IV KK 288/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanego dotyczył wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego, a także wyłączenia sędziego Adama Rocha od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego. Głównym argumentem obrony było powołanie sędziego Ryszarda Witkowskiego do orzekania w Sądzie Najwyższym z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co miało rodzić ryzyko nieprawidłowej obsady sądu i wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 18 września 2025 r., postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na kilku przesłankach. Po pierwsze, wskazano, że wniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego został już rozpoznany przez sędziego Adama Rocha. Po drugie, kluczowe znaczenie ma przepis art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, który stanowi lex specialis wobec art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN, uwzględniając okoliczności towarzyszące jego powołaniu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. P 22/19) stwierdził niezgodność art. 41 § 1 k.p.k. z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania na wniosek KRS ukształtowanej nową ustawą. W konsekwencji, zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy wniosek dotyczy okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, jest niedopuszczalne, gdyż prowadziłoby do obejścia bezwzględnego zakazu podważania orzeczeń z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego, relacja między art. 41 § 1 k.p.k. a art. 29 ustawy o SN, wpływ orzeczeń TK na procedury karne.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów Sądu Najwyższego powołanych w określonym okresie i procedury wyłączenia sędziego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu powinien być rozpoznany na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki nie powinien być rozpoznany na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., ponieważ przepis art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, regulujący badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN z uwzględnieniem okoliczności powołania, jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do ogólnego przepisu art. 41 § 1 k.p.k. Ponadto, wyrok TK P 22/19 ogranicza możliwość stosowania art. 41 § 1 k.p.k. w kontekście wadliwości powołania sędziego, a art. 29 § 4 ustawy o SN zakazuje podważania orzeczeń z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który jest powtórzeniem wcześniejszego wniosku w tym samym przedmiocie, może być rozpoznany?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wcześniejszy wniosek został już rozpoznany, a terminy na jego złożenie minęły.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że wniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego został już rozpoznany przez sędziego Adama Rocha, a terminy na przywrócenie, o które wnosiła obrona, mają charakter prekluzyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| Sędzia Ryszard Witkowski | inne | sędzia |
| Sędzia Paweł Kołodziejski | inne | sędzia |
| Sędzia Adam Roch | inne | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
u.SN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dopuszcza badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu, jeśli mogłoby to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności mającego wpływ na wynik sprawy. Stanowi lex specialis wobec art. 41 § 1 k.p.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie ma zastosowania do wniosków o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania, które podlegają art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Bezwzględny zakaz podważania orzeczenia wydanego z udziałem sędziego SN lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego.
u.r.p. art. 741 § pkt 1
Ustawa o radcach prawnych
Podstawa stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu dotyczącym radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym jako lex specialis wobec art. 41 § 1 k.p.k. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 22/19 ograniczający stosowanie art. 41 § 1 k.p.k. • Bezwzględny zakaz z art. 29 § 4 ustawy o SN • Wcześniejsze rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy oparta na art. 41 § 1 k.p.k. dotycząca wadliwości powołania sędziego Ryszarda Witkowskiego.
Godne uwagi sformułowania
art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis względem art. 41 § 1 k.p.k. • zmierzałoby to bowiem do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu
Skład orzekający
Igor Zgoliński
przewodniczący
Ryszard Witkowski
sędzia
Paweł Kołodziejski
sędzia
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego, relacja między art. 41 § 1 k.p.k. a art. 29 ustawy o SN, wpływ orzeczeń TK na procedury karne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów Sądu Najwyższego powołanych w określonym okresie i procedury wyłączenia sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i funkcjonowaniem Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy można kwestionować sędziego SN z powodu sposobu powołania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.