 r. wniosek (KRI 987) o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Stanisława Stankiewicza, powołując się na uzasadnioną wątpliwość co do instytucjonalnej bezstronności sędziego, związaną z trybem uzyskania nominacji na stanowisko Sędziego Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Orzeczenie wydane przez sąd z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie w/w ustawy, jest obciążone wadą traktowaną przez ETPC jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Takie samo stanowisko należy przyjąć przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku obrońcy. Rozstrzyganie kwestii ewentualnego wyłączenia od udziału w niniejszej sprawie Sędziów SN Adama Rocha i Pawła Kołodziejskiego przez sędziego Stanisława Stankiewicza , w konsekwencji prowadziłoby wprost do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC. W zaistniałej sytuacji SSN Stanisław Stankiewicz stałby się sędzią „we własnej sprawie”, skoro rozstrzygałby na przesłankach w równym stopniu mogących odnosić się także do niego. W interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie. Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w przedmiotowej sprawie. Jest to tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania jednego z sędziów zasiadających w składzie Sądu odwoławczego, co sędziego, który - w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy - orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa . Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia. [PŁ] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI