Orzeczenie · 2022-03-22

IV KK 27/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-03-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceWysokanajwyższy
znęcanieprzemoc domowakodeks karnykasacjaSąd Najwyższypodwójna karalnośćprawo międzynarodowewielka brytania

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B. w sprawie o znęcanie się nad żoną (art. 207 § 1 k.k.). Głównym zarzutem kasacyjnym było rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 111 § 1 k.k. (warunek podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą) i art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. (bezwzględna podstawa odwoławcza). Obrońca argumentował, że czyn przypisany skazanemu, popełniony na terenie Wielkiej Brytanii w latach 2014-2014, nie był wówczas penalizowany w prawie brytyjskim w sposób odpowiadający polskiemu art. 207 k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że warunek podwójnej karalności został spełniony, ponieważ prawo obowiązujące w Wielkiej Brytanii przed 2015 r. (np. prawo common law, ustawa o ochronie przed nękaniem z 1997 r.) pozwalało na uznanie zachowań M. Ł. za zabronione i podlegające odpowiedzialności karnej, nawet jeśli kwalifikacja prawna była inna niż w Polsce. Sąd podkreślił, że art. 111 § 1 k.k. wymaga jedynie, aby czyn był zabroniony pod groźbą kary w obu jurysdykcjach, a niekoniecznie identycznie skwalifikowany. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na ograniczenia dopuszczalności kasacji w sprawach, gdzie wykonanie kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone, chyba że zachodzą bezwzględne podstawy odwoławcze (art. 439 k.p.k.). W tej sytuacji, ponieważ zarzut z art. 439 k.p.k. okazał się bezzasadny, kasacja została oddalona. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja warunku podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą (art. 111 § 1 k.k.) w kontekście prawa common law i odmiennych kwalifikacji prawnych. Zakres dopuszczalności kasacji w sprawach z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji czynu popełnionego w Wielkiej Brytanii przed 2015 r. i jego kwalifikacji prawnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy czyn popełniony za granicą, który nie był penalizowany w prawie kraju popełnienia w sposób odpowiadający polskiemu prawu, może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej polskich sądów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie jest spełniony warunek podwójnej karalności (art. 111 § 1 k.k.). Jednakże, jeśli prawo kraju popełnienia czynu zabronionego penalizowało dane zachowanie, nawet pod inną nazwą lub z inną sankcją, warunek podwójnej karalności jest spełniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że prawo obowiązujące w Wielkiej Brytanii w okresie popełnienia czynu (2014-2014) pozwalało na uznanie zachowań oskarżonego za zabronione i podlegające odpowiedzialności karnej, co spełniało warunek podwójnej karalności zgodnie z art. 111 § 1 k.k., mimo odmiennej kwalifikacji prawnej.

Jaki jest zakres dopuszczalności kasacji w sprawach, w których orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kasacja jest dopuszczalna jedynie w zakresie zarzutów dotyczących bezwzględnych podstaw odwoławczych wymienionych w art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w przypadku warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, Sąd Najwyższy może rozpoznać kasację tylko wtedy, gdy podniesiono zarzuty z art. 439 k.p.k. Inne zarzuty nie podlegają rozpoznaniu, aby zapobiec obejściu ograniczeń z art. 523 § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. Ł.osoba_fizycznaskazany
A. Ł.osoba_fizycznapokrzywdzona
T. Ł.osoba_fizycznasyn

Przepisy (27)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Znęcanie się obejmuje różnorodne zachowania sprawcy w sferze zadawania cierpienia fizycznego lub psychicznego, w tym naruszenie nietykalności cielesnej, nękanie, grożenie użyciem przemocy lub pozbawieniem życia.

k.p.k. art. 535 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna podstawa odwoławcza - niedopuszczalność ścigania.

k.k. art. 111 § § 1

Kodeks karny

Warunek podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą.

k.p.k. art. 111 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunek podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą.

k.k. art. 111 § § 1

Kodeks karny

Warunek podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą.

k.k. art. 111 § § 1

Kodeks karny

Warunek podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Katalog bezwzględnych podstaw odwoławczych.

Pomocnicze

k.k. art. 69 § § 1 i § 2

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 70 § § 2

Kodeks karny

Określa okres próby dla warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 73 § § 2

Kodeks karny

Podstawa oddania skazanego pod dozór kuratora w okresie próby.

k.k. art. 72 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Zobowiązanie skazanego do informowania sądu o przebiegu okresu próby.

k.k. art. 46 § § 2

Kodeks karny

Podstawa zasądzenia nawiązki na rzecz pokrzywdzonego.

k.k. art. 41a § § 1 i 4

Kodeks karny

Orzekanie zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym i zbliżania się do niego.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Ujemna przesłanka procesowa - prawomocne rozstrzygnięcie sprawy.

k.k. art. 114 § § 3 pkt 4

Kodeks karny

Konwencja wykonawcza do protokołu Schengen - merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Konwencja Schengen art. 54

Konwencja wykonawcza do protokołu Schengen

Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek oparcia wyroku na pełnym materiale dowodowym.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11

Kodeks postępowania karnego

Ujemna przesłanka procesowa - niedopuszczalność ścigania.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Ujemna przesłanka procesowa - brak jurysdykcji.

k.k. art. 111 § § 2

Kodeks karny

Stosowanie prawa krajowego lub obcego w zależności od tego, które jest względniejsze.

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie dopuszczalności kasacji w sprawach o karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem.

k.p.k. art. 523 § § 4 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od ograniczenia dopuszczalności kasacji w przypadku uchybień z art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Warunek podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą został spełniony. • Nie zachodzą bezwzględne podstawy odwoławcze z art. 439 k.p.k. • Kasacja wniesiona w sprawie z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności może być rozpoznana tylko w zakresie zarzutów z art. 439 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 111 § 1 k.k. (brak podwójnej karalności). • Zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. (niedopuszczalność ścigania).

Godne uwagi sformułowania

kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną • kasacyjna kognicja Sądu Najwyższego w sprawach, w których nie orzeczono bezwzględnej kary pozbawienia wolności – rzecz jasna poza kasacjami wnoszonymi w trybie art. 521 k.p.k. – obejmuje wyłącznie zarzuty dotyczące bezwzględnych podstaw odwoławczych • brak podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą obrońca błędnie zakwalifikował jako wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., tj. zaistnienie innej okoliczności wyłączającej ściganie. Tymczasem niespełnienie określonego w art. 111 § 1 k.k. warunku uznania za przestępstwo czynu popełnionego za granicą również przez ustawę obowiązującą w miejscu jego popełnienia, powoduje, że sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych, co stanowi negatywną przesłankę procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 8 k.p.k. • prawo obowiązujące na terenie Wielkiej Brytanii do 2015 r., mógł wyczerpywać znamiona przestępstw takich jak: zwyczajna napaść (nieskodyfikowana co do znamion, common law), naruszenie nietykalności (nieskodyfikowane co do znamion, common law), nękanie, grożenie pozbawieniem życia, czy też spowodowanie uszczerbku na zdrowiu. • przez znamię „znęca się” – użyte w art. 207 § 1 k.k. – należy rozumieć różnorodne zachowania sprawcy w sferze zadawania cierpienia fizycznego lub psychicznego.

Skład orzekający

Marek Motuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunku podwójnej karalności czynu popełnionego za granicą (art. 111 § 1 k.k.) w kontekście prawa common law i odmiennych kwalifikacji prawnych. Zakres dopuszczalności kasacji w sprawach z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czynu popełnionego w Wielkiej Brytanii przed 2015 r. i jego kwalifikacji prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podwójnej karalności czynów popełnionych za granicą, co jest istotne w kontekście międzynarodowej jurysdykcji karnej i praktyki obrończej. Wyjaśnia, jak sądy interpretują ten warunek w przypadku odmiennych systemów prawnych.

Czy czyn popełniony za granicą, inaczej nazwany, nadal jest przestępstwem w Polsce? Sąd Najwyższy wyjaśnia warunek podwójnej karalności.

Dane finansowe

nawiązka: 20 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst