Orzeczenie · 2023-05-17

IV KK 269/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-05-17
SNKarnezbrodnie przeciwko ludzkościWysokanajwyższy
stan wojennypacyfikacja strajkuzbrodnia komunistycznazbrodnia przeciwko ludzkościprawo procesowekasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego w sprawie R. S., skazanego za zbrodnię komunistyczną polegającą na udziale w pobiciu górników w kopalni w 1981 roku, w wyniku którego zginęło 9 osób, a 21 doznało ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Okręgowy w Katowicach skazał oskarżonego na 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności, uznając czyn za zbrodnię z art. 158 § 2 i 3 k.k. oraz art. 159 k.k. Sąd Apelacyjny w Katowicach utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacja Prokuratora Generalnego zarzucała m.in. rażące naruszenie prawa karnego materialnego (błędne przyjęcie, że czyn nie stanowi zbrodni przeciwko ludzkości) oraz prawa procesowego (nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji prokuratora). Sąd Najwyższy uznał drugi zarzut kasacji za zasadny, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny nie rozpoznał w sposób należyty wszystkich zarzutów apelacji prokuratora, co stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, obowiązek rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji, kontrola instancyjna.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki kontroli kasacyjnej i wymagań stawianych uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji prokuratora dotyczące kwalifikacji prawnej czynu jako zbrodni przeciwko ludzkości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, nie rozpoznając wszystkich zarzutów apelacji prokuratora w sposób należyty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie odniósł się do wszystkich zarzutów i wniosków apelacji prokuratora, co stanowiło rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., uniemożliwiając prawidłową kontrolę instancyjną.

Czy czyn popełniony przez funkcjonariusza państwa komunistycznego w trakcie pacyfikacji strajku górników w 1981 roku stanowi zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu ustawy o IPN?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny, który nie rozpoznał w pełni zarzutów apelacji prokuratora w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na braki w uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego dotyczące oceny, czy czyn oskarżonego, biorąc pod uwagę kontekst historyczny i polityczny, mógł być zakwalifikowany jako zbrodnia przeciwko ludzkości, w szczególności czy działanie oskarżonego było motywowane politycznie i czy miał on świadomość prześladowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaskazany
Dyrektor Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu — Zastępca Prokuratora Generalnegoorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokurator Główna Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Bogusław Czerwińskiorgan_państwowyprokurator
S. P.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (35)

Główne

k.k. art. 158 § § 2 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 159

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

u.IPN art. 2 § ust. 1

Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

k.k. art. 158 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 41 § § 1

Kodeks karny

u.o amnestii art. 5 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 7 grudnia 1989 roku o amnestii

u.IPN art. 3

Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Karta MTW art. VI lit. c

Karta Międzynarodowego Trybunału Wojskowego

Konwencja ONZ art. 1b

Konwencja o niestosowaniu przedawnienia wobec zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 114 § § 3 pkt 4

Kodeks karny

Konwencja Schengen art. 54

Konwencja wykonawcza do protokołu w Schengen

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 585 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 449a § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 449a § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Rzymski Statut MTK art. 7 § ust. 1

Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego

Rzymski Statut MTK art. 7 § ust. 2 lit. g

Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego

Rzymski Statut MTK art. 30

Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) polegające na nierozpoznaniu wszystkich zarzutów apelacji prokuratora.

Godne uwagi sformułowania

kasacja [...] należało uznać za zasadną. • rażące naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa procesowego, które wyznaczają reguły przeprowadzenia kontroli odwoławczej • kontrola instancyjna wyroku Sądu Okręgowego [...] została przeprowadzona w sposób (co najmniej) niekompletny [...] i przez to nierzetelny • nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymagań określonych w art. 457 § 3 k.p.k., to stwierdzenie, takiej jak in concreto, sytuacji w której sąd odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do znacznej części zarzutów i wniosków [...] czyni możliwym i zasadnym przypuszczenie, że kontrola instancyjna [...] została przeprowadzona wbrew przywołanym regułom

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, obowiązek rozpoznania wszystkich zarzutów apelacji, kontrola instancyjna."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli kasacyjnej i wymagań stawianych uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy zbrodni komunistycznej i jej kwalifikacji prawnej, a także błędów proceduralnych sądu odwoławczego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i historią.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok w sprawie zbrodni komunistycznej z powodu rażących błędów proceduralnych sądu apelacyjnego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst