IV KK 251/14

Sąd Najwyższy2014-07-30
SAOSKarnewykonanie karWysokanajwyższy
prawo karnewykonanie karykasacjaSąd Najwyższyprawo do obronydoręczenialeczenie odwykowe

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności z powodu wadliwego doręczenia zawiadomienia o terminie posiedzenia skazanemu, który przebywał na leczeniu odwykowym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą postanowienia Sądu Rejonowego o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności wobec G. G. Sąd Rejonowy zarządził wykonanie kary, uznając, że skazany został prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia, mimo że zawiadomienie wróciło z adnotacją o nieodebraniu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do obrony, ponieważ skazany przebywał na leczeniu odwykowym i nie miał możliwości udziału w posiedzeniu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego G. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 lipca 2013 r., które zarządziło wykonanie kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem z 7 września 2011 r. Sąd Rejonowy uznał, że skazany został prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia, mimo że zawiadomienie wysłane na adres korespondencyjny nie zostało odebrane i wróciło do sądu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 139 § 1 k.p.k. i art. 22 § 1 k.k.w. w zw. z art. 178 § 2 k.k.w., poprzez naruszenie prawa skazanego do obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując, że skazany w okresie od 21 czerwca do 9 września 2013 r. przebywał na przymusowym leczeniu odwykowym w Centrum Psychiatrii w M., co oznaczało faktyczne pozbawienie wolności. W tej sytuacji doręczenie zawiadomienia o posiedzeniu na adres domowy było nieprawidłowe, a brak możliwości udziału skazanego w posiedzeniu, który nie miał obrońcy, stanowił rażące naruszenie jego prawa do obrony. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie doręczenie jest nieprawidłowe i stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym prawa do obrony.

Uzasadnienie

Skazany przebywający na przymusowym leczeniu odwykowym jest faktycznie pozbawiony wolności. Doręczenie na adres domowy w takiej sytuacji, bez wiedzy sądu o faktycznym miejscu pobytu skazanego i bez jego obrońcy, narusza jego prawo do obrony i nie może być uznane za prawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

G. G. (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
G. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 139 § 1

Kodeks postępowania karnego

Doręczenie zawiadomienia o terminie posiedzenia na adres domowy, gdy skazany przebywa na leczeniu odwykowym, jest nieprawidłowe.

k.k.w. art. 178 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Skazany ma prawo wziąć udział w posiedzeniu w przedmiocie zarządzenia wykonania kary, chyba że zachodzą przesłanki zarządzenia wykonania kary określone w art. 75 § 1 lub 3 k.k.

Pomocnicze

k.k. art. 75 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie prawa do obrony.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 22 § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k. art. 75 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 75 § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o terminie posiedzenia skazanemu, który przebywał na leczeniu odwykowym. Naruszenie prawa skazanego do obrony wynikające z braku możliwości udziału w posiedzeniu. Faktyczne pozbawienie wolności skazanego podczas pobytu na leczeniu odwykowym.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. kasacja jest oczywiście zasadna. postanowienie [...] jest wadliwe, albowiem zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa. skazany miał prawo uczestniczenia w posiedzeniu sądu, gdyż zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary było fakultatywne. w okresie od 21 czerwca 2013r., do 9 września 2013r. faktycznie skazany był pozbawiony wolności, albowiem pobyt na leczeniu odwykowym miał charakter przymusowy i nie wynikał z jego woli poddania się takiej procedurze medycznej. Nieprawidłowe powiadomienie skazanego o terminie posiedzenia w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności przez wysłanie zawiadomienia na adres domowy, w sytuacji gdy był pozbawiony wolności, rażąco narusza art. 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 133 § 1 i § 2 k.p.k., skutkując równocześnie obrazą art. 22 § 1 4 k.k.w., a w konsekwencji art. 178 § 2 k.k.w. poprzez pozbawienie skazanego możliwości zaprezentowania przed sądem swoich racji.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowe doręczanie wezwań i zawiadomień w sprawach karnych, zwłaszcza gdy strona jest pozbawiona wolności lub przebywa na leczeniu przymusowym. Ochrona prawa do obrony skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności i problematyki doręczeń w kontekście faktycznego pozbawienia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe doręczanie pism procesowych i jak łatwo można naruszyć prawo do obrony, nawet w pozornie rutynowej sytuacji. Podkreśla znaczenie faktycznego stanu strony dla procedury.

Sąd Najwyższy: Leczenie odwykowe to nie wakacje – naruszenie prawa do obrony!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 251/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie G. G. skazanego z art. 226 § 1 k.k., art. 222 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 lipca 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 lipca 2013 r. uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę G. G. w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. … 1559/13, 1. na podstawie art. 75 § 2 k.k. zarządził wobec G. G. s. A. i B. z d. K., urodzonego 19 października 1963 r. w B., wykonanie kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 września 2011 r. wydanym w sprawie … 594/11; 2 2. na podstawie art. 71 § 2 k.k. orzekł, że zarządzona kara pozbawienia wolności ulega skróceniu o 40 dni z tytułu odbycia przez skazanego zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze 40 dni orzeczonej w zamian za grzywnę wymierzoną w niniejszej sprawie (k. 131). Postanowienie to uprawomocniło się 6 września 2013 r. (k. 134). Od w/w postanowienia kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył to postanowienie na korzyść skazanego i zarzucając rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania karnego, a mianowicie art. 139 § 1 k.p.k. i art. 22 § 1 k.k.w. w zw. z art. 178 § 2 k.k.w., poprzez wydanie postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności wobec skazanego w sytuacji, gdy skazany ten nie był prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia jego prawa do obrony wynikającego z art. 6 k.p.k. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy w B., na wniosek kuratora zawodowego tegoż Sądu z dnia 20 czerwca 2013 r., wyznaczył na dzień 31 lipca 2013 r. posiedzenie w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, orzeczonej wobec G. G. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 września 2011 r. w sprawie … 594/11 (k. 125-128). Sąd Rejonowy w B. przesłał, na podany adres dla korespondencji, zawiadomienie o terminie dla skazanego, tj. B., Osiedle K. 6/6; nie zostało ono odebrane i po dwukrotnym awizowaniu tj. 27 czerwca 2013 r. i 5 lipca 2013 r., poczta zwróciła je Sądowi w dniu 15 lipca 2013 r. z adnotacją, że nie zostało ono odebrane w terminie (k. 129). Na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w B., na podstawie art. 139 § 1 k.p.k. uznał, że wezwanie do stawiennictwa dla skazanego G. G. zostało doręczone prawidłowo z dniem 12 lipca 2013 r. i przystąpił do procedowania, zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia. 3 Trafny, w realiach sprawy, jest pogląd Prokuratora Generalnego, że postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. … 1559/13, jest wadliwe, albowiem zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, wskazanych w zarzucie kasacji. Otóż z art. 178 § 2 k.k.w. jasno wynika, że na posiedzeniu w przedmiocie zarządzenia wykonania kary ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz jego obrońca, a gdy skazany został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków związanych z okresem próby, również sądowy kurator zawodowy, chyba że zachodzą przesłanki zarządzenia wykonania kary określone w art. 75 § 1 lub 3 k.k. Tak więc w przedmiotowej sprawie skazany miał prawo uczestniczenia w posiedzeniu sądu, gdyż zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary było fakultatywne (art. 75 §2 k.k.). Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skazany G. G. w okresie od 21 czerwca 2013 r. do 9 września 2013 r. przebywał w Centrum Psychiatrii w M. na stacjonarnym leczeniu odwykowym, orzeczonym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. … 301/11 i został do tegoż Centrum doprowadzony przez organy policji. W okresie pobytu, skazany nie opuszczał Szpitala (pismo Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. … 167/11, akta tegoż Sądu o sygn. … 301/11, pismo Centrum Psychiatrii w M. z dnia 15 maja 2014 r., znak …0720.687.2014). Powyższe prowadzi do wniosku, że w okresie od 21 czerwca 2013r., do 9 września 2013r. faktycznie skazany był pozbawiony wolności, albowiem pobyt na leczeniu odwykowym miał charakter przymusowy i nie wynikał z jego woli poddania się takiej procedurze medycznej. Skazany nie posiadał obrońcy, który mógłby reprezentować jego interesy w toku postępowania w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że cyt. „Nieprawidłowe powiadomienie skazanego o terminie posiedzenia w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności przez wysłanie zawiadomienia na adres domowy, w sytuacji gdy był pozbawiony wolności, rażąco narusza art. 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 133 § 1 i § 2 k.p.k., skutkując równocześnie obrazą art. 22 § 1 4 k.k.w., a w konsekwencji art. 178 § 2 k.k.w. poprzez pozbawienie skazanego możliwości zaprezentowania przed sądem swoich racji. Takie rażące naruszenie prawa musi być uznane jako mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, bowiem ogranicza prawo skazanego do obrony. Naruszenia tego nie może sanować ani fakt nie poinformowania przez skazanego sądu o pozbawieniu wolności, ani okoliczność, że z przyczyn niezależnych od sądu fakt ten nie był znany sądowi rejonowemu" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. II KK 151/11, LEX nr 1084716). Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy z mocy art. 537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI