IV KK 271/24

Sąd Najwyższy2024-07-25
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeńzakaz prowadzenia pojazdówśrodek karnySąd Najwyższykasacjanaruszenie prawa

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Chorzowie w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z powodu braku wskazania okresu jego obowiązywania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Chorzowie. Sąd Rejonowy ukarał obwinionego grzywną i orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie określając jednak jego okresu. Sąd Najwyższy uznał ten brak za rażące naruszenie prawa, uchylił wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego skierowaną na korzyść ukaranego D. R. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Chorzowie. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu bez uprawnień i niestosowanie się do znaku zakazu ruchu) i wymierzył mu karę grzywny oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Problem prawny dotyczył braku wskazania przez Sąd Rejonowy okresu obowiązywania orzeczonego zakazu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów k.w. poprzez orzeczenie zakazu bez określenia jego czasu trwania, co jest sprzeczne z art. 29 § 1 k.w. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, uznając kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że niewskazanie okresu obowiązywania zakazu jest rażącym uchybieniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu wykonawczym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Chorzowie do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie wskazówek prawnych Sądu Najwyższego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania jego okresu obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 29 § 1 k.w. obliguje sąd do określenia czasu trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w miesiącach lub latach. Brak wskazania tego okresu prowadzi do powstania zakazu 'bezterminowego', co jest sprzeczne z przepisem i stawia obwinionego w sytuacji mniej korzystnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

D. R. (w części dotyczącej zakazu)

Strony

NazwaTypRola
D. R.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 94 § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 94 § 3

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 29 § 1

Kodeks wykroczeń

Określa, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wymierza się w miesiącach i latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat, co obliguje sąd do wskazania czasookresu obowiązywania środka karnego.

Pomocnicze

k.w. art. 9 § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 28 § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 28 § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.w. art. 13 § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewskazanie przez sąd pierwszej instancji okresu obowiązywania orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi rażące naruszenie art. 29 § 1 k.w.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wymierza się w miesiącach i latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat powstanie sytuacji, w której orzeczony zakaz stał się zakazem 'bezterminowym' niewskazanie okresu obowiązywania orzeczonego zakazu jest rażącym uchybieniem prawa

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków karnych w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, w szczególności wymogu wskazania okresu ich obowiązywania."

Ograniczenia: Dotyczy wykroczeń, a nie przestępstw. Konkretna sprawa, ale wskazuje na ogólny problem proceduralny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu środka karnego, który ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli. Jest to ciekawy przykład dla prawników zajmujących się prawem wykroczeń.

Sąd Najwyższy: Zakaz prowadzenia pojazdów bez terminu to błąd!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KK 271/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Kinga Sternik
w sprawie
D. R.
‎
ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lipca 2024 r.
w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
‎
kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Chorzowie z dnia 27 marca 2024 r., sygn. VII W 105/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Chorzowie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym wydanym w dniu 27 marca 2024 r, sygn. VII W 105/24, Sąd Rejonowy w Chorzowie uznał D. R.  za winnego tego, że w dniu 12 lutego 2024 r. w C. na drodze publicznej prowadził pojazd marki S., nie posiadając do tego uprawnień, a nadto nie zastosował się do znaku B -1 „ zakaz ruchu”, tj. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. i za to wymierzył mu karę 1 500 zł grzywny oraz na podstawie art. 94 § 3 k.w. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.
Kasację od tego wyroku na korzyść obwinionego wniósł Prokurator Generalny. W kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 29 § 1 k.w. w zw. z art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 28 § 1 pkt 1 k.w., polegające na orzeczeniu wobec obwinionego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania, podczas gdy przepis art. 29 § 1 k.w. określa, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wymierza się w miesiącach i latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat, co obliguje sąd do wskazania czasookresu obowiązywania środka karnego.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku w części dotyczącej orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Chorzowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
Oczywistym jest, że Sąd pierwszej instancji orzekając wobec obwinionego środek karny (o którym mowa w art. 28 § 1 pkt 1 k.w.) w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, nie wskazał, z rażącym naruszeniem dyspozycji art. 29 § 1 k.w., terminu wykonania orzeczonego środka karnego. Skutkiem tego było powstanie sytuacji, w której orzeczony zakaz stał się zakazem „bezterminowym”. Orzeczenie takie pozostaje nie tylko w sprzeczności z treścią at. 29 § 1 k.w., ale doprowadziło też powstania dla obwinionego sytuacji oczywiście mniej korzystnej od tej, która nastąpiłaby w wypadku zgodnego z prawem procedowania Sądu.
Słusznie w kasacji wskazano – odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, że niewskazanie okresu obowiązywania orzeczonego zakazu jest rażącym uchybieniem prawa, a konwalidowanie takiego błędu nie jest możliwe w postępowaniu wykonawczym w trybie art. 13 § 1 k.w.
Zatem, w tak ustalonej sytuacji prawno – materialnej i procesowej należało, po uznaniu trafności zarzutu kasacji, uchylić wyrok Sądu Rejonowego Chorzowie w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania, w toku którego uwzględni rozważania prawne Sądu Najwyższego.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI