IV KK 252/08

Sygn. akt IV KK 252/08 
 
 
 
 
P O S T A N O W I E N I E 
 
Dnia 23 września 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
         SSN  Józef Skwierawski (przewodniczący) 
 
 
SSN  Halina GordonKrakowska  
 
 
SSA del. do SN  Michał Laskowski (sprawozdawca) 
 
 
 
 
Protokolant  Jolanta Grabowska 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej  Dariusza Barskiego 
 
w sprawie z wniosku B. J. i K. H. 
podejrzanych z art. 160 § 1 i 2 k.k. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 23 września 2008 r., 
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich 
od postanowienia Sądu Rejonowego w C. 
z dnia 20 lutego 2008 r.,  
 
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi 
Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. 
 
 
 
 
 

 
2
U Z A S A D N I E N I E 
 
Pod nadzorem Prokuratury Rejonowej C. prowadzono śledztwo, w 
toku którego zarzucono B. J. dokonanie przestępstwa z art. 160 § 1 i 2 k.k., 
które polegać miało na tym, że w dniu 30 grudnia 2005 r. w C., pełniąc 
dyżur lekarski w Oddziale Chorób Wewnętrznych w Szpitalu im. 
Rydygiera, udzielając pomocy medycznej M. J. z objawami ogólnego 
zakażenia organizmu popełniła błąd decyzyjny polegający na odstąpieniu 
od hospitalizowania i wdrożenia antybiotykoterapii, w wyniku czego 
podjęte z opóźnieniem czynności związane z leczeniem M. J. naraziły go 
na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, bądź ciężkiego 
uszczerbku na zdrowiu. 
W toku tego samego śledztwa K. H. przedstawiono zarzut 
popełnienia występku z art. 160 § 1 i 2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 
30 grudnia 2005 r. w M. przy ul. L. 22 pełniąc dyżur lekarski w zespole 
Pogotowia Ratunkowego, udzielając pomocy medycznej M. J. popełniła 
błąd 
decyzyjny 
odstąpienia 
od 
hospitalizowania 
i 
wdrożenia 
antybiotykoterapii, w wyniku czego podjęte z opóźnieniem czynności 
związane z leczeniem M. J. naraziły go na bezpośrednie niebezpieczeństwo 
utraty życia, bądź ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. 
Postanowieniem z dnia 22 października 2007 r., prokurator 
Prokuratury Rejonowej umorzył śledztwo w sprawie narażenia M. J.a na 
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na 
zdrowiu w związku z podejrzeniem niedopełnienia obowiązków przez 
lekarzy pogotowia i izby przyjęć Szpitala im. Rydygiera w grudniu 2005 
roku, to jest o czyn z art. 160 § 1 i 5 k.k. wobec braku cech przestępstwa, a 
wobec K. H. i B. J. podejrzanych o przestępstwa z art. 160 § 1 i 2 k.k. 
wobec ich nie popełnienia. 

 
3
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pokrzywdzony M. J. 
zarzucając brak bezstronności w ocenie materiału dowodowego. Skarżący 
zakwestionował wnioski opinii biegłych i wniósł o przeprowadzenie 
dowodu z opinii innego, aniżeli łódzki, zakładu medycyny sądowej. Autor 
zażalenia sformułował także zarzut braku bezstronności funkcjonariusza 
policji, który przeprowadzał w toku postępowania przygotowawczego 
czynności procesowe. Do zażalenia załączono odpisy szeregu pism 
pokrzywdzonego, w których zgłaszał on różnego rodzaju zarzuty, co do 
sposobu prowadzenia śledztwa. 
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r., utrzymał w 
mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa. 
Kasację od powyższego postanowienia wniósł Rzecznik Prawa 
Obywatelskich. Zaskarżył on postanowienie w całości na niekorzyść B. J. i 
K. H. i zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny 
wpływ na treść orzeczenia, to jest naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 297 
k.p.k., polegające na tym, że sąd nie rozważył wnikliwie wszystkich 
zarzutów zawartych we wniesionym środku odwoławczym i nienależycie 
się do nich odniósł, a jednocześnie zaniechał niezbędnej analizy, czy 
oceniane postępowanie przygotowawcze osiągnęło ustawowy cel, o jakim 
mowa w art. 297 k.p.k. i w wyniku pobieżnej oceny opartej na niepełnym 
materiale 
dowodowym 
– 
zgromadzonym 
w 
tym 
postępowaniu 
przygotowawczym, w ślad za przyjętym dowolnie rozstrzygnięciem 
prokuratora, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazań 
wiedzy i doświadczenia życiowego, sąd ukształtował swe przekonanie o 
trafności rozstrzygnięcia prokuratury, co w konsekwencji doprowadziło do 
utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia prokuratora Prokuratury 
Rejonowej– o umorzeniu śledztwa przeciwko B. J. i K. H. 
W 
uzasadnieniu 
kasacji 
pokreślono, 
że 
w 
zaskarżonym 
postanowieniu sąd nie odniósł się rzetelnie do wszystkich zarzutów 

 
4
zawartych we wniesionym zażaleniu, co więcej zaś, sąd nie dostrzegł, że 
faktycznie zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny i wymaga 
poszerzenia. Autor kasacji zaznaczył, że w toku śledztwa nie 
zabezpieczono oryginalnej dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia 
M. J., nie ustalono zakresu obowiązków lekarza dyżurnego oddziału 
wewnętrznego Miejskiego Szpitala Zespolonego, co byłoby istotne dla 
oceny zachowania B. J., wreszcie nie podjęto działań w celu ustalenia, czy 
B. J. dysponowała informacjami o gorączce M. J., co w świetle opinii 
biegłych miało istotne znaczenie. 
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu sądowi do 
ponownego rozpoznania. 
Obrońca K. H., w pisemnej odpowiedzi na kasację, wniósł o 
oddalenie kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich. 
Na rozprawie kasacyjnej prokurator poparł kasację Rzecznika Praw 
Obywatelskich i wniósł o uwzględnienie zawartego w niej wniosku. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna. Na wstępie 
stwierdzić należy, że celem kontroli odwoławczej dokonywanej przez sąd 
w odniesieniu do zaskarżalnych decyzji procesowych prokuratora, 
wydawanych na etapie postępowania przygotowawczego, jest weryfikacja 
tych decyzji przez niezawisły, bezstronny i zewnętrzny w stosunku do 
prokuratury organ, którym z zasady jest sąd właściwy do rozpoznania 
sprawy. Warto zwrócić uwagę na fakt, że jednym z powodów dokonanej z 
dniem 12 lipca 2007 r. nowelizacji przepisu art. 465 § 2 k.p.k. (ustawa z 
dnia 29 marca 2007 r. – Dz. U. Nr 64, poz.432) była wola poddania 
wnikliwej kontroli odwoławczej postanowień wydawanych w czasie 
postępowania przygotowawczego. 

 
5
Ta wstępna uwaga związana jest z faktem, że zaskarżone kasacją 
postanowienie wydane zostało po przeprowadzeniu przez sąd rejonowy 
kontroli odwoławczej postanowienia o umorzeniu śledztwa zatwierdzonego 
przez 
prokuratora. 
Kontrola 
ta 
zainicjowana 
została 
zażaleniem 
pokrzywdzonego. Wobec faktu, że środek odwoławczy nie był 
sporządzony przez fachowego pełnomocnika, sąd odwoławczy, którym był 
w tym wypadku sąd rejonowy, nie był związany ograniczeniem z art. 434 § 
1 zdanie drugie k.p.k. i mógł orzec na niekorzyść podejrzanych bez 
względu na to, jakie uchybienia wskazano w zażaleniu. Sąd był 
jednocześnie, zgodnie z treścią art. 433 § 2 k.p.k., zobowiązany do 
rozważenia wszystkich zarzutów M. J., a nawet powinien był zarzuty te 
odczytać, czy wręcz odkodować z treści zażalenia i pism do niego 
załączonych. Kontrola odwoławcza zaskarżonego postanowienia powinna 
nadto prowadzić do odpowiedzi na pytanie, czy przeprowadzone 
postępowanie przygotowawcze spełniło cele określone przez ustawodawcę 
w art. 297 k.p.k. Rodzaj zarzutów zażalenia i sposób ich redakcji, skłonić 
winny sąd do kompleksowej oceny przedmiotowego postępowania 
przygotowawczego, w szczególności zaś sprawdzenia, czy okoliczności 
sprawy zostały wszechstronnie wyjaśnione w myśl art. 297 § 1 pkt 4 k.p.k.  
Lektura zaskarżonego kasacją postanowienia Sądu Rejonowego nie 
pozwala na uznanie, że do takiej kontroli odwoławczej doszło. 
Uzasadnienie postanowienia jest stosunkowo krótkie i skupia się na 
zarzucie stronniczości prowadzącego czynności funkcjonariusza policji, nie 
odnosząc się dostatecznie wnikliwie do merytorycznej poprawności decyzji 
o umorzeniu. Sąd dokonał wprawdzie oceny dowodu w postaci opinii 
biegłych, niemniej nie odniósł się do zarzutów pokrzywdzonego zawartych 
w zażaleniu i załączonych do zażalenia pismach. M. J. zakwestionował w 
zażaleniu „solidność prowadzonego postępowania”, wskazał rozbieżności 
w zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego dowodach, 

 
6
miedzy innymi podkreślając relacje K. H. i B. J. dotyczące gorączki 
pokrzywdzonego i poziomu cukru w jego krwi. Autor zażalenia podał w 
wątpliwość okoliczności odnalezienia wyniku badania jego krwi. W 
zażaleniu znalazł się nadto wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii 
innych biegłych. 
Sąd odwoławczy nie odniósł się do tych zarzutów, ograniczając się 
do wywodu związanego ze zmianą wniosków biegłych, w stosunku do 
wniosków zawartych w pierwszej opinii wydanej w toku postępowania. 
Może to rodzić u pokrzywdzonego wrażenie, że sąd nie zajął się 
argumentami zawartymi w jego zażaleniu, a przynajmniej nie zajął się nimi 
dostatecznie wnikliwie. 
Tymczasem podniesiona w zażaleniu kwestia temperatury ciała M. J. 
w chwili badania w izbie przyjęć przez B. J. zdaje się mieć istotne 
znaczenie dla oceny prawidłowości jej działań, a tym samym zasadności 
postanowienia o umorzeniu śledztwa. Wobec braku stosownego zapisu w 
dokumentacji lekarskiej, biegli w opinii uzupełniającej na karcie 170 
przyjęli, że widocznie nie stwierdzono temperatury odbiegającej od normy. 
Dalsze wywody opinii mają charakter warunkowy, biegli przyjmują, że 
jeżeli nie stwierdzono gorączki, to nie było podstaw do rozpoznania 
ogólnoustrojowej reakcji zapalnej – SIRS. Pokrzywdzony i jego rodzice 
twierdzą jednak, że podawali informacje o wysokiej temperaturze. Biegli 
stwierdzili wprost (k.172 akt), że gdyby B. J. dysponowała informacjami o 
gorączce, powinna rozszerzyć proces diagnostyczny o dalsze badania. 
Należało dołożyć wszelkich starań, aby kwestię tę wyjaśnić, być 
może w drodze przesłuchania innych osób mających kontakt z M. J. w tym 
czasie. Tak wysoka temperatura ciała pacjenta powinna być, jak się 
wydaje, widoczna dla lekarzy, czy innych osób z personelu medycznego 
szpitala lub załogi karetki pogotowia. Dopiero po wyczerpaniu możliwości 
wyjaśnienia tej okoliczności, organ procesowy rozważyć powinien, czy 

 
7
istnieją podstawy do zwrócenia się do biegłych o kolejne uzupełnienie 
opinii lub czy zasadnym jest wniosek pokrzywdzonego o przeprowadzenie 
dowodu z opinii innych biegłych. 
Rzecznik Praw Obywatelskich zasadnie zatem sformułował zarzut 
naruszenia prawa procesowego, to jest art. 433 § 2 k.p.k. i art. 297 k.p.k., 
za trafne uznać także należy zawarte w kasacji wywody na temat potrzeby 
skompletowania dokumentacji lekarskiej, ta znajdująca się w aktach, nie 
jest pełna, co podkreślono także w opinii biegłych z dnia 17 lipca 2007 r. 
Wydaje się także, że należy wyjaśnić mechanizm powstania omyłki w 
zapisie dotyczącym wyniku badania laboratoryjnego poziomu glukozy, 
choćby po to, aby  wykluczyć możliwość stawiania zarzutów podobnych 
do zawartych w zażaleniu pokrzywdzonego. Za trafną uznać należy także 
postulowaną w kasacji konieczność ustalenia, czy lekarze izby przyjęć w 
szpitalu /…/  działali w oparciu o sporządzony zakres obowiązków, czy też 
zakresu takiego nie było. 
Nie ulega wątpliwości, że u M. J. doszło do wystąpienia posocznicy 
– sepsy, nie ulega także wątpliwości, że niewdrożenie w odpowiednim 
czasie antybiotykoterapii i zaniechanie hospitalizacji, naraziło M. J. na 
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia bądź ciężkiego uszczerbku na 
zdrowiu. W sprawach tego rodzaju, także ze względów społecznych, 
dołożyć należy szczególnej staranności w procesie wyjaśniania, czy doszło 
do zaniedbań ze strony lekarzy. Stopień tej staranności kontrolowany być 
powinien wnikliwie przez sąd. W rozpoznawanej sprawie staranności tej i 
wnikliwości zabrakło. Być może postanowienie o umorzeniu postępowania 
okaże się w efekcie merytorycznie zasadne. Wydaje się jednak, że zanim 
decyzja ta zostanie utrzymana w mocy lub uchylona, sąd odwoławczy, 
zgodnie z art. 433 § 2 k.p.k., dokonać powinien najpierw wnikliwej i 
kompleksowej kontroli odwoławczej, w trakcie której wziąć powinien pod 

 
8
uwagę argumenty pokrzywdzonego oraz fakty analizowane w kasacji 
Rzecznika Praw Obywatelskich.