IV KK 260/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego T. D. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w B. i umorzył postępowanie karne. Sąd Rejonowy uznał T. D. za winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i niestosowania się do orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów, wymierzając karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Oskarżony zaskarżył wyrok, uznając go za niewspółmierny. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k., przyjmując znikomą społeczną szkodliwość czynu. Prokurator w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (m.in. zaniechanie przesłuchania świadka) oraz obrazę prawa materialnego (art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 115 § 2 k.k.) poprzez uznanie znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy oddalił kasację. W odniesieniu do zarzutu procesowego, Sąd Najwyższy wskazał, że dowód z zeznań świadka był dowodem nowym, a sąd odwoławczy nie mógł dokonywać zmian ustaleń faktycznych na niekorzyść oskarżonego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena społecznej szkodliwości czynu musi uwzględniać wszystkie okoliczności wymienione w art. 115 § 2 k.k., a wcześniejsza karalność sprawcy nie jest decydującym czynnikiem przy ocenie szkodliwości konkretnego czynu. Sąd Najwyższy zaznaczył, że samodzielność jurysdykcyjna sądów wymaga respektowania ich ocen, a zwykła różnica zdań nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia znikomej społecznej szkodliwości czynu (art. 1 § 2 k.k.) w kontekście wcześniejszej karalności sprawcy oraz ograniczenia sądu odwoławczego w postępowaniu apelacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny społecznej szkodliwości konkretnego czynu; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy znikoma społeczna szkodliwość czynu, uzasadniająca umorzenie postępowania na podstawie art. 1 § 2 k.k., może być oceniona niezależnie od wcześniejszej karalności sprawcy za podobne przestępstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena społecznej szkodliwości czynu musi uwzględniać okoliczności wskazane w art. 115 § 2 k.k., a wcześniejsza karalność sprawcy nie jest decydującym czynnikiem przy ocenie szkodliwości konkretnego czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 115 § 2 k.k. zawiera zamknięty katalog kwantyfikatorów oceny społecznej szkodliwości czynu, skupiając się na okolicznościach przedmiotowych. Choć karalność sprawcy wpływa na wymiar kary, nie jest bezpośrednio uwzględniana przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości konkretnego zachowania.
Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wniesioną wyłącznie na korzyść oskarżonego, może dokonywać ustaleń faktycznych lub oceny prawnej, które byłyby dla niego niekorzystne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie może dokonywać zmian ustaleń faktycznych, które byłyby niekorzystne dla oskarżonego, gdy apelacja została wniesiona wyłącznie na jego korzyść (art. 434 § 1 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na ograniczenia sądu odwoławczego w sytuacji, gdy zaskarżenie wyroku nastąpiło wyłącznie na korzyść oskarżonego. W takim przypadku sąd odwoławczy może oceniać stopień społecznej szkodliwości jedynie w odniesieniu do ustaleń dokonanych przez sąd pierwszej instancji.
Czy zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osoby, która anonimowo powiadomiła organy ścigania o popełnieniu przestępstwa, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli źródło informacji nie zostało wskazane w aktach sprawy, a przesłuchiwany funkcjonariusz podał, że było to zgłoszenie anonimowe, sąd nie miał podstaw do ustalania źródła informacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy zgłoszenie było anonimowe i nie wskazano konkretnej osoby powiadamiającej w notatce urzędowej, sąd nie miał podstaw do przeprowadzania dowodu z jej przesłuchania. Wskazano również, że nowy dowód może stanowić podstawę wznowienia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (15)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
w zw. z art. 1 § 2 k.k.
k.k. art. 1 § 2
Kodeks karny
nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma
k.k. art. 115 § 2
Kodeks karny
objaśnienie pojęcia stopnia społecznej szkodliwości
Pomocnicze
k.k. art. 42 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 43a § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 2
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 53 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu przez Sąd Okręgowy było prawidłowe, mimo wcześniejszej karalności oskarżonego. • Sąd odwoławczy nie mógł dokonywać ustaleń faktycznych na niekorzyść oskarżonego, gdy apelacja była wniesiona wyłącznie na jego korzyść.
Odrzucone argumenty
Zaniechanie przesłuchania anonimowego świadka powiadamiającego organy ścigania. • Obraza prawa materialnego poprzez uznanie znikomej społecznej szkodliwości czynu.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma • Ustawodawca zawarł w art. 115 § 2 k.k. zamknięty katalog kwantyfikatorów stopnia społecznej szkodliwości, kładąc przy tym nacisk na okoliczności przedmiotowe czynu stanowiącego przedmiot rozpoznania. • Samodzielność jurysdykcyjna każdego sądu i prawo do indywidualnych ocen przemawiają natomiast za ich respektowaniem nawet wtedy, gdy sąd kasacyjny orzekając w danej sprawie postąpiłby inaczej. • Zwykła różnica ocen nie mieści się jednak w kategorii rażącego naruszenia prawa z art. 523 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Krzysztof Cesarz
przewodniczący
Michał Laskowski
sprawozdawca
Marzanna Piekarska-Drążek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia znikomej społecznej szkodliwości czynu (art. 1 § 2 k.k.) w kontekście wcześniejszej karalności sprawcy oraz ograniczenia sądu odwoławczego w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny społecznej szkodliwości konkretnego czynu; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników karnistów ze względu na interpretację kluczowych przepisów dotyczących społecznej szkodliwości czynu i zasad postępowania apelacyjnego, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Czy wcześniejsza karalność zawsze przesądza o społecznej szkodliwości czynu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.