IV KK 28/09

WYROK Z DNIA 24 CZERWCA 2009 R. IV KK 28/09 Właściwe zrealizowanie obowiązków określonych w art. 457 § 3 k.p.k. świadczy o zachowaniu standardu rzetelnego procesu odwoławcze- go. Wynikający z treści art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności standard rzetelnego procesu obejmuje także postępowanie odwoławcze, a jednym z jego wyznaczników jest wyraźne wskazanie w uzasadnieniu wyroku podstawy rozstrzygnięcia, a więc także odniesienia się do argumentacji stron, które gwarantuje stro- nie możliwość stwierdzenia rzeczywistego skorzystania z prawa do apela- cji. Przewodniczący: sędzia SN J. Szewczyk (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Grubba, R. Malarski. Prokurator Prokuratury Krajowej: W. Grzeszczyk. Sąd Najwyższy w sprawie nieletniego Pawła M., skazanego z art. 158 § 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okrę- gowego w K. z dnia 28 maja 2008 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 lipca 2007 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej Pawła M. i sprawę w tym zakresie p r z e k a z a ł do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. 2 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 lipca 2007 r., oskarżony Paweł M. został uznany za winnego popełnienia przestępstw wyczerpują- cych znamiona art. 158 § 1 k.k., art. 159 k.k., art. 157 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k. Na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k., biorąc za podstawę kary po- zbawienia wolności wymierzone za wyżej przedstawione przestępstwa, Sąd skazał Pawła M. na karę łączną 6 lat pozbawienia wolności. Powyższy wyrok zawiera jeszcze rozstrzygnięcia dotyczące dowo- dów rzeczowych, zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet kary pozbawienia wolności oraz kosztów sądowych. Od wspomnianego wyroku apelację wywiódł oskarżony Paweł M., który nieprecyzując zarzutu odwoławczego, wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Z treści uzasadnienia sporządzonej osobiście przez oskarżonego apelacji wynika, że zarzuca on wyrokowi Sądu Rejonowego błędną ocenę zeznań świadków oraz wyjaśnień oskarżonych, a w konsekwencji skazanie go „bez niepodważalnych dowodów winy”. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym oskarżonego Pawła M. Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżył obrońca oskarżonego, który w kasacji zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak merytorycznego odniesienia się przez Sąd odwoławczy do zarzutów osobistej apelacji skazanego, której zarzuty nie zostały nawet przytoczone w uzasadnieniu, pomimo iż w części wstępnej wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że ten skazany złożył apelację, co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku, że zarzuty te nie były w 3 ogóle, przez Sąd odwoławczy rozważone i w konsekwencji Sąd Okręgowy sporządził w tym zakresie uzasadnienie nieodpowiadające przepisowi ustawy, w szczególności, poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego od- niesienia się do osobistej apelacji skazanego, a nawet brak przytoczenia czego domagał się ten skazany w apelacji i jakie zarzuty postawił wyrokowi Sądu Rejonowego. Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługuje na uwzględnienie. Rzeczywiście, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie zawiera rozważań dotyczących apelacji wniesionej przez Pawła M. Sąd drugiej in- stancji nie wskazał nawet, jakie zarzuty stawiał oskarżony wyrokowi Sądu pierwszej instancji, i o co wnosił. Analiza uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego daje podstawę do przyjęcia, że rozpoznając sprawę na skutek apelacji wniesionych przez obrońców współoskarżonych w sprawie Pawła M., Sąd drugiej instancji w ogóle nie ocenił treści apelacji sporządzonej osobiście przez Pawła M. Nie można przecież uznać za ocenę zasadności apelacji, kwestionującej ocenę dowodów, stwierdzenia Sądu odwoławczego, że „żaden z apelujących nie przedstawił przekonywającej, alternatywnej i opartej na wiarygodnym mate- riale dowodowym wersji przebiegu zdarzeń stanowiących przedmiot kar- noprawnego wartościowania”. Podzielić zatem należy zarzut kasacji, że zaskarżone orzeczenie za- padło z rażącą obrazą przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., gdyż w treści uzasadnienia tego wyroku, które jako dokument sprawoz- dawczy powinno wykazać dokonanie rzetelnej kontroli odwoławczej, a za- tem przedstawiać tok rozumowania poprzedzający wydanie wyroku oraz w sposób konkretny wyjaśnić skarżącemu, dlaczego jego zarzuty są nie- 4 słuszne, znalazło się ogólnikowe i niczego niewyjaśniające określenie. Oczywiste jest przy tym, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku Sądu odwoławczego, albowiem w przypadku konieczności odniesienia się do zarzutów i wniosków oraz przedstawienia stosownej ar- gumentacji, nie można wykluczyć możliwości wydania odmiennego wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2003 r., IV KKN 56/01, ROSNKW 2003, poz. 2214). Właściwe zrealizowanie obowiązków określonych w art. 457 § 3 k.p.k. świadczy o zachowaniu standardu rzetelnego procesu odwoławcze- go. Wynikający z treści art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności standard rzetelnego procesu obejmuje także postępowanie odwoławcze, a jednym z wyznaczników tego standardu jest wyraźne wskazanie w uzasadnieniu wyroku podstawy roz- strzygnięcia, a więc także odniesienia się do argumentacji stron, które gwa- rantuje stronie możliwość stwierdzenia rzeczywistego skorzystania z prawa do apelacji (M. A. Nowicki: Europejski Trybunał Praw Człowieka. Orzecz- nictwo, tom 1, Kraków 2001, s. 477). Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.